“Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve kusma göz ardı edilmemeli”

Hastalığın genellikle yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kusma ve halsizlik gibi belirtilerle başladığını ifade eden Uzm. Dr. Javadova, çocuklarda tabloya farklı bulguların da eklenebileceğini söyledi. Uzm. Dr. Javadova, “Çocuklarda uyku hali, bilinç bulanıklığı ve ense sertliği gibi belirtiler görülebilir. Bu tür bulguların varlığında vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” diye konuştu.

“Kalabalık ortamlarda risk artıyor”

Menenjitin bulaşıcı bir hastalık olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Javadova, “Hastalık öksürük, hapşırık ve yakın temas yoluyla bulaşabilir. Özellikle okul, kreş ve yurt gibi toplu yaşam alanlarında risk daha da artmaktadır” dedi.

“Aşı en etkili koruma yöntemi”

Hastalığa karşı korunmada aşının önemine vurgu yapan Uzm. Dr. Javadova, “Meningokok, pnömokok ve Hib aşıları menenjite karşı güçlü koruma sağlar. Özellikle risk grubundaki çocukların aşılarının eksiksiz olması büyük önem taşır” diye konuştu.

“Ailelere hayati uyarı”

Ailelerin belirtiler konusunda dikkatli olması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Javadova, “Çocuğunuzda ani başlayan ateş, dalgınlık ve kusma gibi belirtiler varsa bunu basit bir hastalık olarak değerlendirmeyin. Menenjit hızlı ilerleyen bir hastalıktır ve erken tanı hayat kurtarır” dedi. Uzmanlar, erken farkındalık ve zamanında müdahalenin menenjite bağlı gelişebilecek.

Günümüzde çocukların yaklaşık üçte birinde, yetişkinlerin ise önemli bir kısmında alerjik hastalıklara rastlanıyor. En yaygın görülen alerjik hastalıklar; alerjik rinit (saman nezlesi), alerjik astım, ürtiker, atopik dermatit (egzema), arı alerjileri ve bazı gıda alerjileridir.

Alerjik rinit hastalarının genellikle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık, gözlerde kaşıntı ve sulanma, astım hastalarında ise nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı solunum gibi belirtiler görülüyor. Bu şikâyetlerin özellikle ilkbahar aylarında ya da ev tozu gibi alerjenlere maruz kalındığında artıyor.

Alerjide doğru tanı, doğru tedavi planı için temel adımdır

Tanı sürecine ilişkin bilgi veren Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Dr. Nurhan Sayaca, alerji tanısında hastanın şikâyetlerinin ve öyküsünün dikkatle değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını açıkladı. Bunun yanında deri prick testleri ve bazı kan testleri ile kişinin hangi alerjenlere karşı duyarlılık geliştirdiğinin belirlenebildiğini, doğru tanının doğru tedavi planı için temel adım olduğunu vurguladı.

Alerjik hastalıkların tedavisine de değinen Sayaca, üç temel yaklaşım bulunduğunu belirtti. İlk olarak alerjene maruziyetin azaltılmasının, yani korunma önlemlerinin önemine dikkat çeken Sayaca, ikinci aşamada ilaç tedavilerinin uygulandığını söyledi. Üçüncü ve en etkili yöntemlerden birinin ise alerji aşıları olarak bilinen immünoterapi olduğunu ifade eden Sayaca, bu tedavinin alerjik hastalıkların seyrini değiştirebilen ve uzun vadede kalıcı iyileşme sağlayabilen tek yöntem olduğunu dile getirdi.

Alerji aşıları bağışıklık sistemini yeniden eğitiyor

Alerji aşısının nasıl uygulandığına ilişkin de bilgi veren Sayaca, bu tedavinin bağışıklık sistemini yeniden eğitmeyi amaçladığını anlattı. Hastaya alerjisi olduğu maddeye karşı çok küçük dozlarla başlanarak düzenli aralıklarla artan miktarlarda alerjen verildiğini belirten Sayaca, bu sayede bağışıklık sisteminin zamanla o maddeye karşı aşırı tepki vermemeyi öğrendiğini söyledi. Tedavi süresinin genellikle 3 ila 5 yıl arasında değiştiğini ifade eden Sayaca, düzenli uygulandığında birçok hastada şikâyetlerin belirgin şekilde azaldığını, bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabildiğini aktardı. Ayrıca bu tedavinin astım gelişme riskini azaltma gibi uzun vadeli faydalarının da bulunduğunu ekledi.

Kimler alerji aşısı olabilir?

Kimlerin alerji aşısı olabileceğine ilişkin açıklamalarda bulunan Sayaca, öncelikle alerjinin testlerle net olarak ortaya konulması gerektiğini belirtti. Özellikle polen, ev tozu akarı, küf mantarı veya arı alerjisi bulunan ve ilaç tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda bu yöntemin düşünülebileceğini ifade eden Sayaca, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde uygulanabildiğini söyledi.

Alerji aşısı oldukça güvenlidir ancak her hastaya uygulanamaz

Toplumda alerji aşılarıyla ilgili yanlış bilinenlere de değinen Sayaca, en sık karşılaşılan yanlış inanışın bu tedavinin çok riskli olduğu yönünde olduğunu dile getirdi. Oysa uzman hekim kontrolünde ve uygun hastalarda uygulandığında alerji aşılarının oldukça güvenli olduğunu vurgulayan Sayaca, bir diğer yanlış bilginin ise her alerji hastasına bu tedavinin uygulanabileceği düşüncesi olduğunu ifade etti. Sayaca, bu nedenle mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Alerji belirtilerini hafife almayın

Son olarak alerji hastalarına önerilerde bulunan Sayaca, alerji belirtilerinin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Alerjiye neden olan faktörlerin mümkün olduğunca azaltılmasının önemine dikkat çeken Sayaca, ev tozu alerjisi olanların ev temizliğine özen göstermesi gerektiğini, polen alerjisi bulunan kişilerin ise yoğun polen dönemlerinde açık havada uzun süre kalmamaya dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Doktor önerisi dışında ilaç kullanılmaması gerektiğini ifade eden Sayaca, uzun süren veya yaşam kalitesini olumsuz etkileyen şikâyetlerde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.

Bican, ebeveynlerin çocukları için sık kullandığı “Çocuğum çok zeki” ifadesinin tek başına yeterli bir gelişim göstergesi olmadığını vurgulayarak, “Zeki ama regüle olamayan bir çocuk akademik olarak öne çıkabilir; ancak psikolojik açıdan kırılgan kalabilir. Geleceğin dünyasında yalnızca zekâ değil, duygusal güç, öz denetim ve dayanıklılık da belirleyici olacak” dedi.

Erken çocukluk dönemine ilişkin güncel araştırmaların, 3–6 yaş aralığında duygusal regülasyon, davranışsal öz düzenleme ve yürütücü işlevlerin hızlı gelişim gösterdiğine işaret ettiğini belirten Bican, bu dönemde sınıf iklimi, öğretmen dili, günlük rutinler ve aile tutarlılığının çocuğun kriz anındaki tepkisini doğrudan şekillendirdiğini ifade etti.

“Bu dönem, karakter mimarisinin kurulduğu evre”

Bican’a göre anaokulu, yalnızca harf ve sayı öğretiminin yapıldığı bir alan olarak değil; çocuğun beklemeyi, sırasını korumayı, dürtüsünü yönetmeyi, hayal kırıklığıyla baş etmeyi ve yeniden denemeyi öğrendiği temel gelişim evresi olarak ele alınmalı.

“Biz çocuklara sadece bilgi vermiyoruz. Beklemeyi, kaybetmeyi, zorlanınca dağılmamayı ve yeniden toparlanmayı öğretiyoruz. Asıl eğitim burada başlıyor” diyen Bican, erken çocuklukta kazanılan öz düzenleme becerilerinin öğrenmenin altyapısını oluşturduğunu söyledi.

Bilimsel çalışmalarda da çocukluk dönemindeki öz düzenleme ve duygusal regülasyon düzeyinin; akademik başarı, sosyal ilişkiler, psikolojik iyi oluş ve sağlıkla ilişkili davranışlarla anlamlı biçimde bağlantılı bulunduğunu aktaran Bican, bu alanın “yardımcı beceri” değil, doğrudan yaşam becerisi olarak görülmesi gerektiğini kaydetti.

Yalnızca sınıf disiplini değil, yaşam boyu etki

Bican, erken çocuklukta regülasyon becerilerinin desteklenmesinin kısa vadede sınıf içi uyumu artırdığını, uzun vadede ise çocuğun okul hazırbulunuşluğu, stresle baş etme kapasitesi, empati kurma biçimi ve problem çözme becerileri üzerinde etkili olduğunu belirtti.

“Bugün bir çocuğun sıraya girebilmesi, oyunda kaybettiğinde yıkılmaması, arkadaşının duygusunu fark edebilmesi küçük gibi görünüyor. Oysa bunlar ileride akademik sebatın, sosyal uyumun ve psikolojik dayanıklılığın temel taşlarıdır” ifadelerini kullanan Bican, başarı ölçütünün yalnızca erken okuma ya da not olmadığını söyledi.

Duyguyu bastırmak değil, yönetmeyi öğretmek gerekiyor

Modern çocuk gelişimi yaklaşımında çocuğun duygusunu bastırmanın değil, onu tanımasına ve uygun biçimde yönetmesine yardım etmenin esas olduğunu vurgulayan Bican, yetişkin dilinin burada kritik rol oynadığını belirtti.

“Ağlama, sus, abartma demek yerine ‘Şu an zorlanıyorsun’, ‘Kızdığını görüyorum’, ‘Birlikte toparlanalım’ demek gerekir. Çocuk, önce yetişkinin desteğiyle regüle olur; zamanla bunu içselleştirip kendi davranışını yönetmeyi öğrenir” diyen Bican, okul ve evin aynı dili kurmasının önemine işaret etti.

Anaokullarında regülasyon eğitimi nasıl kurulmalı?

Bican’a göre okul öncesi kurumlarda duygusal regülasyon eğitimi tek seferlik etkinliklerle değil, günlük hayatın doğal akışı içine yerleştirilen bir sistemle desteklenmeli. Bu çerçevede yapılandırılmış nefes egzersizleri, duygu etiketleme çalışmaları, kısa dikkat ve toparlanma rutinleri, drama ve rol oyunları, sakinleşme alanları, öğretmen-psikolog iş birliği ve aile bilgilendirme programları birlikte kurgulanmalı.

Bu uygulamaların “ekstra etkinlik” gibi değil, okulun temel eğitim mimarisinin bir parçası olarak görülmesi gerektiğini belirten Bican, “Regülasyon eğitimi moda bir yaklaşım değil. Sınıfın diliyle, öğretmenin tutumuyla, geçiş rutinleriyle, aileyle kurulan ortak çerçeveyle örülen bir yapı” dedi.

“Kuralsız özgürlük değil, yapılandırılmış özgürlük”

Son yıllarda çocuklarda düşük hayal kırıklığı toleransı, sabırsızlık, ekranla yatıştırılma alışkanlığı ve sosyal geri çekilme gibi başlıkların daha görünür hale geldiğini ifade eden Bican, çocuğu her zorlanmadan korumanın dayanıklılık üretmediğini söyledi.

“Çocuğu her düşüşten korumak onu güçlendirmez. Güvenli sınırlar içinde zorlanma, bekleme ve yeniden deneme deneyimi dayanıklılığı artırır” diyen Bican, evde sınır ve tutarlılık olmadan okulda verilen yapının kalıcı hale gelmesinin zor olduğunu belirtti.

Sınır koymanın sevgisizlik anlamına gelmediğini vurgulayan Bican, “Sınır koymak çocuğa güvenli bir çerçeve sunmaktır. Kuralsız özgürlük değil, yapılandırılmış özgürlük sağlıklı gelişim getirir” ifadelerini kullandı.

Okul-aile hattında ortak dil şart

Bican, erken çocuklukta regülasyon eğitiminin etkili olabilmesi için okul-aile iş birliğinin zorunlu olduğunu belirterek, ailelerin de ev içinde az sayıda net kural, tutarlı rutinler, duygu etiketleme dili ve kriz anlarında uygulanabilecek basit toparlanma adımlarıyla sürece katılması gerektiğini söyledi.

“Okulda ‘dur, düşün, seç’ diyen bir sistem varsa, evde de benzer bir çerçeve olmalı. Çocuk iki ayrı kural evreninde büyürse, regülasyon becerisi parçalanır” değerlendirmesinde bulunan Bican, özellikle 3–6 yaşta yetişkinin eşlik ettiği ko-regülasyonun zamanla öz düzenlemeye dönüştüğünü ifade etti.

“Başarıyı notla değil, kriz anındaki tepkiyle de ölçmeliyiz”

Fulya Bican, geleceğin öne çıkan becerileri arasında duygusal dayanıklılık, öz denetim, problem çözme, empati ve iş birliğinin bulunduğunu belirterek, çocuk gelişiminde başarı tanımının yeniden düşünülmesi gerektiğini söyledi.

“Başarıyı yalnızca notla, erken okuma hızıyla ya da bilişsel performansla ölçemeyiz. Çocuğun kriz anında ne yaptığı, bekleyip bekleyemediği, zorlanınca dağılıp dağılmadığı, yeniden deneyip denemediği de en az akademik çıktı kadar önemlidir. Zeki ama kırılgan değil; güçlü, dengeli ve uyum becerisi yüksek bireyler yetiştirmek zorundayız” dedi.

Bayramda ölçülü beslenmek gerektiğini ifade eden Kahraman, “ Bayramda özellikle hazımsızlık, mide yanmaları ve bağırsak problemleri oldukça artmaktadır. Bunun nedeni öğün düzensizliği ve öğünlerde yağlı ve şekerli yiyeceklerin artmasıdır. Bu durumlara engel olabilmek için bayramda ölçülü ve sık aralıklarla beslenilmelidir. Oruç sonrası normal beslenme düzenine geçişte yüksek yağlı ve karbonhidrat içerem yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Bayram sabahı hafif bir kahvaltı yapmayı tercih edebilirsiniz. Peynir, yumurta gibi protein ağırlıklı ürünler yiyebilirsiniz. Yarım simit, 2 dilim ekmeğe eşdeğerdir ve ölçülü tüketmek gerekir. Kahvaltıda yeşillikler, domates, salatalık, kapya biber gibi sebzeleri tüketmek lif alımını artırır ve tok kalmada faydalı olur.Yağlı, kızarmış, hamur işi ve şekerli yiyecekler yerine meyve, çiğ kuruyemiş grubu da tok tutar ve sağlıklıdır” diye konuştu.

TATLILARI ÖLÇÜLÜ TÜKETİN

Ramazan Bayramında baklava gibi şerbetli tatlıların da aşırıya kaçmadan tüketilmesi gerektiğini vurgulayan Cansu Kahraman sözlerini şöyle sürdürdü: “Günde 1 veya 2 porsiyon tatlının fazlasından kaçının. Ara öğün olarak sarma, yoğurt veya bir dilim börek yenebilir. Çikolata yerine hurma, kuru incir, ceviz ikramlık olarak yenebilir. Aşırı ısrara karşı kibarca hayır demeyi bilmek gerekir. Akşam yemeğine çorba ile başlanmalıdır. Çorba daha tok kalmanıza yardımcı olur. Et yemeği, sebze yemeğinin yanına yoğurt ve yeşillikli salata tercih edin. Pirinç pilavı yerine bulgur daha doğru bir seçenek olacaktır. Eğer mutlaka tatlı yemek istenirse sütlü tatlıyı tercih edebilirsiniz. Yoğun tatlı tüketimi su ihtiyacını da artırır. Bu nedenle bol su tüketmeye de dikkat edin. Tatlı veya hamur işi tüketmek tamamen yasak elbette değil; ancak ölçülü tüketim genel sağlığımız için önemlidir. Akşam yemekten 1 buçuk 2 saat sonra yürüyüş yapmak da hazımsızlık şikayeti yaşamamanız için faydalı olacaktır”

Koltuk altında fark edilen şişlikler çoğu zaman yağ dokusu ya da basit bir yumuşak doku artışı olarak düşünülse de, bazı durumlarda altta farklı bir neden yatabiliyor. Prof. Dr. Ahmet Karacalar, anne karnındaki gelişim sürecine bağlı olarak göğüs bölgesi dışında da meme dokusu oluşabileceğini söyledi.

Karacalar’ın verdiği bilgiye göre, anne karnında bebek gelişimi sırasında koltuk altından kasığa kadar uzanan ve “süt hattı” olarak adlandırılan bir yapı meydana geliyor. Bebek büyüdükçe bu hatta yer alan yapılar büyük ölçüde kayboluyor ve yalnızca göğüs bölgesindeki yapı kalıyor. Daha sonra meme dokusu da bu bölgede gelişiyor. Ancak bazı durumlarda göğüs dışındaki yapılar tamamen kaybolmadığı için, vücudun farklı bölgelerinde de meme dokusu gelişebiliyor.

Bu durumun en sık koltuk altında görüldüğünü belirten Prof. Dr. Ahmet Karacalar, hastaların bu yapıyı çoğu zaman yağlanma zannettiğini ifade etti. Ancak söz konusu dokunun özellikle adet dönemlerinde veya hamilelikte büyüme, dolgunluk ve hassasiyet gibi şikâyetlere yol açabildiğini söyledi.

Prof. Dr. Ahmet Karacalar, ektopik meme dokusunun bazı vakalarda iyi huylu ya da kötü huylu dönüşüm gösterebileceğine de dikkat çekti. Bu nedenle koltuk altında uzun süredir bulunan, dönemsel olarak büyüyen ya da hassasiyet gösteren şişliklerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Uzmanlara göre bu tür şişliklerin kesin tanısı, klinik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konuluyor. Tedavide ise ilgili dokunun cerrahi olarak çıkarılması kesin çözüm olarak öne çıkıyor.

Prof. Dr. Ahmet Karacalar, erken değerlendirme ve doğru tanının hem hasta konforu hem de olası risklerin önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

“Ramazan’da bağırsak hareketleri yavaşlayabiliyor”

Ramazan’da değişen beslenme düzeni ve uzun süreli açlığın bağırsak hareketlerini yavaşlatabildiğini belirten Güven, bunun kabızlık, şişkinlik ve hazımsızlık gibi sindirim sistemi şikâyetlerini artırabildiğini, ancak doğru besin seçimleriyle bu sürecin daha konforlu ve sağlıklı geçirilebileceğini ifade etti.

“Probiyotikler sindirim sistemini destekliyor”

Probiyotiklerin bağırsak sağlığını destekleyen yararlı mikroorganizmalar olduğunu belirten Güven, insan bağırsağında trilyonlarca bakteri bulunduğunu ve bu bakterilerin yalnızca sindirim sürecinde değil bağışıklık sisteminin işleyişinde de önemli rol oynadığını aktardı.

Ramazan’da uzun süreli açlığın bağırsak hareketlerini yavaşlatabildiğini ve bunun kabızlık riskini artırabildiğini dile getiren Güven, probiyotiklerin bağırsak florasının dengesini korumaya yardımcı olarak sindirimi kolaylaştırdığını, şişkinlik ve gaz gibi sorunların azalmasına katkı sağlayabildiğini söyledi. Günlük beslenmede yoğurt, kefir, ayran ve doğal fermente ürünlere yer verilmesinin bağırsak sağlığı açısından faydalı olabileceğini belirten Güven, iftar sofralarında ağır ve yağlı yemekler yerine daha dengeli ve hafif seçeneklerin tercih edilmesinin sindirimi kolaylaştırabileceğini, çorba ve yoğurt gibi başlangıçların iyi bir alternatif oluşturabileceğini ifade etti. Sahurda kefir tüketiminin ise bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

“Lif tüketimi kabızlığı önlemede önemli”

Ramazan döneminde lif tüketiminin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken Güven, bitkisel besinlerde bulunan lifin bağırsak sağlığı açısından hayati bir rol üstlendiğini belirtti. Lif tüketiminin azalmasının kabızlığın en önemli nedenlerinden biri olduğunu ifade eden Güven, tam buğday ekmeği, yulaf, baklagiller, sebzeler ve özellikle kabuğuyla tüketilebilen meyvelerin lif açısından zengin besinler arasında yer aldığını aktardı. Bu besinlerin bağırsak hareketlerini artırırken aynı zamanda tokluk süresini uzattığını ve kan şekerinin dengelenmesine katkı sağladığını söyledi.

“Probiyotik ve lif birlikte tüketildiğinde etkisi artıyor”

Probiyotik ve lifin birlikte tüketildiğinde sindirim sistemi üzerinde daha güçlü bir etki oluşturduğunu ifade eden Güven, lifli besinlerin probiyotik bakteriler için bir besin kaynağı görevi gördüğünü belirtti. Yoğurtla birlikte yulaf ya da kefirle birlikte meyve tüketmenin sindirim sistemi açısından daha faydalı bir seçenek olabileceğini dile getirdi.

Lif tüketiminin artırıldığı dönemlerde su tüketiminin de ihmal edilmemesi gerektiğini hatırlatan Güven, Ramazan’da sağlıklı bir sindirim sistemi için iftar ile sahur arasında yeterli su tüketiminin önemli olduğunu belirterek günde en az 8–10 bardak su içilmesini önerdi. Sofralarda yoğurt, kefir, tam tahıllar ve sebzelere daha fazla yer verilmesinin Ramazan ayının daha sağlıklı geçirilmesine katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.

Ramazan’da en sıkı yapılan hatalar

Ramazan mutfağının temeli dengedir. Yumurta, tavuk/hindi, balık, yoğurt–kefir gibi protein kaynakları; tam buğday ekmeği, yulaf, bulgur gibi kompleks karbonhidratlar; zeytinyağı, avokado ve çiğ kuruyemişler; bol sebze–yeşillik, kuru baklagiller ve chia/keten tohumu alışveriş listesinde yer almalıdır. Ayrıca yeterli su, maden suyu ve bitki çayları (rezene, papatya, ıhlamur) Ramazan boyunca dengeyi korumaya yardımcı olur. Bu temel ürünler Ramazan boyunca daha uzun süre tok kalmaya yardımcı olur ve enerji düşüklüğünü önler.

Ramazan’da en sık yapılan beslenme hatalarını da sıralayan Diyetisyen Dr. Hocaoğlu, “Sahuru atlamak, iftarda hızlı ve fazla yemek, kızartma ve şerbetli tatlıları sık tüketmek, gün içinde az su içmek, günü tek öğün gibi geçirmek ve sebze–protein yerine ağırlığı karbonhidrata vermek en sık yapılan hatalardır” diyerek bu durumun kilo artışı, mide sorunları ve enerji düşüklüğüne yol açabileceğini vurguladı.

Diyet yapanlar Ramazan’da düzeni bozmadan nasıl beslenebilir?

Ramazan doğru planlandığında diyet yapanların bu süreci bozmadan devam ettirebileceğini söyleyen Diyetisyen Dr. Hocaoğlu, “İftarda önce su ve çorba ile başlanmalı, ardından 10–15 dakikalık kısa bir ara verilmelidir. Bu küçük mola tokluk sinyalini artırır ve kontrolsüz yemeyi önler. Ana öğünde tabağın yarısı sebze, dörtte biri protein, dörtte biri kompleks karbonhidrat olmalıdır. Sahur mutlaka yapılmalı; protein, lif ve sağlıklı yağ içeren dengeli bir tabak tercih edilmelidir. Sahuru atlamak gün içinde halsizliğe yol açar ve iftarda aşırı yemeyi tetikler. Tatlı yerine meyve veya sütlü tatlı (haftada 1–2 kez) öneriyorum” dedi. İftar sonrası kısa yürüyüşlerin hem kan şekerini hem de sindirimi desteklediğini belirten Diyetisyen Dr. Hocaoğlu, burada amacın az yemek değil, doğru dağıtılmış dengeli yemek olduğunu kaydetti.

ÖRNEK RAMAZAN İFTAR MENÜSÜ

ÖRNEĞİ

1–2 adet hurma

1 bardak su

1 kase mercimek çorbası (veya ezogelin)

Izgara tavuk / fırında köfte / etli sebze yemeği

Yanında az yağlı pilav veya bulgur pilavı

Mevsim salatası (limon + zeytinyağı az)

Yoğurt veya cacık

1–2 dilim tam buğday ekmeği

Güllaç / sütlaç

ÖRNEK RAMAZAN SAHUR MENÜSÜ

1–2 adet haşlanmış yumurta

Beyaz peynir veya lor peyniri

Zeytin (5–6 adet)

1–2 dilim tam buğday ekmeği

Domates, salatalık, yeşillik

Kolon kanserinin erken dönemde saptanabilen ve tedavi edilebilen bir hastalık olduğunu belirten Özel Sağlık Hastanesi Gastroentereloji Uzmanı Dr. Seda Akkaya, 50 yaş üstündeki kişilerde tarama yapılması gerektiğine dikkat çekti.

50 YAŞIN ÜSTÜNDEKİLERE TARAMA YAPILMALI

Akkaya, “Kolon kanseri, kalın bağırsak ve rektumda gelişen ve erken tanı konulduğunda da tedavi edilebilen bir hastalıktır. 50 yaşın üstünde kişilerde hiçbir şikayet olmasa dahi mutlaka kolon kanseri için tarama gerekiyor. Hareketsiz yaşam, fiziksel aktivite eksikliği, obezite, sigara, alkol, sağlıksız beslenme gibi faktörler kolon kanseri riskini artırıyor. Ailesinde birinci derece yakınında bağırsak kanseri olanlar ve bağırsak polipi öyküsü olanlara mutlaka yaşı beklemeden bir tarama yapılmalı. Kolon kanseri taramalarında kolonoskopi, erken tanı ve koruyucu tedavi açısından altın standart yöntem olup, kanserleşme potansiyeli olan poliplerin erken dönemde tespit edilmesini sağlar” diye konuştu.

UZMAN HEKİME BAŞVURUN

Açıklanamayan kilo kaybı ve demir eksikliğinin de önemli belirtiler arasında yer aldığını hatırlatan Özel Sağlık Hastanesi Gastroentereloji Uzmanı Dr. Seda Akkaya, şunları söyledi: “Bunun dışında bir de alarm semptomları dediğimiz, mutlaka doktora başvurulması gereken semptomlar bulunuyor. Bunlar, dışkıda kan görülmesi, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren kabızlık, ishal ya da dışkılama değişikliğinin olması olarak sıralanabilir. Eğer kanda açıklanamayan bir demir eksikliği ve bir kansızlık durumu varsa yine mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir. Bu belirtilere sahipseniz mutlaka vakit kaybetmeden bir uzman hekime başvurulması ve gerekli tanı ve tedavilere başlanması önemlidir”

Oftalmik cerrahinin dijital ve entegre ekosistemlerle nasıl daha verimli hale geldiğine canlı cerrahilerle tanıklık eden katılımcılar, ileri cerrahi sistemleri keşfetme imkanı buldu.

Etkinlik; Etlik Şehir Hastanesi Koordinatör Başhekimi Dr. Mustafa Sırrı Kotanoğlu, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Hekimi Prof. Dr. Kenan Sönmez ve ZEISS Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Christian Martin’ın açılış konuşmaları ile başladı.

Christian Martin: “Doktorlarımızın ve iş ortaklarımızın başarısına katkıda bulunmaya devam edeceğiz’’

ZEISS Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Christian Martin, Ophthalmic Future Summit’26 kapsamında Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde tıp dünyasının kıymetli doktorlarıyla bir araya gelmekten ve canlı cerrahi uygulamalarını izlemekten memnuniyet duyduğunu belirtti. Oftalmolojinin geleceğinin birlikte şekillendirildiğini ifade eden Martin, şunları söyledi:

“ZEISS’ın global vizyonunu Türkiye’de somut bir değere dönüştürmek adına 2014’ten beri büyük bir özveriyle çalışıyoruz. Global vizyonumuzun bir yansıması olarak oftalmoloji alanında medikal ekosistem teknolojileri sunarak klinik verimliliği destekliyor, sağlık profesyonellerinin tanıdan tedaviye tüm iş akışını kolaylaştırıyoruz. Bu perspektifle Ankara’daki müşteri deneyim merkezimizle de sağlık ekosistemine, doktorlarımızın ve iş ortaklarımızın başarısına katkıda bulunmaya devam ediyoruz.”

Canlı Cerrahiler ve İleri Teknolojiler Damga Vurdu

Zirvenin bilimsel programı kapsamında, uzman cerrahlar tarafından ZEISS AT LISA ve ZEISS AT ELANA göz içi lensleri ile QUATERA 700 fako cihazı kullanılarak katarakt canlıcerrahileri ve ZEISS VisuMax lazer sistemi ile refraktif cerrahi uygulamaları gerçekleştirildi.

Öğleden sonraki oturumlarda ise teknolojik inovasyonlar hız kesmeden devam etti. ZEISS VISUMAX 800 ile SMILE Pro vaka sunumları yapılırken; ARTEVO 850 cerrahi mikroskobu ve EVA NEXUS cerrahi sistemleri eşliğinde retina cerrahisi uygulamaları katılımcılarla paylaşıldı.

Oftalmolojide Entegre Ekosistem Yaklaşımı

Oftalmolojinin geleceğini şekillendiren entegre medikal ekosistem yaklaşımının ön plana çıktığı etkinlikte; katarakt, retina ve refraktif cerrahide kullanılan güncel çözümler, interaktif vaka sunumlarıyla ele alındı. Alanında uzman hekimlerin deneyim paylaşımları, Türkiye’nin göz sağlığı vizyonuna küresel bir standart getirme hedefini bir kez daha vurguladı.

Yenilikçi Teknolojiler Mercek Altına Alındı

Zirve boyunca dijitalleşen tıp dünyasının göz cerrahisine etkileri, yapay zeka destekli teşhis yöntemleri ve ZEISS’ın en ileri görüntüleme cihazları katılımcılar tarafından detaylıca incelendi.

Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen bu bilimsel şölen, göz cerrahisinde kullanılan ileri teknolojilerin Türkiye’deki sağlık hizmetlerine sunduğu katkıyı bir kez daha gözler önüne serdi.

YAĞLI YEMEKLERDEN UZAK DURUN

Kilo almak istemeyenler için önerilerde bulunan Cansu Kahraman, “Ramazan ayında kilo alınmasının en büyük sebeplerinden bir tanesi iftarda yüksek miktarlarda ve yağlı yiyecek tüketimi olmasıdır. İftarı 2 su bardağı su ve hurma-zeytin ile açabilirsiniz. Çorba ile devam edip 10-15 dakika ara verilirse mide-bağırsak sistemi için çok faydalı olacaktır. Ana yemek olarak kırmızı et, köfte, tavuk, balık gibi protein kaynakları yanında sebze yemekleri veya brokoli, karnabahar haşlama, yoğurt ve yanında karbonhidrat ihtiyacımız için ölçülü bir şekilde bulgur pilavı, tahıllı makarna tercih edilebilir. Ramazan pidesi yemek istenirse ekstra bir ekmek tüketimi olmamalıdır. Tatlı yenmek istenirse iftardan 1 buçuk 2 saat sonra ağır-şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlılar veya dondurma tercih edilebilir. Tatlı yerine meyve ve fındık-badem gibi kavrulmamış kuruyemişler de tüketilebilir” diye konuştu.

SAHURDA KAHVALTIYI TERCİH EDİN

Sahurda tercih edilmesi gereken yiyecekler hakkında bilgi veren Cansu Kahraman, şunları söyledi: “Sahurda kahvaltı öğünü tercih edilmeli, ağır, yağlı yemekler ve kızartmalardan uzak durulmalıdır. Sahurda; peynir, yumurta gibi protein; fındık, ceviz, badem gibi yağ grupları yer almalıdır. Bol yeşillik, domates, salatalığa ek olarak 1 porsiyon meyve ve süt ya da yoğurt tüketilmesi de tok kalınmasında faydalı olacaktır. Kahvaltı öğünü yerine çorba tercih edilecekse yanında peynir, az tuzlu zeytin veya fındık-badem gibi yağ grupları eklenerek tokluk hissiyatının artması sağlanabilir. Sahurda kahvaltı yapmak veya çorba içmek istemeyenlere bir alternatif de yulaf lapası olabilir. Tercihen ekstra 1 haşlanmış yumurta eklenebilir”

Sıvı tüketiminin Ramazan ayında da çok önemli olduğunu kaydeden Kahraman, “Orucun 2 bardak su ile açılması gerekiyor. Sahura kadar minimum 1 - 1 buçuk litre su içilmesi ve sahurda da 500 -750 ml arasında su içilmesi de vücut için önemli. Spor yapmak isteyenler, eğer ağırlık antrenmanı yapacaksa iftardan 2 saat sonra, hafif yürüyüş egzersizlerini ise gün içinde istenilen saatlerde yapabilir. Ağır antrenmanlarda yaşanan yoğun su kaybından dolayı iftarı açmadan yapmak tehlikeli olabilir” ifadesini kullandı.

Bel ağrısı toplumda yaygın, ancak yanlış biliniyor

Günümüzde her yaş grubunda sık görülen bel ağrısı, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen önemli sağlık sorunlarının başında geliyor. Araştırmalar, bireylerin yaşamları boyunca bel ağrısı yaşama oranının yüzde 70’in üzerinde olduğunu ortaya koyuyor. Buna rağmen toplumda bel ağrısı çoğu zaman doğrudan bel fıtığıyla ilişkilendiriliyor. Oysa bilimsel veriler, bel ağrılarının büyük bölümünün “spesifik olmayan bel ağrısı” olarak tanımlandığını ve tek bir yapısal nedene bağlanamadığını gösteriyor.

Dr. Öğr. Üyesi Nursel Öziri, kas-iskelet sistemi sorunları, hareketsiz yaşam, stres, uyku düzeni ve fiziksel kondisyon gibi birçok faktörün bel ağrısının oluşumunda birlikte rol oynadığını belirtiyor. Bel fıtığının ise genellikle bacağa yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve kas gücünde azalma gibi sinir kökü bulgularıyla kendini gösterdiğini ifade ediyor.

MR sonucu her zaman ağrının nedeni değildir

Görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bel ağrısı yaşayan birçok kişiye MR çekildiğini belirten Öziri, MR raporlarında görülen her fıtık bulgusunun ağrının kaynağı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Yapılan çalışmaların, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde bile disk taşması ve dejeneratif değişikliklerin görülebildiğini ortaya koyduğunu belirten Öziri, tanının yalnızca görüntüleme ile değil klinik değerlendirme ile konulması gerektiğini ifade ediyor.

Hareketten kaçınmak iyileşmeyi geciktiriyor

Toplumda yaygın olan “ağrı varsa hareket edilmemeli” düşüncesinin yanlış olduğuna dikkat çeken Öziri, kontrollü ve doğru planlanmış hareketin iyileşme sürecini desteklediğini söylüyor. Karın, bel ve kalça çevresini kapsayan core kaslarının güçlendirilmesinin omurga stabilitesini artırdığını belirten Öziri, fizyoterapist eşliğinde uygulanan klinik pilates temelli egzersizlerin bel ağrısının azaltılmasında etkili olduğunu ifade ediyor. Günlük yaşamda doğru postür alışkanlıklarının kazanılması da bel sağlığının korunmasında kritik rol oynuyor. Uzun süre oturmak, telefona eğilerek bakmak ve ergonomik olmayan çalışma koşulları omurga üzerindeki yükü artırıyor.

Bel kıtlatma geçici rahatlama sağlayabilir

Sosyal medyada sıkça karşılaşılan manuel manipülasyon uygulamalarının bazı kişilerde kısa süreli rahatlama sağlayabileceğini belirten Öziri, bu yöntemlerin tek başına kalıcı çözüm olmadığını ve mutlaka uzman fizyoterapistler tarafından uygulanması gerektiğini vurguluyor. Kalıcı iyileşmenin egzersiz ve rehabilitasyon programlarıyla mümkün olduğunu ifade ediyor.

Her egzersiz herkese uygun değil

Her bireyin kas yapısı, hareket kapasitesi ve yaşam koşullarının farklı olduğuna dikkat çeken Öziri, standart egzersiz programlarının herkeste aynı sonucu vermediğini belirtiyor. Bel ağrısı yaşayan bireylerin doğrudan genel spor programlarına yönelmesinin riskli olabileceğini ifade eden Öziri, fizyoterapistlerin bireyi bütüncül olarak değerlendirerek kişiye özel rehabilitasyon programı oluşturmasının önemine işaret ediyor. Bel ağrılarının visseral, somatik ya da mekanik nedenlerle ortaya çıkabileceğini, bu nedenle değerlendirme sürecinin fiziksel olduğu kadar psikososyal faktörleri de kapsaması gerektiğini belirtiyor.

Bu belirtiler varsa gecikmeden doktora başvurulmalı

İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma, ilerleyici bacak güçsüzlüğü, parmak ucu ya da topukta yürüyememe, travma sonrası gelişen ağrı, gece artan veya gün içinde hiç azalmayan ağrı gibi durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiği vurgulanıyor.

Konuyla ilgili detaylı bilgi ve görsel malzeme seçkisi ektedir. Değerlendirmenize sunar, iyi çalışmalar dilerim.

İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Merve Kırmacı, Türkiye’de kanser insidansı ve mortalitesinin son yıllarda artış eğilimi gösterdiğine dikkat çekerek, bu durumun yalnızca tıbbi nedenlerle açıklanamayacağını belirtiyor. Dr. Kırmacı, “Türkiye’de kanser yükündeki artış; nüfusun yaşlanması, yaşam tarzı değişiklikleri, sigara ve obezite gibi risk faktörlerinin yaygınlığı ile çevresel maruziyetlerin birleşik etkisiyle şekillenmektedir. Bu nedenle kanserle mücadelede yalnızca tedaviye değil, koruyucu sağlık politikalarına da güçlü biçimde odaklanmak zorundayız” değerlendirmesinde bulunuyor.

Kış depresyonunun genellikle sonbahar sonu ve kış aylarında ortaya çıktığını söyleyen Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, “Güneş ışığının azalmasıyla birlikte beyindeki serotonin ve melatonin dengesi bozulur. Bu durum ruh hali ve uyku düzenini doğrudan etkiler. Ancak sorun yalnızca biyolojik değildir. Modern yaşamda kapalı alanlarda geçirilen uzun süreler de tabloyu ağırlaştırmaktadır” diye konuştu.

“Sonbahar ve kış aylarında artış gösterir”

Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, bilimsel araştırmalara göre mevsimsel depresyon belirtilerinin toplumda yüzde 4 ile 8 oranında görüldüğünü belirterek, “Bu belirtiler sonbahar ve kış aylarında artış gösterir. En sık karşılaşılan şikâyetler arasında sürekli yorgunluk, uyku ihtiyacında artış, konsantrasyon güçlüğü, sosyal hayattan uzaklaşma ile umutsuzluk ve değersizlik duyguları yer alır” dedi.

“Tedavi edilmezse bireyi olumsuz etkiler”

Birçok kişinin bu belirtileri depresyon olarak değerlendirmediğine dikkat çeken Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, “Geçecek” ya da “Herkes böyle hissediyor” düşüncesiyle profesyonel destek arayışının ertelendiğini belirtti. Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, tedavi edilmeyen kış depresyonunun zamanla iş verimliliğini düşürebileceğini, ilişkileri olumsuz etkileyebileceğini ve daha ciddi ruhsal sorunlara zemin hazırlayabileceğini vurguladı. Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, “Özellikle büyük şehirlerde yaşayanlar, evden çalışanlar ve gün ışığından yeterince faydalanamayan bireylerin risk grubunda yer alırlar” dedi.

“Kış depresyonuna karşı öneriler”

Kış depresyonunun önlenmesi ya da belirtilerin hafifletilmesi için bazı basit ama etkili önlemler alınabileceğini belirten Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, şu önerilerde bulundu: Ev ve iş ortamlarında gün ışığına en yakın aydınlatmaların tercih edilmesi, Düzenli fiziksel aktivite yapılması, özellikle açık havada yürüyüşe zaman ayrılması, Karbonhidrat ve şeker ağırlıklı beslenmeden kaçınılması, protein ve vitamin yönünden zengin bir beslenme düzeni oluşturulması, Sosyal ilişkilerin korunması, sevdiklerle daha sık bir araya gelinmesi, Psikolojik destek almaktan çekinilmemesi. Belirtilerin uzun süredir devam etmesi ve günlük yaşamı zorlaştırması durumunda mutlaka bir uzmandan destek alınması gerektiğini dile getiren Uzm. Klnk. Psk. Gökçe, erken müdahalenin yaşam kalitesini artırmada önemli rol oynadığını ifade etti.

Baran konuyu şöyle açıklıyor “Türkiye’de bu alanın doğru anlaşılmasını istiyorum. Bilimsel, etik ve disiplinli bir yapı kurulduğunda iridoloji, koruyucu hekimliğe ciddi katkı sunabilir.

Modern tıp hayat kurtarıcıdır. Benim amacım onun yerine geçmek değil; onu erken farkındalık ve koruyucu hekimlikle desteklemek.”

Gözler hastalık oluşmadan önce sinyal verebilir

Dr. Filiz Baran’ın özellikle üzerinde durduğu alanlardan biri olan iridoloji, gözün iris ve sklera tabakalarının incelenmesi yoluyla, bireyin metabolik yapısı, beslenme durumu ve bazı fonksiyonel bozukluklara dair erken işaretlerin değerlendirilmesini amaçlıyor.

Almanya, Rusya, Avustralya, ABD ve Hindistan gibi ülkelerde uzun yıllardır kullanılan bu yöntem, özellikle koruyucu hekimlik ve erken farkındalık açısından dikkat çekiyor.

Dr. Baran “Gözlerde, vücutta henüz belirti vermemiş pek çok sürecin izlerini görmek mümkün. Bu da bize erken önlem alma şansı veriyor.” diyor.

Uluslararası Bir Tıp Yolculuğu

Dr. Filiz Baran, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 2001 yılında mezun oldu. Tıp eğitimi sırasında uluslararası değişim programlarıyla farklı ülkelerde klinik stajlar yapan Baran, mezuniyetinin ardından Amerika’ya taşındı. Burada histoloji ve patoloji laboratuvarlarında, ayrıca Rutgers Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Araştırma Merkezi bünyesinde yürütülen deneysel çalışmalarda görev aldı.

Amerika’daki kariyeri boyunca Moderna ve Pfizer gibi global ilaç şirketleriyle proje bazlı araştırmalarda çalışan Dr. Baran, preklinik ve klinik araştırmalar alanında önemli deneyim kazandı.

Doğal Tıp ve Bilimsel Altyapı

Dr. Baran, Amerika’da Naturopatik Tıp alanında doktora yaparak, bütüncül sağlık yaklaşımlarını modern bilimle birlikte ele aldı. Bu süreçte gönüllü katılımcılar üzerinde yürüttüğü çalışmalarda, Çin tıbbı temelli yaklaşımlar, nefes ve meditasyon uygulamalarının fizyolojik ve duygusal süreçler üzerindeki etkilerini inceledi.

Doğal tıp; zihin, beden ve ruhu bir bütün olarak ele alan, yaşam tarzı düzenlemeleri ve önleyici yaklaşımlara odaklanan bir sağlık sistemi olarak tanımlanıyor. Dr. Baran’a göre bu yaklaşım, modern tıbbın tamamlayıcısı niteliğinde.

Uluslararası Tanınırlık ve Ödül

Dr. Baran, Uluslararası İridoloji Uygulayıcıları Derneği (IIPA) sertifikalı ve aktif üyesi. Her yıl düzenli vaka sunumları ve bilimsel toplantılara katılan Baran, bu alandaki çalışmaları nedeniyle 2025 yılında American Naturopathic Medical Association(ANMA) tarafından Başarı Ödülü’ne layık görüldü.

Bugüne kadar 250 sayfanın üzerinde araştırma ve deneysel çalışmaya imza atan Dr. Baran, aynı zamanda sağlık profesyonellerine yönelik eğitimler de veriyor.

ÇAY AĞACI EKSTRESİ İYİ GELİYOR

Hastalık hakkında bilgi veren Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, “Demodex paraziti, insanlarda özellikle kirpik diplerinde yaşayan mikroskobik bir akar türüdür. Genellikle kirpik dibi iltihabı, kaşıntı, kızarıklık, gözde yabancı cisim hissi ve kirpik dökülmesi gibi şikayetlere neden olabilir. Demodex, kirpik dibindeki buradaki yağları yediği için gözyaşının özelliğini bozuyor. Bu özellik bozulunca da gözyaşı gözde iyi tutunmadığı için hastada kuru göz şikayetleri oluşuyor. Bu aşamada kuru göz tedavisine başlıyoruz. Yapay gözyaşı veriyoruz. Hastalar, çay ağacı ekstresi olan ilaçlardan da çok fayda görüyor. Bu kişilere içinde çay ağacı ekstresi olan mendil ve şampuanlar öneriyoruz” diye konuştu.

UZMAN HEKİME GÖRÜNÜN

Hastayı ilk tedaviden bir ay sonra kontrole çağırdıklarını kaydeden Kaşkaloğlu sözlerini şöyle sürdürdü: "Bir ay sonunda eğer Demodex gitmemişse IPL ve ışık tedavisi (low level light) uyguluyoruz. İnsanların aklına hemen bu bir hijyen sorunu mu? diye gelebilir. Bu zaten ciltte yaşayan bir parazit. Hijyenle bir ilgisi yok. Eğer gözünüzde yanma, batma, bulanık görme, sulanma gibi şikayetler varsa mutlaka bir uzman hekime başvurmanızı öneriyoruz”

Bağımlılıkla mücadele, hipnoterapi, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları ile ruh sağlığı alanlarında yurt içi ve yurt dışında çok sayıda seminer, kongre, eğitim programı ve atölye çalışmasına katılan ve sunumlar gerçekleştiren Dr. Figen Üzer; bilgi ve deneyimini farklı coğrafyalarda meslektaşları ve katılımcılarla paylaşmıştır. Aynı zamanda üniversite öğrencilerine ve alan profesyonellerine yönelik mesleki gelişim odaklı, halka yönelik ise farkındalık temelli atölye çalışmaları düzenleyerek hem uzmanlık alanlarına hem de toplumsal bilinçlenmeye katkı sağlamaktadır.

Medya alanında da aktif çalışmaları bulunan Dr. Üzer, TRT, Ülke TV, TVNET ve VAV TV başta olmak üzere birçok ulusal televizyon kanalında canlı yayınlara katılarak kamuoyunu bilgilendirmiştir. Ayrıca Açık Ekran YouTube kanalında, başarılı televizyoncu Cüneyt Diktaş ile birlikte sunduğu “Mozaik” programıyla sağlık, psikoloji ve toplumsal konuları geniş kitlelerle buluşturmuştur.Bilimsel birikimini etkili iletişim, sahne ve anlatım disiplinleriyle destekleyen Dr. Figen Üzer; akademik, klinik ve toplumsal çalışmalarını çok yönlü uzman kimliğiyle ulusal ve uluslararası platformlarda sürdürmeye devam etmektedir.

Son teknoloji altyapısı ve kendi bünyesindeki üretim laboratuvarları ile Mega Avrupa Diş Kliniği, 33 diş hekimi ve 90 personelden oluşan güçlü bir kadro ile hizmet sunmaktadır. Diş Hekimi Erkan Kara, vizyonu ile sadece Ankara’da değil, sağlık turizmi alanında da Türkiye’nin en büyük diş sağlığı kuruluşlarından birini yaratma yolunda hızlı adımlarla ilerlemektedir.

Diş Hekimi Erkan Kara ve ekibi, her hasta için kişiye özel bir yaklaşım benimseyerek tedavi süreçlerini özveriyle yönetmektedir. Klinik, yüksek kalite standartlarını koruyarak, hasta memnuniyetini daima ön planda tutmakta ve sektördeki liderliğini pekiştirmektedir.

37 yıllık birikimini yalnızca diş hekimliği ile sınırlı tutmayıp, “Erkan Kara Yapım Şirketi” aracılığıyla organizasyonel alanda da büyük başarılara imza atmıştır. Tıpkı adındaki “mega” kelimesinin hakkını verircesine, tiyatrodan gişe etkinliklerine kadar birçok büyük projeyi hayata geçirmiştir. Gerçekleştirdiği sold-out tiyatro organizasyonları ve geniş çaplı etkinliklerle, isminden sıkça söz ettirmektedir.

BABAY BROWN ACIKLAMALARI

Herkese merhaba, Öncelikle Türkiye’de olmaktan ve bugün burada sizlerle konuşmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

 Ben Baby Brown. Müzik kariyerim boyunca sahnede, kliplerde ve milyonların karşısında gülüşüm benim imzam oldu. Bu yüzden diş sağlığı ve estetiği benim için sadece sağlık değil, aynı zamanda bir profesyonellik meselesi.

Uzun bir araştırma sürecinden sonra dişlerimi yaptırmak için sağlık turizmi alanında dünyaca adını duyurmuş olan Türkiye’yi, özellikle de başkent Ankara’yı tercih ettim. Burada, Mega Avrupa Diş Polikliniği ile tanıştım ve açıkça söylemeliyim ki aldığım hizmet beklentilerimin çok üzerindeydi.

En başından itibaren ekip son derece profesyoneldi. Kullanılan teknoloji, hijyen standartları, hekimlerin yaklaşımı ve bana sunulan planlama gerçekten üst düzeydi. Kendimi bir hasta gibi değil, özel bir misafir gibi hissettim.

Bugün dünyada pek çok sanatçı ve iş insanı, hem kaliteli hem de güvenilir sağlık hizmeti almak için Türkiye’yi tercih ediyor. Ben de bu deneyimi yaşadıktan sonra bunun nedenini çok daha iyi anladım. Burada sadece estetik bir gülüş değil, aynı zamanda güven, konfor ve mükemmeliyet sunuluyor.

“Beslenme, iyileşmenin en temel unsurudur”Doğru ve dengeli beslenmenin, evde bakım sürecinde hastanın yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini ifade eden Akdemir, “Hastaların çoğunda iştahsızlık görülse de vücudun onarım için daha fazla enerjiye ve proteine ihtiyaç duyduğu unutulmamalıdır” dedi. Yeterli protein alımının doku onarımı için kritik öneme sahip olduğunu, omega-3 yağ asitlerinin inflamasyonu azalttığını, vitamin-mineral açısından dengeli öğünlerin ise metabolik süreçleri desteklediğini söyledi.

“Hareketsizlik, gizli bir tehlikedir”

Yatakta uzun süre sabit kalmanın yalnızca kas güçsüzlüğü değil, aynı zamanda basınç yaralanmaları, akciğer problemleri ve dolaşım bozuklukları gibi ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini belirten Akdemir, “Uzmanların önerdiği pasif veya aktif hareketler kasları güçlendirir, eklem hareket açıklığını korur. Yatağa bağımlı hastaların en az iki saatte bir pozisyonunun değiştirilmesi, basınç yaralanmalarının önlenmesinde hayati önem taşır. Solunum egzersizleri de akciğer kapasitesini artırır ve enfeksiyon riskini azaltır.” dedi.

“Yanlış uygulamalar iyileşmeyi geciktirir”

Evde hasta bakımında bilimsel temeli olmayan uygulamaların hastanın iyileşme sürecini olumsuz etkilediğine dikkat çeken Akdemir, toplumda yaygın olan yanlış inanışları sıraladı:

“Birçok kişi ‘Hasta yatıyor, çok enerji harcamıyor, o yüzden az yemeli’ düşüncesine sahiptir. Oysa gerçek tam tersidir. Yatan hastalarda kas kaybı ve bağışıklığın zayıflaması daha hızlı gelişir; bu nedenle enerji ve protein ihtiyacı artar.” Aynı şekilde “Grip olunca portakal suyu iç, hemen iyileşirsin.” anlayışının da yanlış olduğunu belirten Akdemir, “Tek başına C vitamini yeterli değildir. Aşırı meyve suyu tüketimi şeker yüklemesi yaparak kan şekerinde dalgalanmalara yol açar. Bunun yerine sebze ağırlıklı, dengeli ve az şekerli bir beslenme daha doğru bir yaklaşımdır.” dedi.

“Zorlama değil, özenli beslenme tercih edilmelidir”

“Hastanın iştahı yoksa zorla yedirilmeli” anlayışının yanlış olduğunu belirten Akdemir, “Zorlama, bulantıyı artırır ve yemekle olumsuz bir bağ oluşmasına neden olur. Bunun yerine az porsiyonlu, hafif ama besin değeri yüksek öğünler tercih edilmelidir.” dedi.

“Hastayı kaldırırsak zorlanır, hiç hareket ettirmeyelim” düşüncesinin de doğru olmadığını ifade eden Akdemir, “Hareket etmeyen her hasta, kısa sürede kas erimesi, dolaşım bozukluğu ve basınç yaralanması riskiyle karşı karşıya kalır. En hafif hareket bile hiç hareket etmemekten daha iyidir.” şeklinde konuştu.

“Temiz yatak yeterli değildir, pozisyon değişimi şarttır”

“Yatağın temiz olması tek başına yeterli değildir. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak dokuların oksijenlenmesini bozar. Bilimsel kılavuzlara göre iki saatte bir pozisyon değiştirmek, basınç yaralanmalarının en etkili önleyicisidir.” diyen Akdemir, gereğinden fazla sıcak tutmanın da risk oluşturabileceğini belirtti: “‘Ayakları üşümesin’ diye kalın battaniyeye sarmak terlemeye, terleme ise cilt tahrişine ve enfeksiyonlara yol açabilir. İdeal olan, hafif ama koruyucu bir örtüdür.”

“Moral, temiz hava ve uyku da tedavinin bir parçasıdır”

“Hastanın moraliyle beslenmenin ilgisi yok” düşüncesinin de büyük bir yanılgı olduğunu vurgulayan Akdemir, “Moral yüksekliği bağışıklığı güçlendirir, ağrı algısını azaltır. Evde hasta varsa oda tamamen kapalı olmamalıdır; temiz hava dolaşımı enfeksiyon riskini azaltır. ‘Sıvı vermeyelim, çok idrara çıkar’ anlayışı da yanlıştır; sıvı eksikliği böbrek yükünü artırır ve iyileşmeyi geciktirir.” ifadelerini kullandı.

“Doğru bilgi, iyi bir bakımın en güçlü ilacıdır”

Evde hasta bakımında küçük görünen ayrıntıların aslında iyileşmenin temel yapı taşları olduğunu belirten Akdemir, sözlerini şöyle tamamladı:“Yanlış uygulamaların yerine bilimsel doğrular yerleştirildiğinde hem hastanın yaşam kalitesi artar hem de bakım süreci daha kolay ve güvenli hâle gelir. Unutmayalım ki doğru bilgi, iyi bir bakımın en güçlü ilacıdır.”

“Yumurta, yoğurt, sebze püreleri, balık ve baklagiller; hem sindirimi kolay hem de besin değerleri zengindir. Lifli gıdalar, bağırsak sağlığının korunması ve kronik hastalıkların yönetiminde vazgeçilmezdir. Lifli gıdaların güvenli ve etkili kullanımı, hastanın yaşam kalitesini artırarak bakım sürecinin verimli ilerlemesine katkı sağlar.” ifadelerini kullandı.

Sıvı alımının da ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Akdemir, “Yetersiz sıvı tüketimi halsizlik, bilinç bulanıklığı ve böbrek problemlerine yol açabilir. Su ve çorba gibi sıvılar düzenli olarak verilmeli, bitki çayları ise hastanın durumuna göre hekim kontrolünde kullanılmalıdır. Bitki çayları ilaçların yerine geçmez ve bazı ilaçlarla etkileşime girebilir.” uyarısında bulundu.

Doğru yatak ve yastık kullanımının ağrı kontrolü ve dolaşımın düzenlenmesinde önemli olduğunu söyleyen Akdemir, “Fiziksel destek yalnızca bedensel değil, aynı zamanda psikolojik iyilik hâlini de güçlendirir. Hareket eden hastaların özgüveni artar, iyileşmeye dair motivasyonu yükselir.” ifadelerini kullandı.

Kış mevsiminin gelişiyle birlikte gün ışığının azalması, soğuk hava koşulları ve sosyal aktivitelerdeki azalma, birçok kişide ruh hali değişikliklerine neden olabiliyor. Bu değişimlerin bazı bireylerde geçici yorgunluk ve isteksizlikle sınırlı kalmadığını belirten uzmanlar, Mevsimsel Duygu Durumu Bozukluğu (MDBB) olarak bilinen bu durumun, özellikle kış aylarında daha belirgin hâle geldiğini ifade ediyor. Yorgunluk, motivasyon kaybı, uyku düzensizliği ve günlük hayata karşı ilgide azalma, MDBB’nin en yaygın belirtileri arasında yer alıyor.

İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, kış aylarında ruh sağlığının korunması konusunda önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Şimşek, “Soğuk havalarla birlikte ortaya çıkan enerji kaybı ve motivasyon düşüklüğü çoğu zaman mevsimsel bir geçiş dönemi olarak değerlendirilir. Ancak bu durum, günlük yaşam kalitesini olumsuz etkilemeye başladıysa dikkate alınmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır,” dedi.

Prof. Dr. Şimşek, bu dönemde alınabilecek basit ama etkili önlemlerin önemine değinerek, güneş ışığından daha fazla yararlanmanın ruh halini düzenleyen serotonin seviyelerini artırarak enerji ve motivasyon üzerinde olumlu etkiler yarattığını ifade etti. Düzenli egzersiz yapmanın hem fiziksel hem de zihinsel canlılığı desteklediğini belirten Şimşek, kısa yürüyüşler veya evde yapılabilecek basit hareketlerin bile stres düzeyini azaltabileceğini söyledi. Uyku düzenine dikkat etmenin biyolojik ritmin korunmasında kritik bir rol oynadığını vurgulayan Şimşek, sosyal ilişkileri sürdürmenin de mevsimsel depresyonun yol açtığı yalnızlık hissine karşı güçlü bir koruma sağladığını dile getirdi.

Uzmanlara göre, kış aylarında ruh sağlığını korumak yalnızca bireysel farkındalıkla sınırlı kalmamalı. İş yerlerinde ve eğitim ortamlarında ışık koşullarının iyileştirilmesi, açık hava aktivitelerinin teşvik edilmesi ve toplumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, mevsimsel duygu durumu bozukluğunun etkilerini azaltmada önemli rol oynuyor. Bu tür düzenlemeler, bireylerin ruhsal dayanıklılığını artırarak kış aylarını daha sağlıklı ve dengeli geçirmelerine katkı sağlıyor.

Prof. Dr. Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı: “Erken farkındalık, kış aylarını sağlıklı ve dengeli geçirmek için en etkili yoldur. Kişinin kendisinde veya yakın çevresinde motivasyon kaybı, enerji düşüklüğü ya da sürekli isteksizlik gözlemleniyorsa, bu belirtiler göz ardı edilmemelidir. Güneş ışığı, hareket, sosyal etkileşim ve dengeli beslenme kış depresyonuna karşı en doğal koruyucu faktörlerdir. Ancak belirtiler şiddetliyse bir ruh sağlığı uzmanından profesyonel destek almak büyük önem taşır. Ruhsal dengeyi korumak yalnızca bireyin yaşam kalitesini değil, toplumun genel iyilik halini de doğrudan etkiler. Sağlıklı bir toplumun temeli, ruhsal ve fiziksel açıdan dengede bireylerden oluşur.”

ERKEN DÖNEMDE BELİRTİ VERMİYOR

Akciğer kanserinin çoğu zaman erkendönemde belirti vermeden ilerleyebildiğini dile getiren Uzm. Dr.Tutku Çerçi, “Akciğer kanserinde erken tanı hayati önem taşır.Her yıl milyonlarca insanı etkileyen en yüksek ölüm oranınasahip bir kanser türüdür. Bilinen en önemli nedenleri arasındasigara başta olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin kullanımıgelir. Pasif sigara geçiciliği de akciğer kanseri için yüksekbir risk faktörüdür. Özellikle son yıllarda dünya genelindesağlığa daha az zararlı olduğu iddiasıyla kullanılanelektronik sigaralar da kanserojen maddeler içermektedir. Diğernedenler arasında çevresel faktörler, asbest maruziyeti ve genetikfaktörler sayılabilir. Ne yazık ki akciğer kanseri erkenevrelerde sessiz seyreder. Belirti ve semptomlar genellikle görülmez.Belirtiler özellikle hastalığın ileri evrelerinde ortaya çıkar”diye konuştu.

ERKEN TANI, TEDAVİ BAŞARISINIARTIRIYOR

Akciğer kanserinin başlıcabelirtileri hakkında bilgi veren Uzm. Dr. Tutku Çerçi şunlarısöyledi: “Başlıca belirtiler arasında inatçı ve geçmeyenöksürük, nefes almakta zorluk, göğüs ağrısı, ağızdan kangelmesi, iştahsızlık ve kilo kaybı sayılabilir. Akciğerkanserinden korunmanın en etkili yolu ise sigara başta olmak üzeretütün ve tütün ürünlerinin bırakılmasıdır. Diğer birkorunma yöntemi ise özellikle 50 yaş üstü, 20 yıl boyunca gündebir paket sigara içen kişilerde düşük küçük doz tomografi(LDCT)dediğimiz tarama programlarınınyaygınlaştırılmasıdır. Unutmayalım ki akciğer kanseriönlenebilir. Erken teşhis edildiğinde ise tedavi edilebilir birhastalıktır. Erken tanı, tedavi başarısını artırır. Bukonuda mutlaka uzman hekime danışılması önemlidir”

MEKANİK YÜK VE EKLEM HASARI

Lipödemde bacaklarda simetrik yağ birikimi, hassasiyet ve ödemle birlikte diz eklemlerine binen mekanik yük artıyor. Lipödemli hastaların dizlerinde X leşme, içe dönme sıktır. Diz içi yağlanma bunda önemli bir neden. Ayak tabanı kemerinde giderek çökme oluşur ve yürüyüş mekaniği değişir.

"Lipödemde anabolik direnç vardır, yani kas güçlendirme daha zordur. Özellikle kuadriseps ve kalça abdüktörlerinde kas zayıflığı sıktır. Bu sorunu daha da kötüleştirir. Eklemde yanlış hizalanma kondromalazi (diz kıkırdağında yumuşama) ilerlediğinde, eklem kapsülünde sinovit (zar iltihabı) gelişir."

Hastanın "lipödem diz ağrısı" hem yağ dokusu iltihabı hem de eklemin kapsülüne bağlıdır.

“Lipödem tanısı geç konulan hastalarda diz sorunları daha sık ve daha ağır seyrediyor. Erken tanı, uygun egzersiz programları, manuel lenf drenajı, kompresyon tedavileri ve kilo yönetimi diz sağlığının korunmasında kritik öneme sahip.”

KISIR DÖNGÜYE DİKKAT

Diz ağrısı nedeniyle fiziksel aktiviteden kaçınan lipödemli bireylerde, hareketsizliğe bağlı kas zayıflığı ve kilo artışı sorunu daha da derinleştiriyor. Bu kısır döngü, hem lipödemin ilerlemesine hem de diz problemlerinin kalıcı hale gelmesine neden olabiliyor.

Farkındalık Hayat Kurtarıyor: Lipödemin erken dönemde tanınması ve diz ağrısının “normal” kabul edilmemelidir. Toplumda farkındalığın artırılmasının hem hastalığın ilerlemesini yavaşlatacak hem de uzun vadeli eklem sorunlarının önüne geçikecektir.

TEDAVİ YAKLAŞIMI: İNCELT, ŞEKİLLENDİR, TAMİR ET

Diz çevresi yağların alınması dizin doğru hizalanmasına büyük katkı sağlar, diz eklem fonksiyonlarını rahatlatır.

Kök hücreler verildiği yerde yeni kıkırdak üretebilir ve eklem iltihabını durdurup, eklemdeki kan akışını iyileştirir. Eklem kayganlaşmasını arttırıp, eklem fonksiyonlarını geliştirdiği saptanmıştır. Bu iki tedavi üzerine doğru kasları güçlendirme diğer önemli bir basamaktır.

İNCELT - ŞEKİLLENDİR - TAMİR ET - GÜÇLENDİR.

MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM

Lipödemli diz sorunlarının yönetiminde plastik cerrahi yanında başka bölümlerin de işbirliği gerekiyor. Fizik tedavi ve rehabilitasyon ve ortopedi gibi. Ancak lipödem tedavi edilmeden dize yönelik işlemler fazla başarılı olmaz ya da nüks eder. Bacak estetiği ve lipödem tedavisi sonrası dize kök hücre, kişiye özel egzersiz programları ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla diz ağrılarının azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması mümkün olabiliyor.

Son yıllarda tüm dünyada ve ülkemizde çocukluk çağının en sık görülen nöro gelişimsel bozukluklarından biri olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) Türkiye’de görülme oranı Sağlık Bakanlığı verilerine göre çocukluk çağında yüzde 5–7 arasında seyrederken erkek çocuklarda, kız çocuklara göre 2-3 kat fazla tanı konuluyor

Dünya genelinde (DEHB) tanılarında da önemli bir artış yaşanıyor. Öyle ki Ulusal Çocuk Sağlığı Araştırması'ndan elde edilen verilere göre, DEHB şu anda Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık altı milyon çocuğu etkiliyor; bu da her 11 çocuktan birinden fazlasına denk geliyor. Avusturalya’da ise 2013'ten 2020'ye kadar DEHB teşhisi konanların sayısı iki kattan fazla arttı.

Beyin Antrenmanı Nasıl Yapılıyor?

Günümüzde artan tanı oranlarının aynı zamanda etkili müdahale yöntemlerine olan ihtiyacı da beraberinde getirdiğine dikkat çeken Auto Train Brain Ceo’su Dr. Günet Eroğlu, “İlaç tedavileri ve davranışçı terapilerle birlikte, kişinin kendi beyin dalgalarını gerçek zamanlı olarak gözlemleyip öz-düzenlemeyi öğrenmesini sağlayan nörogeribildirim gibi yenilikçi yaklaşımlar, DEHB yönetiminde önemli bir destekleyici olabiliyor. Bu yöntem, bireye adeta bir ‘beyin antrenmanı’ yaptırarak, dikkati sürdürme, dürtüselliği yönetme ve odaklanma becerilerini güçlendirme imkanı sunuyor.

Kişinin anlık beyin sinyalleri, izlediği bir video veya dinlediği müzik gibi medya içeriğinin kalitesine dönüştürülerek kendisine geri bildirim olarak sunulur. Örneğin, dikkat arttıkça görüntü netleşir veya ses daha akıcı hale gelir. Beyin, bu sayede kendi aktivitesini tanımayı ve düzenlemeyi öğrenir. Düzenli ve kişiye özel yapılan bu antrenmanlarla, odaklanmadan sorumlu beyin dalgaları güçlendirilir; dürtüsellik ve dağınıklıkla ilişkili olanlar ise etkin bir şekilde yönetilir. Bu yöntem standart tedavileri destekleyici ve bütünleyici bir rol üstlenir” dedi.

"Bilinçsiz Spor Tersi Etki Yaratabilir" Lipödem hastalarının düştüğü en büyük hataya değinen Karacalar, bilinçsiz sporun etkileri konusunda uyardı: "Lipödemli yağ dokusu, klasik kilo verme yöntemlerine karşı dirençlidir. Hastalarımız bacaklarını inceltmek umuduyla ağırlık antrenmanlarına ve bacak kaslarını zorlayan sporlara yönelebiliyor. Ancak bu çaba, dirençli yağları eritmediği gibi, alttaki kas dokusunu aşırı geliştirerek bacağın hacminin daha da artmasına (Kaslı Lipödem) neden olabiliyor. Sonuç olarak çizme giymek daha da zorlaşabiliyor."

Hassas Dokuda "Koruyucu" Cerrahi Yaklaşım Lipödemli dokunun iltihabi (enflamatuar) (Bkz. https://ahmetkaracalar.com/lipodem/) süreçlere açık ve hassas olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Karacalar, tedavi protokolünü şöyle özetledi: "Bu doku hassastır. Isı veren cihazlar veya sert masajlar ödemi ve sorunu artırabilir. Cerrahi tedavide, dokuya sıvı verilmeden uygulanan, lenf koruyucu özelliği bulunan Superdry 4D liposuction gibi yöntemler, doku bütünlüğünü korumak ve iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla tercih edilmektedir."

Baldır şekillendirme ve inceltmede sadece yağ almanın yeterli olmayabileceğini belirten Karacalar, "Eğer kalınlıkta kasın da payı varsa, tedaviye kas inceltici uygulamalar (Botoks vb.) eklenerek baldırın form kazanması ve hastanın dilediği ayakkabıyı konforla giyebilmesi hedeflenir" ifadelerini kullandı.

İşte Bir Adım Sağlık’tan kışı daha güçlü ve daha dengeli geçirmenize yardımcı olacak, günlük hayata kolayca uyarlanabilir sağlıklı yaşam alışkanlıkları:

1. Güne Ilık Su ile Canlandırıcı Bir Başlangıç Yapın

Güne ılık bir bardak su ile başlamak, gece boyunca yavaşlayan metabolizmanızı harekete geçirerek sindirim sistemini dengeler, dolaşımı destekler ve bağışıklık hücrelerinin gün içindeki işlevselliğini artırır.

2. Besleyici Öğünlerle Sağlıklı Beslenme Rutini Kurun

Renkli sebzeler, fermente gıdalar, tam tahıllar, sağlıklı yağlar ve kaliteli proteinler; vücudun savunma hattını besler. Kış aylarında özellikle çorba, sıcak öğünler ve lif oranı yüksek tabaklar hem enerji verir hem de direnci artırır.

3. Kapalı Alanlarda Düzenli “Temiz Hava Molaları” Verin

Isıtılan mekânlarda hava daha hızlı kirlenir ve mikroorganizmalar yoğunlaşır, bu ortamlarda 3-5 dakikalık havalandırma yapmak toksin ve mikropların birikmesini engeller. Bu küçük rutin evde veya ofiste “kış ferahlığı” etkisi yaratarak solunum sağlığını destekler.

4. Uyku Düzenini Koruyarak Vücudu Yenileyin

Kaliteli uyku, bağışıklığın en sessiz ama en güçlü destekçisidir. Her gece 6–8 saat uyumak, bağışıklık hücrelerinin yenilenmesini sağlar ve vücudun stres yanıtını dengeler. Aynı saatlerde uyuyup uyanmak; ritmi oturtur, sabahları daha enerjik hissettirir.

5. Günlük Hayata Düzenli Hareket Ekleyin

Kısa yürüyüşler ve dozu düşük egzersizler kan dolaşımını hızlandırır, kasları güçlendirir ve bağışıklığın daha aktif çalışmasına katkı sağlar. 15–20 dakikalık mini egzersizler gün içindeki ruh halinize de katkı sağlar.

6. Hijyen Rutinlerini Güçlendirerek Koruyucu Bir Kalkan Oluşturun

Eller düzenli olarak yıkanmalı, sık temas edilen yüzeyler temizlenmeli ve kişisel eşyalar ortak kullanılmamalıdır. Bu adımlar, enfeksiyon riskini belirgin şekilde düşürür.

7. Gün Işığından Doğal Destek Alın

Gün içinde 10–15 dakikalık gün ışığı teması D vitamini seviyelerini destekler. D vitamini ise hem bağışıklık fonksiyonunda hem de ruh hâlinde kritik rol oynar. Kısa bir ışık molası bile zihni canlandırır ve enerji verir.

8. Stresi Azaltan Mini Rutinler Oluşturun

Gün içinde 5 dakikalık nefes egzersizi, sıcak bir içecek eşliğinde sakin bir mola, kısa bir meditasyon veya sevdiğiniz bir hobi, stres hormonlarını dengeleyerek bağışıklığı destekler.

9. Sosyal Bağları Güçlendirerek Ruhsal Dayanıklılığı Artırın

Sağlıklı sosyal ilişkiler; duygusal destek, güven ve iyi hissettiren bağlar aracılığıyla stresi azaltır ve bedenin iyileşme kapasitesini destekler.

10. Su Tüketimini Kışın da Önemseyin

Soğuk havalarda susama hissi azalsa da vücudun su ihtiyacı devam eder. Günlük 6–8 bardak su tüketmek; metabolizmayı düzenler, cilt sağlığını korur ve bağışıklık hücrelerinin verimli çalışmasına katkı sağlar.

Kış mevsimini daha güçlü, dengeli ve sağlıklı geçirmeniz için bu mini alışkanlıkları günlük rutininize dahil etmenizi öneren Bir Adım Sağlık, doğru, küçük ve sürdürülebilir adımlarla bağışıklığınızın destekleneceğini vurguluyor.

Mevsimler değiştikçe vücudun da tıpkı doğa gibi yeni koşullara uyum sağlamaya çalıştığına işaret eden Dr. Yaycı, “Hava basıncı düştüğünde veya nem oranı arttığında damarlar genişleyip daralır. Bu, sinirlerin daha kolay uyarılmasına neden olarak baş ağrısını tetikleyebilir. Ayrıca günlerin kısalmasıyla birlikte güneş ışığından daha az yararlandığımız için mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin düzeyi düşer. Bu durum hem ruh halini hem de ağrıya karşı dayanıklılığı etkiliyor. Uyku düzenindeki bozulmalar, öğün atlama, yetersiz su tüketimi veya aşırı kafein alımı da baş ağrısı sıklığını artıran faktörler arasında” ifadelerini kullandı.

Sinyalleri doğru okumalı

Vücudun, değişime karşı sessiz bir alarm sistemine sahip olduğuna işaret eden Murat Yaycı şöyle konuştu: “Bu uyarıları dikkate almadığımızda, baş ağrısı gibi sinyallerle kendini hatırlatır. Mevsim geçişlerinde bu sinyalleri doğru okumak ve yaşam alışkanlıklarını buna göre düzenlemek gerekir.” Dr. Murat Yaycı, bu dönemde uygulanabilecek bazı basit ama etkili alışkanlıkları şöyle sıraladı:

Yeterli ve kaliteli uyku

“Düzenli ve dinlendirici uyku, sinir sisteminin yenilenmesine yardımcı olur. Kaliteli uyku, stresin etkisini azaltarak baş ağrısı sıklığını düşürebilir.”

Dengeli beslenme

“Öğün atlamamak, kan şekeri dengesini korur ve enerji düşüşlerine bağlı baş ağrılarını önler. Sebze, meyve, tam tahıl ve protein açısından zengin beslenme vücut direncini artırır.”

Yeterli su tüketimi

“Susuz kalmak, özellikle gerilim tipi baş ağrılarını kolayca tetikleyebilir. Gün boyunca düzenli su içmek, damar sağlığı ve beyin fonksiyonları için gereklidir.”

Kafein tüketiminde denge

“Kahve veya çay kısa süreli rahatlama sağlasa da aşırı tüketimi damarları etkileyerek ağrıyı artırabilir. Ölçülü tüketim, vücudun ritmini korumaya yardımcı olur.”

Hareketli yaşam tarzı

“Hafif egzersizler veya kısa yürüyüşler, kaslardaki gerginliği azaltır ve kan dolaşımını destekler. Düzenli hareket hem beden hem zihin sağlığı için koruyucu etki gösterir.”

Kış mevsiminde güneşin etkisinin azalması, cilt yüzeyini yenileyen veya hassaslaştıran işlemler için güvenli bir ortam oluşturur. Peelingler, lazer uygulamaları, leke tedavileri ve mezoterapi seansları sonrası güneşten korunmak kritik önem taşır. Bu nedenle işlem sonrası güneş maruziyetinin düşük olduğu kış ayları, olası yan etkileri en aza indirir ve tedavilerin daha hızlı, daha konforlu sonuç vermesine yardımcı olur.

Kış aylarında güvenle yapılabilen medikal estetik uşlemleri:

1.⁠ ⁠Lazerle cilt yenileme

Cilt tonunu eşitlemek, lekeleri hafifletmek ve ince kırışıklıkları azaltmak için uygulanan lazer tedavileri kışın en çok tercih edilen yöntemler arasında yer alır.

2.⁠ ⁠Kimyasal peeling

Ölü deriyi arındıran, cilt tonunu açan ve daha aydınlık bir görünüm sağlayan kimyasal peeling uygulamaları, kışın çok daha güvenlidir. İnce kırışıklıkları açma etkisi ile  cildi gençleştirme, gözenekleri sıkılaştırmanın yanı sıra leke tedavisi, akne ve akne izlerinin tedavisinde de oldukça etkili bir yöntemdir.

3.⁠ ⁠Leke tedavileri:

Güneş lekeleri, akne sonrası izler ve melazma gibi pigment sorunları, kışın daha hızlı ve etkin şekilde tedavi edilir. Lazer, peeling ve mezoterapi tabanlı leke tedavileri, kışın düşük UV ışınları sayesinde daha iyi sonuç verir.

4.⁠ ⁠Kırışıklık tedavileri (Botulinum Toksin):

Mimik çizgilerini yumuşatan botoks uygulamaları tıbbi açıdan yılın her mevsiminde  yapılabilir.

5.⁠ ⁠Dolgu uygulamaları:

Hacim kaybı yaşayan yanak, şakak, dudak, çene ve göz altı bölgeleri için yapılan dolgu işlemleri, volum kaybını yerine koyarken; yüz kontürünü şekillendirir. İçeriğindeki hyalüronik asitin su tutma kapasite sayesinde cilde  nem ve canlılık da kazandırır.

Mezoterapi yöntemleri: Kışın cildi içeriden besleme zamanı!..

1.⁠ ⁠Cilt Mezoterapisi (Vitamin kokteylleri):

Cildin ihtiyacı olan vitamin, mineral ve aminoasitlerin doğrudan mezoderm tabakasına verilmesiyle yapılan mezoterapi, özellikle kışın kuruyan ve matlaşan cilde büyük bir canlılık kazandırır. Nem dengesini düzenler, yüzü daha taze bir görünüme kavuşturur. Sadece yüz değil boyun cildinin , göz çevresi ve ellerin de mezoterapi uygulamaları ile canlandırılıp gençleştirilebileceği unutulmamalıdır.

2.⁠ ⁠Saç mezoterapisi:

Soğuk hava ve mevsim değişimleri saç dökülmesini artırabilir. Saç köklerini güçlendiren, kan dolaşımını artıran özel kokteyller sayesinde daha güçlü ve sağlıklı saçlara kavuşmak mümkündür. Saç mezoterapisi kış aylarının popüler uygulamalarındandır.

3.⁠ ⁠Leke mezoterapisi:

Koyu lekeleri içeriden açmayı hedefleyen mezoterapi kokteylleri, kış aylarında güneşin etkisinin azalmasıyla daha başarılı sonuçlar verir.

Elbetteki bütün bu uygulamaların yanı sıra sağlıklı beslenmek,  bol su içmek ve sigara , alkol gibi alışkanlıklardan kaçınmak cilt sağlığı için önem taşır. Kışın hava soğuk, rüzgarlı ve daha kuru olduğu için cilt bariyeri kolayca zarar görür. Bu yüzden kış için uygun bir nemlendiricinin içerikleri, hyalüronik asit, gliserin, panthenol gibi nemi cilde çekebilen, ciltte tutabilen ve seramid, squalan, niasinamid, kolloidal yulaf gibi bariyeri onaran maddelerden oluşmalıdır. Soğuk hava irritasyonunda da cilt aleo vera, allontoin, madecassol içerikli jel veya kremlerle desteklenebilir. Kışın güneş zayıf görünse de UV ışınları hâlâ cilt yaşlanmasının temel sebeplerindendir. En az SPF 30 güneş koruma bulutlu havalarda bile uygulanmalıdır.

Kışın dışarda soğuk, kapalı ortamlarda yanan ısıtıcılar oda havasında kuruluğa sebep olacağından içinde bulunduğumuz odanın havasını nemlendirmek önemlidir. Yine dudaklar, eller ve cilt nemlendirici kremlerle nemlendirilmelidir. C vitamini suda çözünen bir vitamin olduğundan C vitamini içeren  cilt serumları muhakkak bir nemlendirici ile beraber kullanılmalıdır. Son yıllarda popüler olan retinoik asit serum ve kremleri doktor kontrolünde , doktorun uygun gördüğü kişiler kullanabilir. Tretinoin güçlü bir etken maddedir ve güneş ışığı ile etkileşime girdiği için yalnızca gece kullanımı uygundur. Uygun kişilerde düşük konsantrasyonlarda haftada 2-3  gece kullanılarak başlanır. Cildin toleransına göre sıklık ve doz doktorunuz tarafından arttırılır.

Kış mevsimi, hem cilt hem de saç sağlığını uzun vadede destekleyen medikal estetik uygulamaları için eşsiz bir dönem sunuyor. Bu süreçte uzman bir hekimden kişiye özel planlama almak, tedavilerin hem güvenli hem de etkili olmasını sağlar. Soğuk hava dışarıda olsa da, doğru bakım yöntemleriyle cildiniz her zamankinden daha sıcak ve canlı görünebilir.

Özel Sağlık Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, duygusal manipülasyonların sevgi kisvesi altında geldiğini, mağdur rolüyle ya da fedakarlıkla örtülebildiğini söyledi.

Duygusal manipülasyona maruz kalan kişinin içinde bulunduğu durumu fark etmesinin zor olabildiğini dile getiren Atalay, “Duygusal manipülasyon, bir kişinin diğerini duygusal yollarla kontrol etme, yönlendirme veya etkileme çabasıdır. Ama bu etki açıkça ve doğrudan değil; gizli, örtük ve çoğu zaman fark edilmesi zor yollarla kurulur. Bu nedenle maruz kalan kişi uzun süre bunun adını koyamaz, hatta çoğu zaman kendini suçlar. Amaç genellikle; karşı tarafı suçlu, yetersiz ya da borçlu hissettirmek, kendi istek ve ihtiyaçlarını dayatmak, ilişki içindeki güç dengesini lehine çevirmektir. Bir insanla konuşurken kendinizi hatalı, eksik ya da suçlu hissediyorsanız ama neyin yanlış olduğunu tam tarif edemiyorsanız ya da bir ilişkide sürekli kendinizden ödün veriyor, karşı tarafın davranışlarını anlamaya çalışırken kendinizi ihmal ediyorsanız belki de bir duygusal manipülasyonun içindesiniz” diye konuştu.

AİLE İLİŞKİLERİNDE DE GÖZLENİYOR...

Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, şöyle devam etti: “Manipülatif kişi genellikle, doğrudan emir vermez; ama sözleriyle, suskunluğuyla, mimikleriyle ya da seçtiği zamanlamayla duygularınızı yönetmeye başlar. Asıl zarar da buradan gelir. Gerçeğin çarpıtıldığı, duyguların yönlendirildiği bir ilişkide, zamanla manipülasyona maruz kalan kişide özsaygı, benlik sınırları ve ruhsal denge bozulur. Bu durum ciddi psikiyatrik hastalıklara zemin hazırlar. Manipülasyon yalnızca romantik ilişkilerde değil; Aile içinde, anne, baba, kardeş, çocuk arasında, iş ortamında (Patron-çalışan, ekip arkadaşlığı) ve arkadaşlar arasında da olabilir. Öncelikle bu döngüyü fark etmek, ilk ve en önemli adımdır. Manipülasyonu tanımlayan güvenilir kaynakları okumak, gerekirse profesyonel destek almak önemlidir. Sağlıklı sınırlar belirlemek ve bu sınırlara sahip çıkmak, uzun vadede en etkili koruma yoludur”

DUYGUSAL MANİPÜLASYONUN EN ÇOK BİLİNEN TÜRLERİ

Gaslighting: Kişinin algısını, hafızasını, duygularını sorgulatma

Love Bombing: Aşırı sevgiyle bağlayıp ardından kontrol etme

Sessizlikle Cezalandırma (Silent Treatment): İletişimi keserek suçluluk yaratma

Suç Yükleme (Blame Shifting): Kendi hatasını karşı tarafa yükleme

Guilt-Tripping: Suçluluk hissiyle kontrol etme

Triangulation: Üçüncü kişileri kullanarak kıyas, rekabet ya da baskı yaratma

Projection: Kendi olumsuzluklarını karşı tarafa yansıtma

Sürekli Mağdur Rolü: Her durumda kendini haksızlığa uğramış gibi sunma

Hoovering: İlişki bittikten sonra geri çekmek için duygu sömürüsü yapma

İstanbul Rumeli Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Melike Özlem Eken, diş gelişiminin anne karnında başladığını ve bu nedenle annenin beslenme alışkanlıklarının bebeğin diş sağlığını doğrudan etkilediğini vurguladı. Gebelik döneminde toplumda yaygın olarak bilinen “her bebeğin anneye bir diş kaybettireceği” inancının doğru olmadığını belirten Eken, doğru beslenme ve düzenli ağız bakımının hem anne hem bebek sağlığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Diş Sağlığının Temeli Anne Karnında Atılır

Hormonal değişimlerin diş çürüklerine zemin hazırladığını ifade eden Eken, “Bu dönemde ağız hijyeninin korunması için dengeli bir beslenme alışkanlığı geliştirilmelidir. Protein, A, C ve D vitaminleri ile kalsiyumdan zengin gıdalar yeterli miktarda alınmalı, gerekirse vitamin takviyesi yapılmalı ve diş hekimi kontrolleri ihmal edilmemelidir.” dedi.

Gebelikte diş eti hastalıklarının erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riskini artırabileceğini hatırlatan Eken, anne adaylarının bu dönemde ağız bakımına özel önem vermesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca ebeveynlerin ağız ve diş sağlığı konusundaki bilgi düzeyinin, çocuklarının diş sağlığını doğrudan etkilediğini de belirtti.

Ne Yiyorsak, Dişlerimiz de Onu Yansıtır

Ağız ve diş sağlığı ile beslenme arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu vurgulayan Eken, “Şekerli ve asitli gıdalar diş yüzeyine yapışarak çürük riskini artırır. Bu tür gıdalar mümkünse ana öğünlerde tüketilmeli, ara öğünlerde ise elma ve havuç gibi dişleri doğal biçimde temizleyen besinler tercih edilmelidir.” dedi.

Eken, “Şekerli gıdalar tüketildikten sonra dişler hemen fırçalanamıyorsa ağız suyla çalkalanmalı veya su içilmelidir. Ayrıca peynir tüketmek, içerdiği yüksek protein sayesinde ağız içi asit dengesini düzenler. Yer fıstığı da içeriğindeki fosfat nedeniyle diş dostu bir besindir.” ifadelerini kullandı. Rafine edilmemiş hububatların ve kepekli ekmeklerin tercih edilmesinin diş sağlığı açısından daha yararlı olduğunu da ekledi.

İki Dakikalık Fırçalama, Bir Ömürlük Koruma

Ağız ve diş sağlığının korunmasının en temel ilkesinin diş yüzeyindeki plağın düzenli fırçalama ile uzaklaştırılması olduğunu belirten Eken, “Amerikan Diş Hekimliği Birliği, dişlerin günde iki kez, her yemekten sonra ve en az iki dakika süreyle fırçalanmasını önermektedir.” dedi.

Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de günde iki kez diş fırçalayanların oranının yalnızca yüzde 36 olduğunu, ortalama fırçalama süresinin ise 30 saniyede kaldığını söyleyen Eken, “Bu oranlar, diş çürüğü riskinin neden bu kadar yaygın olduğunu gösteriyor.” dedi.

Eken, “Fırçalama sırasında en sık yapılan hata, yalnızca ön yüzeylerin temizlenip arka ve iç yüzeylerin ihmal edilmesidir. Etkin bir temizlik için dişler günde iki kez, özellikle yatmadan önce en az iki dakika fırçalanmalıdır.” diye konuştu.

Doğru Fırça, Doğru Macun, Doğru Alışkanlık

Türkiye’de diş macunu kullanım oranlarının da düşük olduğuna dikkat çeken Eken, “Sağlık Bakanlığı’nın 2022 verilerine göre Almanya’da kişi başına düşen yıllık diş macunu kullanımı 457 mililitre iken, Türkiye’de bu oran yalnızca 85 mililitredir. Ayrıca evlerin yaklaşık yüzde 25’inde diş macunu düzenli olarak kullanılmamaktadır.” dedi.

Diş fırçası seçiminde kişisel tercihten çok etkinliğin önemli olduğunu belirten Eken, “Fırça başlığı küçük, kıllar yumuşak veya orta sertlikte olmalıdır. Fırçalar her üç ayda bir, kıllar yıprandığında ya da bir enfeksiyon sonrası mutlaka değiştirilmelidir.” ifadelerini kullandı.

Arayüz fırçaları ve diş ipinin düzenli kullanımının ağız hijyenini tamamladığını, florlu diş macunlarının ise dişleri çürüğe karşı daha dirençli hale getirdiğini de vurguladı.

Kontroller Kişiye Özel Olmalı

Diş hekimi muayene periyotlarının kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayan Eken, “FDI (Dünya Diş Hekimleri Birliği), sabit 6 ayda bir kontrol yerine kişiselleştirilmiş muayene aralıklarını önermektedir. Çocuklar, hamileler, diyabet hastaları, sigara içenler ve diş eti problemi olan bireyler daha sık kontrol edilmelidir.” dedi.

Sağlık Bakanlığı’nın 2022 istatistiklerine göre, Avrupa’da bir kişinin yılda ortalama beş kez diş hekimine gittiğini, Türkiye’de ise bu sayının yalnızca 0,62 olduğunu belirten Eken, düzenli muayenelerin sadece çürüklerin değil, ağız kanseri ve diş eti hastalıklarının da erken teşhisi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Ağız Sağlığı, Vücudun Aynasıdır

Ağız ve diş sağlığının genel sağlıkla doğrudan ilişkili olduğunu belirten Eken, “Diş eti hastalıkları, bakterilerin kana karışmasına yol açarak kalp, böbrek, akciğer gibi organlarda enfeksiyonlara neden olabilir. Bu durum kalp hastalıkları, inme ve damar tıkanıklığı riskini artırabilir.” dedi.

Diyabetin ağız sağlığını bozduğunu, diş eti enfeksiyonlarının ise kan şekeri kontrolünü zorlaştırdığını ifade eden Eken, “Ağız sağlığı ve diyabet birbirini olumsuz etkileyen iki yönlü bir ilişkidedir. Ayrıca yapılan araştırmalar, kronik diş eti iltihaplarının Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini göstermektedir.” şeklinde konuştu.

Eksik dişlerin ve diş eti problemlerinin çiğneme fonksiyonunu bozarak beslenme ve sindirim sorunlarına yol açabileceğini belirten Eken, kötü ağız kokusu ve estetik kaygıların da bireylerin özgüvenini düşürerek psikolojik sağlığı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Zatürre, grip tedavi edilmemesi durumunda ortaya çıkabilen en önemli sorunlardan biri

Grip tedavi edilmediğinde en sık görülen problemlerin başında sinüzit ve orta kulak iltihabının geldiğine işaret eden Murat Yaycı şöyle konuştu: “Özellikle bir yaş altındaki bebeklerde grip sonrası orta kulak iltihabı gelişme riski oldukça yüksek; bu yaş grubundaki vakaların yaklaşık yarısında bu tablo görülebiliyor. Grip sonrası ortaya çıkabilen en ciddi sorunlardan biri de zatürre (pnömoni). Zatürre kimi zaman doğrudan grip virüsünün etkisiyle, kimi zaman da bağışıklık sisteminin zayıflaması sonucu gelişen bakteriyel enfeksiyonların tabloya eklenmesiyle ortaya çıkabiliyor. Bu durumda hastaların çoğunun hastanede takip edilmesi gerekiyor.”

Erken tedavi hayati önem taşıyor

Murat Yaycı, grip sonrasında zatürre gelişen hastaların yaklaşık dörtte birinde kalp ve damar sistemine ait sorunların ortaya çıktığına işaret etti. Yaycı, gelişen kalp damar problemleri arasında kalp krizi, kalp kası iltihabı ve damar tıkanıklıklarının yer aldığını belirterek, “Ayrıca grip; beyin iltihabı (ensefalit), solunum yetmezliği gibi ciddi sağlık problemlerine de yol açabiliyor. Bu ağır komplikasyonlar özellikle bebekler, yaşlılar, hamileler, obez bireyler ve astım veya kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerde daha sık görülüyor. Bu nedenle erken tedavi hayati önem taşıyor. Grip belirtileri ortaya çıkar çıkmaz antiviral tedaviye başlanması hastalığın ilerlemesini engeller ve ölümcül sonuçların önüne geçilmesini sağlar” diye konuştu.

Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında erken teşhisin hayati önemine dikkat çekerek tüm kadınları düzenli kontrole davet eden Bir Adım Sağlık Genel Müdürü Ayşe Şengel; “Kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olan meme kanseri, her yıl yaklaşık 27 bin kadında görülüyor. Erken tanı, tedavinin başarısını belirleyen en kritik unsurlardan biri. Bunun için hekim kontrolleri ve yönlendirilecek taramaların yanı sıra, her kadının kendi kendine muayeneyi düzenli bir alışkanlık haline getirmesi gerekiyor” diye konuştu.

Erken tanının hayat kurtaracağının altını çizen Şengel; “Ayna karşısında, iyi aydınlatılmış bir ortamda gözle kontrolle başlayın; boyut, simetri, renk ve ciltte değişim olup olmadığına bakın. Ardından üç parmağın yumuşak yastık kısmıyla köprücük kemiğinden başlayarak tüm memeyi, meme başını ve koltuk altını küçük dairesel hareketlerle sistematik şekilde elle kontrol edin. Herhangi bir sertlik, çekinti, akıntı ya da olağandışı bulguda vakit kaybetmeden hekiminize başvurun” dedi.

Ekim ayında tüm kadınların aynı farkındalıkla hareket etmesini vurgulayan Bir Adım Sağlık, düzenli kendi kendine muayene ve hekim kontrollerini aksatmamayı öneriyor.

Grip virüsünün, öksürük ve hapşırma sırasında çevreye yayılan milyonlarca damlacık aracılığıyla kolayca bulaştığını vurgulayan Murat Yaycı, “Özellikle sonbahar ve kış aylarında hastalık kısa sürede yayılıyor. Grip hastalığı belli risk gruplarında vücut direncini düşürerek ciddi sonuçlara neden olabilir. Her yıl dünya genelinde milyonlarca kişi grip nedeniyle hastalanıyor, binlerce kişi ise hayatını kaybediyor. Oysa erken dönemde başlanan tedavi, hastalığın etkilerini hafifletiyor, iyileşme sürecini kısaltıyor, hastalığa bağlı gözlenebilecek zatürre gibi olumsuz sonuçların önüne geçiyor” ifadelerini kullandı.

Koruyucu önlemler tedavi kadar önemli

Murat Yaycı, grip belirtileri ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir hekime başvurmak gerektiğini söyledi. Yaycı şöyle konuştu: “Solunum yolu hastalıklarına yol açan virüslerden yalnızca grip hastalığına yol açan virüse yönelik tedavi mevcut. Yani hastalığa yakalanır yakalanmaz hızlıca hekime gidilmesi durumunda, tedavisi olan bir virüs ile savaşması da o kadar kolay oluyor. Vakit kaybetmeden tedaviye başlamak hem bireysel sağlığın korunması hem de çevredeki kişilere bulaşmanın önlenmesi açısından büyük önem taşıyor. Grip belirtileri ortaya çıktığında doktora görünmek, özellikle risk grubundaki kişiler için kritik önem taşıyor. Bu grupta yer alan 5 yaşından küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler, obez bireyler, kronik solunum yolu hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler hastalığı diğerlerine göre daha ağır atlatıyor. 65 yaş üzerindeki kişilerde ölüm riski 6 kata kadar çıkıyor. Grip geçiren hamile kadınlarda bebek kaybı olasılığı 3,6 kat, obez bireylerde ise ölüm riski 2 kat artıyor. Bu nedenle koruyucu önlemler, tedavi kadar önemli.”

Antiviral tedavi, bulaşma riskini önemli ölçüde azaltıyor

Araştırmalar, tek bir hapşırığın yaklaşık 2 milyon virüs partikülünü havaya yayabildiğini gösteriyor. Gripli bir kişiden 1 metre uzaklıkta yalnızca 1 dakika boyunca aynı havayı solumak bile yüzlerce virüs partikülünün vücuda alınmasına neden olabiliyor. Bu hızlı bulaşma süreci, erken tedavinin önemini açıkça gösteriyor; hastalığın başlangıcında yapılan doğru tedavi uygulamaları, hastalığın daha hafif seyretmesini sağlarken zatürre riskini de yarıdan fazla azaltıyor. Gripli olan biriyle aynı ortamda bulunmak, özellikle risk grubundaki kişiler için ciddi bir enfeksiyon riski oluşturuyor. Uzmanlar, bu kişilerin hastalığa maruz kalmamak için koruyucu önlemleri geciktirmeden almaları gerektiğini belirtiyor. Evde veya iş yerinde gripli biriyle yakın temasta bulunan risk grubundaki bireylerin, hekim önerisiyle en az 10 gün süreyle antiviral tedavi almaları bulaşma riskini önemli ölçüde azaltabiliyor.

 Göz kuruluğunun yalnızca mevsimsel olarak ortaya çıkmadığını hatırlatan Asena, “Vücut kaynaklı etkenler, bilgisayar başında ofis ortamında uzun saatler geçirmenin yanı sıra; romatizmal hastalıklar, tiroid bazlı ilaçlar ve gençlerin kullandığı bazı sivilce ilaçları da kuruluk seviyesini artırabiliyor” diye konuştu.

Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülen allerjik konjonktiviti, polen, güneş ışığı, ev tozları ve evcil hayvanlar gibi unsurların tetiklediğini kaydeden Kaşkaloğlu Göz Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, bu rahatsızlık için de antihistaminik ve kortizon içeren damla tedavisi uygulandığını belirtti.

Gözleri su ve elleri de sabunlu suyla yıkamanın alerjinin getirdiği etkileri azalttığına dikkat çeken Asena, gözleri kaşıma ve ovuşturmanın göz sağlığı açısından doğru olmadığını da sözlerine ekledi.

“Şüphe uyandıran belirtiler”

Lenfomanın bazı erken uyarı işaretleri olduğunu ifade eden Doç. Dr. Balçık, şu bilgileri verdi: “Boyun, koltuk altı veya kasık bölgelerinde nohut, mercimek ya da fasulye büyüklüğünde şişlikler görülebilir. Bu şişliklerin 4-6 hafta içinde geçmemesi ve büyümeye devam etmesi önemlidir. Son 6 ayda vücut ağırlığının yüzde 10’undan fazlasını kaybetmek, gece çarşafları ıslatacak kadar terleme yaşamak da lenfoma belirtileri arasında yer alır.”

“Erken teşhis tedavi başarısını artırıyor”

Lenfomanın zamanında fark edilmesinin tedavi sürecinde büyük önem taşıdığını dile getiren Doç. Dr. Balçık, “Lenfoma belirtilerini göz ardı etmemek ve hızlıca harekete geçmek hastalığın ilerlemesini önleyebilir. Erken tanı, tedavi seçeneklerini artırır ve yaşam kalitesini yükseltir” şeklinde konuştu.

“Sağlıklı yaşam riski azaltıyor”

Lenfomadan korunmada yaşam alışkanlıklarının etkisine de değinen Doç. Dr. Balçık, “Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, stres yönetimi ve düzenli sağlık kontrolleri bağışıklık sistemini güçlendirir. Sigara kullanımı ve aşırı alkol tüketimi ise risk faktörlerini artırır” dedi.

DÜNYANIN BİRÇOK ÜLKESİNDE UYGULANIYOR

Bu operasyonun dünyanın birçok ülkesinde uygulandığını kaydeden Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu

şöyle devam etti: “Tıbbi amaçlı olanlarda travma ve enfeksiyon gibi nedenlerle gözde beyaz lekeler olan hastaların dış görüntülerini daha hoş hale getirmek için korneayı yani gözün saydam tabakasını göze diğer yakın bir renkte renklendiriyoruz. Estetik amaçlı göz rengi değiştirmek için ameliyatlar da yapılıyor. Bu ameliyatlar Fransa, İtalya, İspanya gibi ülkelerde çok yaygın. Dünyanın birçok ülkesinde de uygulanıyor. Biz de bu konularda tecrübeli olduğumuz için arzu eden hastalara kalıcı göz rengi değiştirme operasyonları yapabiliyoruz. Bunun için dünyanın birçok ülkesinden talep alıyoruz. Göz rengi dünya popülasyonunda yüzde 10 - 12 mavi, yüzde 70 - 80 kahverengi, yüzde 2 yeşil ve kalanı da farklı tonlarda olabiliyor. Göz rengi ten rengiyle doğrudan bağlantılı. Genetik faktörler nedeniyle açık tenlilerde koyu göz rengi olabildiği gibi koyu tenlilerde açık göz rengi olması da mümkün”

SIVI KAYBI TEHLİKESİ

Çocuklarda en önemli riskin sıvı kaybı (dehidratasyon) olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Javadova, “Bu kayıp hızlı bir şekilde gelişebilir. Ağız kuruluğu, gözyaşında azalma, halsizlik ve idrar miktarında düşüş gibi belirtiler görüldüğünde, ailelerin acilen bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir” diye konuştu.

EBEVEYNLERE ÖNERİLER

Uzm. Dr. Javadova, ebeveynlere özel tavsiyelerini şöyle paylaştı:

Taze gıda tüketimi: “Gıdaların mutlaka taze ve iyi pişmiş olarak tüketilmesi önemlidir.”

Süt ve süt ürünleri: “Bu ürünlerin soğuk zincirden çıkmış halde uzun süre bekletilmemesi gerekiyor.”

Hijyen alışkanlıkları: “Ellerin sık sık yıkanması ve çocuklara bu alışkanlığın kazandırılması öneriliyor.”

Temiz su kullanımı: “Şüpheli kaynaklardan su içirilmemesi gerektiğini unutmamak gerekir.”

Oral rehidratasyon: “Kusma ya da ishal durumunda, çocuğun yaşına uygun oral rehidratasyon sıvıları kullanılması önemlidir.”

Uzm. Dr. Alıya Javadova, yaz aylarında çocukların enerjisinin yüksek olduğunu ancak bağışıklık sistemlerinin hâlâ hassas olduğunu belirten Uzm. Dr. Javadova, “Erken müdahale, doğru sıvı desteği sağlamak ve gecikmeden hekime başvurmak, bu süreçte kritik öneme ahiptir” ifadelerini kullandı.

“Sindirim dostu bir seçenek”

Sade yağın laktoz ve süt proteinlerinden arındırılmış olmasının, onu süt alerjisi veya hassas mideye sahip kişiler için uygun bir alternatif haline getirdiğini dile getiren Pekşen, “Sade yağ asitleri, bağırsak florasını dengeleyerek sindirim sistemini destekler ve bağırsak sağlığını iyileştirir” ifadesini kullandı.

“Vitamin ve antioksidan kaynağı”

Sade yağın, A, D, E ve K vitaminleri içerdiğini belirten Pekşen, “Antioksidan özelliği sayesinde hücreleri serbest radikallere karşı korumaya yardımcı olur” açıklamasında bulundu.

“Enerji verici ve tokluk sağlayıcı”

Orta zincirli yağ asitleri içeren sade yağ, hızlı enerji sağlamanın yanı sıra uzun süre tokluk hissi de oluşturduğuna dikkat çeken Pekşen, yemeklere hafif kavrulmuş bir aroma katarak lezzet artırıcı bir rol oynadığını vurguladı. Pekşen, sade yağın sos ve çorbalarda da kullanılabileceğini belirtti.

“Uzun süre dayanır”

Sade yağın saklanması da oldukça pratik olduğunu söyleyen Pekşen, “Oda sıcaklığında aylarca bozulmadan saklanabilen sade yağ, buzdolabında ise daha uzun süre tazeliğini korur” diye konuştu.

Nasıl yapılır?

Pekşen, sade yağın nasıl yapıldığını ise şu şekilde açıkladı: “Tuzsuz tereyağını kısık ateşte eritin. Yavaşça kaynamaya bırakın; yüzeyde köpükler oluşacaktır. Köpükleri kaşıkla alın. Süt katıları dibe çökecek. Altı hafif kahverengileşen katıları ayırın; üstte kalan sarı berrak yağ sade yağdır. Cam kavanoza alın ve serin, kuru bir yerde saklayın. Sade yağ, düzenli ve ölçülü kullanıldığında yemeklerin lezzetini artırırken sağlık açısından davpek çok fayda sağlar.”

“Çocuğum tembel, ders çalışmayı sevmiyor” gibi düşünen ebeveynlerin aklına göz hastalıkları gelmeli diyen Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, düzenli göz muayenesinin erken tanı ve tedavide büyük rol oynadığını vurguladı.

Göz rahatsızlığı yaşayan çocukların, genelde görüntüyü odaklamak için başını yan tutarak veya gözlerini kısarak baktıklarını kaydeden Asena, bu gibi davranışların yanı sıra; çocukların baş ve göz ağrısı da hissedebileceklerine dikkat çekti.

Okul öncesinde 5 - 6 yaştan erken dönemde, bebek ve çocuklarda taramaların yapılmasının hastalıkların erken tespitinde gerekli olduğunu belirten Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, şu bilgileri verdi: “Özellikle bu dönemde göz tembelliği yönünden çocuklar mutlaka göz muayenesinden geçirilmelidir. Her sağlıklı çocuk bile her yıl düzenli göz muayenesi olmalıdır. Göz sağlığı, okuldaki başarıyı doğrudan etkiliyor. Gözde bir rahatsızlık olup olmadığı konusunda aileler çok bilinçli hareket etmelidir. Bu konuda öğretmenlere de büyük görev düşüyor”

1987’den Beri Havyarın Onarıcı Gücü

La Prairie, 1987 yılından bu yana havyarın besleyici ve kolajen sentezini destekleyen eşsiz faydalarını cilt bakımına taşıyor. Skin Caviar Koleksiyonu; cildi besleyen, toparlayan ve gençleştiren etkisiyle marka tarihinin en ikonik serilerinden biri olarak öne çıkıyor. Yeni geliştirilen hafif dokusu ise lüks cilt bakımında konfor ve etkiyi bir araya getirerek, koleksiyona çağdaş bir yorum katıyor.

Davetliler hem La Prairie’nin zamansız lüksünü deneyimledi hem de markanın cilt bakımındaki yenilikçi vizyonunu yakından tanıma fırsatı buldu.

Yaz sıcakları, sadece yorgunluk değil, vücut dengesinin bozulmasına ve sıcağa bağlı baş ağrısı ve halsizlik gibi durumlara da neden olabiliyor. Böyle anlarda müdahale edilmemesi halinde ciddi sağlık sorunlarının hayati risk oluşturabileceğini ifade eden Atabay Medikal Direktörü Uzman Dr. Murat Yaycı, sıcak nedenli baş ağrılarından korunma konusunda neler yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Yaz aylarında yüksek sıcaklarda açık havada uzun süre yürümek, spor yapmak, çalışmak ya da doğrudan güneş altında kalmak gibi durumlar, vücudun aşırı ısıya maruz kalmasına neden oluyor. Aşırı ısının vücut dengesinin bozulmasına ve aynı zamanda baş ağrısı ve migren sıklığının artmasına neden olabileceğini vurgulayan Uzman Dr. Yaycı, “Vücudumuz, ısıya maruz kaldığı sırada sıvı kaybı da yaşar. Bu süreçte terleme yoluyla kaybedilen sodyum, potasyum ve magnezyum gibi mineraller, sinir sistemi ve damar dengesini etkileyerek baş ağrısını tetikleyebilir. Aynı zamanda sıcaklık değişimleri, beyindeki serotonin düzeylerini dalgalandırarak migren ataklarını kolaylaştırabilir. Bu tür baş ağrıları genellikle şakaklarda zonklayıcı tarzda hissedilir; halsizlik, ışığa hassasiyet, ağız kuruluğu ve yoğun susuzluk hissi gibi belirtilerle birlikte olabilir. Eğer bu tabloya yüksek ateş, bulantı, kusma, bilinç bulanıklığı veya soluk ve soğuk cilt gibi bulgular eşlik ediyorsa, bu durum sıcak çarpması anlamına gelebilir ve acil tıbbi müdahale gerektirir” diyor.

Sıcağa bağlı baş ağrısından korunmak için neler yapılmalı?

Sıcağa bağlı baş ağrısından korunmak için neler yapılması gerektiğine de değinen Uzman Dr. Yaycı, söz konusu belirtiler sonrasında serin bir ortama geçilmesini, fazla giysilerin çıkarılmasını ve su ya da elektrolit içeren sıvılar tüketilmesini öneriyor. Uzman Dr. Yaycı, baş ağrısının şiddetinin azalmaması veya mide bulantısı, yüksek ateş ile bilinç değişikliği gibi durumların devam etmesi halinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altını çiziyor.

Uzman Dr. Yaycı, sıcaklardan korunabilmenin yöntemlerini ise şöyle sıralıyor: “Öncelikle gün içinde yeterli miktarda su ve elektrolit tüketin. Fiziksel aktiviteleri serin saatlere planlayın. Güneşli ortamlarda şapka ve güneş gözlüğü kullanın. Vücudu saran, hava geçirmez giysilerden kaçının. Belirtiler başladığında dinlenmekten çekinmeyin. Baş ağrınız giderek şiddetleniyorsa veya aldığınız önlemlere rağmen iyileşmiyorsa doktorunuza danışarak uygun ağrı kesicilerle tedavinizi destekleyiniz.”

Hastalığın 40 ila 60 yaş aralığında daha çok görüldüğünü dile getiren Uzm. Dr. Atilla Kara, “ALS hastalığı merkezi sinir sisteminin yıkıcı dejeneratif bir hastalığıdır. Bu hastalık beyin ve omurilik sistemini tutuyor. İlk bulguları fasikülasyon (seyirme) kas incelmesi ve kayıpları, güçsüzlük, konuşma ve yutma bozukluğu şeklinde görülebiliyor. ALS'nin başlangıç belirtileri farklı hastalarda farklı şekillerde kendini gösteriyor. Tipik olarak kademeli bir şekilde ilerleyen bir hastalık. Fasikülasyon uzun sürüyorsa o zaman ALS araştırılması yapılmalıdır” diye konuştu.

TEDAVİDE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM

Hastalığın tanı ve tedavi süreçleri hakkında bilgi veren Kara, sözlerine şöyle devam etti: “ALS'nin tanısı genellikle EMG ile konulur; bu yöntemle büyük oranda tanı belirlenebilir. Hastalığın durdurulması çok mümkün olmasa da yavaşlatılması mümkündür. Hastanın yaşam konforunu artırmak açısından bir takım tedaviler yapılması gerekir. Eğer güçsüzlük özellikle seyirme, yutkunma güçlüğü, konuşma bozukluğu ve kaslarda incelme varsa erken dönemde nörolojik olarak araştırılması ve tedavinin uygulanmasında yarar vardır. Tedavi için birçok alanda uzmanlaşan multidisipliner bir hekim grubuna ihtiyaç vardır. Tedavi süreci hayatta kalma süresini uzatabilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Tedavide çeşitli ilaçlar, fizik tedavi ve rehabilitasyon, konuşma terapisi, beslenme takviyeleri, psikolojik ve sosyal destek tedavileri gibi yöntemler kullanılmaktadır”

Termometreler rekor kırıyor, klimalar tam kapasite çalışıyor. Türkiye’yi etkisi altına alan sıcak hava dalgası, yaşam alanlarında serinleme ihtiyacını artırırken; yanlış klima kullanımı, alerji ve solunum sorunları gibi ciddi sağlık risklerini beraberinde getiriyor.

Yanlış klima kullanımının doğurabileceği risklere dikkat çeken Üçay Mühendislik Operasyon Direktörü Zafer Çüman, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Yaz sıcakları bunaltmaya devam ederken, klimalar evlerde ve iş yerlerinde serin kalmanın en pratik yolu olarak görülüyor. Ancak yanlış klima kullanımı alerji ve nefes darlığı gibi ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkarabiliyor. Oysa alınacak birkaç basit önlemle bu sorunların önüne geçmek mümkün.

FİLTRE TEMİZLİĞİNİ İHMAL ETMEYİN

Bu kapsamda öncelikle filtre temizliğine dikkat etmek büyük önem taşıyor; çünkü klimaların filtreleri zamanla toz, polen ve bakteri birikimi nedeniyle tıkanabiliyor. Filtrelerin ayda bir temizlenmesi ve yılda en az bir kez uzman bakımı yapılması, alerji riskini azaltıyor.

KLİMAYI UYGUN SICAKLIK AYARINDA TUTUN

Ayrıca, dış ortam ile klima sıcaklığı arasında 6-8°C’den fazla fark olmaması gerekiyor; aksi takdirde ani sıcaklık değişimleri bağışıklık sistemini zorlayarak hastalıklara yol açabiliyor. Bu nedenle konforlu bir ortam yaratmak için yaz aylarında klima set sıcaklığının 24-26°C arasında tutulmasını tavsiye ediyoruz.

NEM DENGESİNE DİKKAT EDİN

Klima kullanırken ortamın nem dengesine de özen göstermek gerekiyor, çünkü klimalar havayı kurutabiliyor ve bu durum burun tıkanıklığı, boğaz kuruluğu gibi şikâyetlere sebep olabiliyor.

HAVA AKIMINI DOĞRUDAN ÜZERİNİZE YÖNLENDİRMEYİN

Bununla birlikte, soğuk havanın doğrudan vücuda yönlendirilmemesi de oldukça önemli; zira doğrudan temas; kas spazmı, baş ağrısı ve sinüzit gibi problemleri beraberinde getiriyor.

ORTAMI DÜZENLİ OLARAK HAVALANDIRIN

Son olarak, gün içinde pencereleri açarak ortamı düzenli olarak havalandırmak gerekiyor; çünkü sürekli kapalı kalan mekânlarda klima kullanımı, hava kalitesinin düşmesine ve dolayısıyla sağlık sorunlarının artmasına yol açıyor” dedi.

Zafer Çüman, sözlerini şöyle tamamladı: “Üçay Mühendislik olarak, yalnızca klima sistemleri kurmuyor, aynı zamanda kullanıcıların cihazları en verimli ve sağlıklı şekilde kullanmaları için bilgilendirme faaliyetleri de yürütüyoruz.Unutulmamalıdır ki, klimalarla konfor şartlarını sağlayabilmek, ancak bilinçli kullanım ile mümkündür.”

ÜÇAY MÜHENDİSLİK ENERJİ VE İKLİMLENDİRME TEKNOLOJİLERİ A.Ş.

2000 yılında mühendislik alanında faaliyet göstermeye başlayan Üçay Mühendislik, bugün; iklimlendirme, elektrik-mekanik taahhüt ve güneş enerjisi sistemleri alanlarında uzmanlaşarak, sektörde öncü konuma gelmiştir.

2019 yılından itibaren E-Mobilite sektörüne de giriş yapan Üçay Mühendislik, 11.08.2022 tarihinde T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) şarj ağı işletmeciliği lisansı almıştır. ELARİS markası ile şarj ağıişletmecisi olarak hizmet vermektedir.niz sahillerinde güneş çarpması riskinin arttığı belirtildi.

Özellikle disleksisi olan çocuklar, okuma ve yazma becerilerini korumak için sık tekrara ihtiyaç duyarken, DEHB'li çocuklar dikkat ve odaklanma becerilerini sürdürmek için yapılandırılmış aktivitelere gereksinim duyuyor. Eğitimde süreklilik sağlanamadığında ise aylarca emek verilerek elde edilen gelişimlerde kayıplar yaşanabiliyor. Bu da hem çocukların motivasyonunu düşürüyor hem de aileler için endişe kaynağı oluyor.

Tatilde Dinlenirken Öğrenmeyi Unutmayın

Beyin plastisitesi yani beynin kendini yenileme sürecinin yaz döneminde de aktif olduğunu belirten Auto Train Brain Ceo’su Günet Eroğlu, “Öğrenme kaybı, her öğrenciyi etkileyebilirken öğrenme güçlüğü çocuklar için bu durumun derinliği ve sonuçları çok daha ciddi olabilir. Bu kişilerin beyinleri, bilgiyi farklı yollarla işliyor ve pekiştiriyor. Bu nedenle, bilgilerin kalıcı hale gelmesi ve yeni becerilerin kazanılması için kesintisiz ve sistematik bir eğitime çok daha fazla ihtiyaçları var.

Bu kapsamda Nörogeribildirim teknolojisi ile çoklu duyu öğrenme metodunu birleştirilerek, çocukların tatilde bile eğitimlerine devam etmesi sağlanıyor. Uygulama, beyin sinyallerini analiz ederek kişiye özel egzersizler sunuyor ve böylece okuma, yazma ve anlama becerilerinin gelişimini destekliyor. Çocukların eğitimini sahilde, tatilde ya da evde kolayca sürdürebiliyor. Bu sayede tatil planları ertelenmeden, öğrenme sürekliliği korunmuş oluyor. Örneğin, günde 30 dakika nörogeribildirim egzersizi, okul dönemindeki 1 saatlik gelişime eşdeğer etki sağlanabiliyor “dedi.

Yük kaldırırken dizleri bükmek ve yükü gövdeye yakın tutmak önemli

Murat Yaycı, bahçede çalışırken diz bükmeden, belden eğilerek yapılan eylemlerin ciddi sakatlıklara yol açabildiğini söyledi. Yaycı şöyle konuştu: “Ağır yüklerin kaldırılması sırasında hem uygulanan kuvvet hem de vücut pozisyonu, omurga sağlığı açısından kritik rol oynar. Taşınması zor nesneler vücudu dengesiz pozisyonlara sokar ve yükü gövdeden uzak taşımaya neden olur. Bu durum kişiyi 5 kat daha fazla zorlar. Bu yüzden yük kaldırırken dizleri bükmek, yükü gövdeye yakın tutmak ve mümkünse mekanik destek kullanmak büyük önem taşır.”

Ağır yükler parçalara bölünerek taşınmalı

Bahçe işleri sırasında taşınan eşyaların büyük ve ağır olmasının da ağrılara sebebiyet verebilecek önemli etkenlerden olduğuna dikkat çeken Murat Yaycı, “Bu yükleri tek parça halinde kaldırmak yerine mümkünse daha küçük parçalara bölmeli ya da taşıma sırasında yardımcı ekipmanlardan faydalanılmalı. Ayrıca ağır yükler taşınırken çekme yöntemi değil, itme yöntemi kullanılmalıdır” dedi.

Tekrarlayan eğilme ve dönme hareketleri çeşitli ağrılara sebep oluyor

Yanlış vücut pozisyonları kadar, tekrarlayan eğilme ve dönme hareketlerinin de omurgada aşırı baskı yarattığını ve çeşitli ağrılara sebebiyet verdiğini vurgulayan Murat Yaycı, “Görevlerin dönüşümlü yapılması ve molalarla desteklenmesi bu riski azaltır. Ayrıca fiziksel olarak zorlayıcı işlerin aralıksız yapılması vücutta yorgunluk oluşturur ve yaralanma riskini artırır. Bu sebeple dinlenme araları dengeli şekilde iş gününe dağıtılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Doğru çalışma teknikleri ve ekipman kullanımı sırt sağlığını korur

Uzman Dr. Murat Yaycı, ağır iş yapan herkesin sırt sağlığını korumak için doğru çalışma teknikleri ve ekipman kullanmasının çok önemli olduğunu belirtti. Uzun vadede sağlıklı kalmanın yolunun bilinçli çalışma ve erken müdahale olduğunu vurgulayan Dr. Yaycı, tüm önlemlere rağmen devam eden veya şiddetlenen ağrılar için şu önerilerde bulundu:

Ağrı belirtileri başladıktan sonra aşırı hareketten kaçınılmalı, hafif yürüyüş gibi aktivitelerle hareket kabiliyeti korunmalı ve ağrıyı artıran hareketlerden uzak durulmalıdır.

İlk birkaç gün buz kompresiyle şişlik ve yangılar azaltılır, ardından kasları gevşetmek için sıcak uygulama yapılır. Uygulamalar 15-20 dakikayı geçmemeli ve cilde direkt temas ettirilmemelidir.

Ağrıların mevcudiyeti durumunda doktor tavsiyesiyle uygun dozda ağrı kesiciler kullanılabilir. Kas spazmı varsa, doktorun önerdiği kas gevşeticiler alınabilir.

Ağrıların hayat kalitesini çok düşürmesi durumunda, doktor ve fizyoterapist eşliğinde fizik tedaviye başlanabilir. Egzersizler, kasları güçlendirir, esnekliği artırır ve doğru duruşu sağlar. Ayrıca, yanlış hareket alışkanlıklarını düzeltmeyi öğreterek, günlük işlerin daha rahat ve ağrısız yapılmasına yardımcı olur.

GÖRÜLME SIKLIĞI GİDEREK ARTIYOR

Meme kanserinin kadınlarda görülen kanserlerin yüzde 30’unu oluşturduğunu belirten Doç. Dr. İsmail Yaman, “Meme kanseri maalesef giderek artış göstermektedir. 1960’lı yıllarda çalışmalarda her 20 kadından birinde meme kanseri görülürken günümüzde her sekiz kadından birinde meme kanseri gelişmektedir. Meme kanseri hastalarının yüzde 78’i 50 yaş üzerindedir. Ailede meme ya da yumurtalık kanseri görülmesi riski artırır. Özellikle ailedeki kişi anne tarafından birinci derece akraba ise risk daha yüksektir. Bu kişi premenopozal dönemde meme kanserine yakalanmışsa risk daha da artar. Buradan ailesinde meme kanseri bulunmayanlarda meme kanseri gelişme riski düşüktür gibi bir sonuç çıkmamalıdır. Meme kanseri gelişen kadınların yüzde 75’inin ailesinde meme kanseri hikayesi yoktur” diye konuştu.

20 YAŞINDAN İTİBAREN KENDİNİZİ MUAYENE EDİN

Meme kanserinin belirtileri hakkında bilgi veren Doç. Dr. İsmail Yaman, “Başlıca belirtiler arasında memede kitle, meme derisinde kızarıklık, ülser, ödem, koltuk altında kitle, meme başının içe çekilmesi, iyileşmeyen yara olması ya da meme başından akıntı gelmektedir. Memede kitle meme kanserinin en sık belirtisidir ve meme kanseri hastalarının yüzde 90’ı memede kitle şikayeti ile başvururlar. Sert, düzensiz, hareket ettirilemeyen, hızlı büyüme gösteren, ağrısız kitlelerde risk daha yüksektir. Kendi kendine muayene meme kanserini tespit etmek için etkili bir yöntemdir. Kendi kendine muayene; gözle ayna karşısında, ayakta iken elle ve yatarken elle olmak üzere 3 aşamada yapılır. 20 yaşından itibaren her kadın ayda bir defa adet bitiminden bir hafta sonra mutlaka kendi kendine muayene yapmalıdır” ifadelerini kullandı

İş Gücü Kaybı, Sosyal İzolasyon ve Yanlış İlaç Kullanımı

Dr. Aydın, migrenin sadece bireysel değil, toplumsal bir sağlık sorunu olduğunu vurguluyor:“Migren hastaları, günlük yaşamlarında ve iş hayatlarında ciddi zorluklar yaşar. Nadir görülse de migren ataklarının migren enfarktüsü adı verilen önemli komplikasyonlara neden olduğu da görülmüştür. Bu durumda, sinir dokularının kan dolaşımından sorumlu damarları tıkayarak inme geçirmesine neden olabilir. Birçok kişi sadece ağrı kesici ile geçici çözüm ararken, bu durum hem yanlış ilaç kullanımına hem de kronikleşmeye neden olabilir.”

Migreni tetikleyen bazı yaygın faktörler:

Hormonal değişiklikler

Aşırı alkol ve kafein tüketimi,

Tuzlu gıdalar

Aşırı egzersiz

Ani hava değişimleri

Yoğun ortam kokuları

Uykusuzluk

Aç kalmak

Bazı yiyecekler (örneğin çikolata, peynir)

Parlak ışıklar ve yoğun stres

“Tetikleyicilerin tanınması ve yaşam tarzı değişiklikleri, migrenle mücadelede önemli bir adımdır. Bireylerin migren günlüğü tutması farkındalığı arttırarak atakları azaltabilir.” Migren tedavisinin kişiye özel olması gerektiğine dikkat çeken Dr. Meliha Aydın, “ezbere alınan ağrı kesiciler geçici çözüm sağlarken, durumun kronikleşmesine de zemin oluşturduğunu, önleyici tedavilerle yaşam kalitesini arttırmanın ve atakları azaltmanın mümkün olduğuna dikkat çekiyor.

Dr. Meliha Aydın : “Her Baş Ağrısı Migren Değildir”

Toplumda hâlâ yaygın olan yanlış bilgiler, migrenin teşhisini zorlaştırıyor.

Dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

Migren yalnızca ağrı kesiciyle geçiştirilemez.

Stres, açlık, uykusuzluk gibi etkenler atakları tetikleyebilir.

Migren tanısı, uzman hekim tarafından konulmalıdır.

Sürekli baş ağrısı yaşayan bireyler mutlaka nörolojik değerlendirme almalıdır.

Sosyal medyanın özellikle kadınlar üzerinde yarattığı güzellik algısının bu hastalığı tetiklediğini de vurgulayan Atalay, “Anoreksiya Nervoza kişinin aşırı zayıf olmasına rağmen kendini kilolu olarak hissettiği ve bu nedenle yeme davranışını aşırı şekilde kısıtladığı ciddi bir yeme bozukluğudur. Kişide bir beden algısı bozukluğu bulunmaktadır ve hayatı üzerindeki kontrol ihtiyacını istemediği duygularını yeme davranışı üzerinden yönetmeye çalışır. Son dönemde sosyal medya, özellikle gençlere 'zayıf insanlar başarılı ve güzeldir' algısını oluşturacak şekilde mesajlar veriyor. Dolayısıyla gençler fit görünme takıntısı içine girebiliyor. Bu da anoreksiyaya yatkınlığa neden olan düşünce ve davranışları tetikleyebiliyor” diye konuştu.

ÖLÜM ORANI EN YÜKSEK PSİKİYATRİK HASTALIK

Anoreksiya Nervoza'nın ölüm oranına en yüksek Psikiyatrik hastalık olduğunu vurgulayan Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, şunları söyledi: “ Anoreksiya Nervoza nedeniyle vücuttaki kaslar ve yağ dokusu zamanla erir, elektrolit dengesizlikleri oluşur. Kalp kası da etkilendiği için ani kalp durmasına neden olabilir, çeşitli organ yetmezlikleri oluşabilir. Bunun yanında kişiler hastalıklarını kabul etmedikleri için tedaviye oldukça geç başvururlar. Bu da tedavinin başarısız olmasına neden olan faktörlerden bir tanesidir. Anoreksiya Nervoza tanılı kişilerde depresyon çok sık görülür ve bu durum intihar riskini de artırır. En sık 12-25 yaş arası genç kadınlarda görülmekle birlikte erkeklerde ve çocuklarda da görülebilmektedir. Özellikle mükemmeliyetçi, kontrol odaklı ve dış onaya duyarlı bireyler risk altındadır. Kişi aynaya baktığında gerçek halini değil zihnindeki çarpıtılmış görüntüyü görür. Tedavide de kişinin sadece kilosunu normale getirmek değil, bu beden algısındaki bozukluğu da düzeltilmesi gerekir”

“Günlük hayatta sürekli kullandığımız ve doğrudan dış etkilere maruz kalan eller, zamanla yaşın en belirgin izlerini taşır,” diyen Dr. Aslı Tokmak, bu bölgedeki cilt yapısının özellikle hassas olduğunu vurguluyor:

“El derisi yüz derisine göre daha incedir ve yağ dokusu azdır. Bu nedenle güneş, su, kimyasallar ve hava değişimlerinden daha fazla etkilenir. Zamanla hacim kaybı, damarların belirginleşmesi ve lekelenmeler görülebilir.”

Menopoz da etkiliyor

Dr. Tokmak, ellerdeki yaşlanmayı sadece çevresel etkilere bağlamamak gerektiğini belirtiyor:

“Hormonal değişiklikler, özellikle menopoz sonrası dönemde östrojen seviyelerinin azalması, ciltte incelme ve kemik dokusunda değişikliklere yol açarak el görünümünü olumsuz etkileyebilir.”

Görünümde bütünlük önemli

Yüz gençleştirme işlemlerinden sonra ellerdeki yaşlılık belirtilerinin daha da belirginleştiğini aktaran Dr. Tokmak, bu durumu şöyle özetliyor:

“Yüzde sağlanan gençlik etkisi ellerle desteklenmediğinde, yaş farkı daha dikkat çekici bir hal alabiliyor. Bu da kişinin genel görünümünde bir uyumsuzluk hissi yaratabiliyor.”

“Sadece yüz değil, eller de bakım ister”

El yaşlanmasının önüne geçmek için uygulanabilecek yöntemlerin çeşitlendiğini belirten Dr. Aslı Tokmak, günümüzde hyaluronik asit ve kalsiyum bazlı dolgu maddeleri, lazer tedavileri, kimyasal peeling işlemleri ve otolog yağ enjeksiyonlarının kullanıldığını aktarıyor:

“Ancak el derisi, uygulamalara karşı daha hassas olduğundan bu işlemler mutlaka hekim kontrolünde ve dikkatli bir şekilde planlanmalı.”

Korunma ve bakım bir arada olmalı

Günlük bakımın da en az işlemler kadar önemli olduğunu vurgulayan Dr. Tokmak, önerilerini şöyle sıralıyor:

“Ellerinizi güneşten koruyun, düzenli olarak nemlendirin, kimyasal maddelerle teması mümkün olduğunca azaltın. Bu basit alışkanlıklar, yaşlanma belirtilerini geciktirmede oldukça etkili.”

Dr. Aslı Tokmak, sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Eller sadece dokunmak için değil; yılların izlerini de taşır. Yüzünüze gösterdiğiniz özenin bir benzerini ellerinize de göstermek, daha dengeli ve sağlıklı bir dış görünüm sağlar.”

 Yüzünüz Genç Görünebilir Ama Eller Gerçekleri Söylüyor Olabilir

"Yüzdeki gençleşme etkisi ellerle desteklenmediğinde yaş farkı daha da belirgin hale gelebiliyor" – Dr. Aslı Tokmak

Yüz bölgesine yapılan bakım ve gençleştirme işlemleriyle daha dinç bir görünüm elde etmek mümkün. Ancak bu bakım elleri kapsamadığında, zamanla dikkat çeken bir uyumsuzluk ortaya çıkabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Aslı Tokmak, ellerin yaşlanma sürecindeki rolüne ve bu süreci yavaşlatmak için alınabilecek önlemlere dikkat çekiyor.

"Eller, zamanın en sessiz tanığıdır"

“Günlük hayatta sürekli kullandığımız ve doğrudan dış etkilere maruz kalan eller, zamanla yaşın en belirgin izlerini taşır,” diyen Dr. Aslı Tokmak, bu bölgedeki cilt yapısının özellikle hassas olduğunu vurguluyor:

“El derisi yüz derisine göre daha incedir ve yağ dokusu azdır. Bu nedenle güneş, su, kimyasallar ve hava değişimlerinden daha fazla etkilenir. Zamanla hacim kaybı, damarların belirginleşmesi ve lekelenmeler görülebilir.”

Menopoz da etkiliyor

Dr. Tokmak, ellerdeki yaşlanmayı sadece çevresel etkilere bağlamamak gerektiğini belirtiyor:

“Hormonal değişiklikler, özellikle menopoz sonrası dönemde östrojen seviyelerinin azalması, ciltte incelme ve kemik dokusunda değişikliklere yol açarak el görünümünü olumsuz etkileyebilir.”

Görünümde bütünlük önemli

Yüz gençleştirme işlemlerinden sonra ellerdeki yaşlılık belirtilerinin daha da belirginleştiğini aktaran Dr. Tokmak, bu durumu şöyle özetliyor:

“Yüzde sağlanan gençlik etkisi ellerle desteklenmediğinde, yaş farkı daha dikkat çekici bir hal alabiliyor. Bu da kişinin genel görünümünde bir uyumsuzluk hissi yaratabiliyor.”

“Sadece yüz değil, eller de bakım ister”

El yaşlanmasının önüne geçmek için uygulanabilecek yöntemlerin çeşitlendiğini belirten Dr. Aslı Tokmak, günümüzde hyaluronik asit ve kalsiyum bazlı dolgu maddeleri, lazer tedavileri, kimyasal peeling işlemleri ve otolog yağ enjeksiyonlarının kullanıldığını aktarıyor:

“Ancak el derisi, uygulamalara karşı daha hassas olduğundan bu işlemler mutlaka hekim kontrolünde ve dikkatli bir şekilde planlanmalı.”

Korunma ve bakım bir arada olmalı

Günlük bakımın da en az işlemler kadar önemli olduğunu vurgulayan Dr. Tokmak, önerilerini şöyle sıralıyor:

“Ellerinizi güneşten koruyun, düzenli olarak nemlendirin, kimyasal maddelerle teması mümkün olduğunca azaltın. Bu basit alışkanlıklar, yaşlanma belirtilerini geciktirmede oldukça etkili.”

Dr. Aslı Tokmak, sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Eller sadece dokunmak için değil; yılların izlerini de taşır. Yüzünüze gösterdiğiniz özenin bir benzerini ellerinize de göstermek, daha dengeli ve sağlıklı bir dış görünüm sağlar.”.

Vücuttaki Sıvı Kaybı:

Klimalar çalıştıkça ortamdaki nemi alarak vücudun sıvı kaybetmesine neden olur. Yeterince su tüketilmediğinde, bu durum baş ağrılarına ve çeşitli hastalıklara yol açabilir. Bu nedenle klima kullanırken su içmek hayati önem taşır.

Klimanın Sebep Olduğu Soğuk Hava:

Soğuk hava, damarları daraltarak baş ağrısına sebep olabilir. Klimanın derecesini çok düşürmemek ve zaman zaman kapatarak oda sıcaklığını dengelemekle bu durumun önüne geçilebilir.

Klima Filtresinin Temizlenmemesi:

Klimanın düzenli olarak temizlenmemesi; ortamdaki toz akarların, evcil hayvan tüylerinin, küf sporlarının ve çeşitli alerjen maddelerin klima filtrelerine yapışmasına ve tekrar ortama yayılmasına neden olur. Bu durum, şiddetli baş ağrılarının yanı sıra sinüs tıkanıklıkları, alerji ve tahriş gibi sorunlara da yol açabilir. Düzenli filtre temizliği ve bakımı, bu riskleri ortadan kaldırır.

Hava Yoluyla Bulaşan Hastalıklar:

Klimalar iç ortam havasını sirküle ederek çalıştığı için, özellikle grip başta olmak üzere hava yoluyla bulaşabilen solunum yolu hastalıklarına sahip kişiler hastalıklarını diğer kişilere daha kolay bulaştırabilirler. Bu yüzden söz konusu hastalıkları olan kişilerle aynı ortamda klima çalıştırılmamalıdır. Klima sistemleri hava yoluyla bulaşan virüslerin yayılmasında önemli rol oynar.

“Baş ağrısı şiddetleniyorsa doktora danışarak uygun ağrı kesicilerle tedavi desteklenmeli”

Uzman Dr. Murat Yaycı, klima çarpması sonucu oluşan baş ağrısını önleyebilmek ve tedavi edebilmek amacıyla çeşitli tavsiyelerde bulundu. Yaycı; “Klima ünitesinin temizliğinden emin olun. Bu sayede hem şiddetli baş ağrılarının hem de alerji gibi meydana gelebilecek diğer hastalıkların oluşmasını engellemiş oluruz. Klima kullanımında yeterli su tüketimine dikkat etmeyi unutmayın. Baş ağrısı giderek şiddetleniyorsa veya alınan önlemlere rağmen iyileşmiyorsa doktora danışarak uygun ağrı kesicilerle tedavi desteklenmeli. Klimalar sıcak havalarda kurtarıcımız olsa da bilinçsiz ve dikkatsiz kullanımda hayat kalitemizi düşüren baş ağrıları kaçınılmaz bir sonuçtur” ifadelerini kullandı.

Sanal kumar bağımlılığının etkin tedavisi için öncelikle doğru tanının konulmasının gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Akal, “Klinik değerlendirme sürecinde bireyin davranışları, düşünce kalıpları ve bağımlılığın günlük yaşam üzerindeki etkileri detaylı şekilde incelenir. Tedavi sürecinde ise çeşitli psikoterapi yöntemleri, destek grupları ve gerektiğinde ilaç tedavisi kullanılır” dedi.

Bilişsel Davranışçı Terapinin (BDT), zararlı düşünce kalıplarını tanıtarak, yeniden yapılandırma, tetikleyici faktörlerle başa çıkma stratejileri geliştirdiğini belirten Uzm. Dr. Akal, “Aile terapisi ve grup desteği, sosyal destek aracılığıyla yalnızlık ve suçluluk duygusunu azaltır. İlaç tedavisi, antidepresanlar, ruh halini düzeltebilir; opioid antagonistleri ise dürtü kontrolüne katkı sağlayabilir. İnternet temelli terapi uygulamaları, online BDT destekli metotlar, erişimi kolaylaştırarak terapinin sürdürülebilirliğini destekler” ifadelerine yer verdi.

“Tedavi gecikirse etkisi büyüyor”

Bir davranışsal bağımlılık olarak sanal kumarın bireyin sosyal bağlarını zayıflattığını, finansal sorunları tetiklediğini ve ruh sağlığını olumsuz etkilediğini söyleyen Uzm. Dr. Akal, “Erken teşhis edilmeyen olgular zamanla hem kişinin psikiyatrik desteğe ihtiyacına yol açar hem de toplumda çevresel ve ekonomik yük oluşturur” dedi.

Bayram sabahı güne hafif bir kahvaltı ile başlanması gerektiğini belirten Diyetisyen Cansu Kahraman, “Bayram haftası ve özellikle bayramın ilk günü hafif bir kahvaltıyla başlamak çok önemlidir. Çünkü hafif bir kahvaltı ile başlandığı zaman gün içerisinde yapılacak olan et tüketimlerinin sindirimi daha kolay olacaktır. Kesilen kurban etleri de mümkünse bir gün dinlendirildikten sonra tüketilmelidir. Bunun nedeni ise ilk kesildiği zaman etin sert olması ve sindirimini daha zor olmasıdır. Hemen tüketilmeyecek etler -18 derecede 3 ay saklanabilir” dedi.

HAŞLAMA VEYA KAVURMA TERCİH EDİN

Kurban etlerinin pişirilme şeklinin de önemli olduğunu vurgulayan Kahraman, “Kesilen etler öğle ya da akşam yemeğinde haşlama, ızgara ya da kavurma şeklinde kullanılabilir. Eğer etler kebap şeklinde tüketilecekse, etleri ateşe ve mangala çok yakın tutmamak gerekiyor. Kebap şeklinde tüketirken de etteki kuyruk yağlarını çok fazla kullanmamak gerekiyor. Çünkü bunlar kolesterol seviyelerini yükseltir. Haşlama yapılırken de yağlı et suyunu biraz dondurduktan sonra üzerinde biriken yağ tabakasını biraz alıp altta kalan et kısmını tüketmeyi tercih edin. Kavurma yaparken de etleri iç yağlarla kavurmamak gerekir. Eti kendi içerisindeki yağla kavurmak yeterlidir. Yani ekstra iç yağ ya da zeytinyağı ilave etmeye gerek yoktur” ifadelerini kullandı.

ÖĞÜN BAŞINA 150 GRAM ET TÜKETİN

Bayram süresince öğün başına en fazla 100-150 gr(yaklaşık 3-4 köfte büyüklüğünde) et tüketilmesini öneren Uzman Diyetisyen Cansu Kahraman ”Kurban bayramı boyunca kolesterol seviyeleri ciddi şekilde yükselebilir. Bu yüzden bu süre içinde 100-150 gramdan fazla et tüketilmesini tavsiye etmiyoruz. Yani örneğin öğle öğününde kırmızı et tüketildiyse eğer akşam öğününde sebze ve salata ağırlıklı beslenilmelisiniz. Et tüketirken yanında çok fazla ayran tüketilmemeli. Çünkü et ile yoğurt, ayran tüketimi aynı zamanda ödem oluşmasına sebep olabilir ve çok fazla ayran tüketimi demir emilimini engelleyebilir. Bunun yerine su tercih edilmeli. Etlerin yanında bol bol salata tüketilmeli, mevsimlik yeşilliklerinden tercih edilmeli. Bu da hem demir emilimini hem de C vitamini takviyesini olumlu etkiler” diye konuştu.

Bayram süresince özelikle şerbetli tatlı tüketimlerinde aşırıya kaçılmamasının da önemli olduğunun altını çizen Kahraman, şöyle devam etti: “ Bayram ziyaretlerinizde şekerli yiyeceklerden uzak durmanız gerekir. Şerbetli tatlılardan ziyade daha çok sütlü tatlılar tercih edilmelidir. Misafirliğe gidilirken ya da misafir ağırlanırken daha çok kuru meyvelerden hurma ve kuru yemişlerden ceviz/badem ve sağlıklı kan şekerini hızlı yükseltmeyecek tatlılar tercih edilmelidir”

TEDAVİ EDİLMEYEN UYKUSUZLUK CİDDİ HASTALIKLARA YOL AÇIYOR

Tedavi edilmeyen uyku bozukluklarının günlük hayatı giderek zorlaştırdığına değinen Nöroloji Uzmanı Dr. Meliha Aydın; “Uyku problemleri, sosyal hayatın etkilenmesi, sabah yorgunluğu, sabah baş ağrısı, dikkati toplamada bozukluk, unutkanlık, işte başarısızlık, trafik kazalarında artış, kalp sorunları, hipertansiyon, sinirlilik, mide yanması, bazı reflü çeşitleri de dahil olmak üzere mide ve bağırsak hastalıkları, obezite, depresyon, cinsel isteksizlik, kan hastalıkları ve geceleri idrar sorunları gibi yaşam kalitesini olumsuz etkileyen pek çok rahatsızlığa yol açabilir. Günlük yeterli ve kaliteli uyku uyuyamayan kişilerde hayatı tehdit edebilecek düzeyde sağlık problemleri ortaya çıkabilir. Bu açıdan uykusuzluğun tedavi edilmemesi, yetersiz ve kalitesiz uykuya yol açarak birçok komplikasyonun gelişmesine olanak verir:

Obezite ile birlikte kalp-damar sağlığının bozulması

Diyabet, yüksek tansiyon gibi kronik rahatsızlıklar

Bağışıklık sisteminin zayıflaması ve buna bağlı sık enfeksiyon hastalığı gelişmesi

İnme gibi beyin-damar hastalıkları ile buna bağlı epilepsi gelişmesi

Astım gibi bağışıklık sistemi ile alakalı akciğer problemleri

Anksiyete, depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar

Konsantrasyon düşüklüğüne bağlı trafik kazası gibi günlük yaşamda hayatı tehdit edebilecek durumların gelişmesi

Okul veya iş performansında ciddi düşüş ve buna bağlı sosyal sorunlar

Hafızanın zayıflaması

Cinsel fonksiyon bozuklukları

TEŞHİS İÇİN İLK ADIM: UYKU TESTİ (POLİSOMNOGRAFİ)

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Dr. Meliha Aydın; “Polisomnografi (PSG) yani uyku testi, uyku ile ilgili hastalıkların tanısında sıklıkla başvurulan bir yöntem. Bu içerikte; hastanın gece uykusu sırasında beyin dalgaları, solunum düzeni, kas aktiviteleri, kanındaki oksijen düzeyi, göz hareketleri gibi yaşamsal faaliyetleri kayıt altına alınır. Ayrıca hastanın uyku esnasındaki görüntüsü de kaydedilerek ileriki değerlendirmeler için saklanır. Polisomnografi ile elde edilen tüm bu bilgiler ışığında hastada uyku apnesi tanısı olup olmadığına karar verilir. Uyku apnesi durumunda multidisipliner bir yaklaşım ile onun üzerine eğilmek faydalı olacaktır. Bu süreçte hastaya yaklaşım, sadece tedavi değil aynı zamanda önemli “yaşam tavsiyeleri” vermektir. İnsomnia rahatsızlığında kişiler yakınları tarafından desteklenmesi de son derece önemlidir. Hasta yakınlarının doğru ve yeterli düzeyde bilgilendirilmesi, hastaların günlük yaşam pratiğinde yaşadıkları sorunlar hakkında farkındalıklarının arttırılması da tedavi sürecinde önemli bir destek olacaktır. Hastaların uyku kalitesinin arttırılmasına yönelik tedbirlerde aile bireyleri aktif rol üstlenmeli, hastaların yeterli ve kaliteli uyku alabilmeleri için gerekli hassasiyeti göstermelidirler” diyor.

PSİKİYATRİK HASTALIKLARIN SESSİZ ORTAĞI: UYKU BOZUKLUKLARI

Uyku bozuklukları ve psikiyatrik hastalıklar hakkında konuşan Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nden Psikiyatrist Uzm. Dr. Pelin Taş ise iyi bir ruh haline sahip olabilmek için sağlıklı bir uyku rutinin önemine dikkat çekiyor. Psikiyatrist Uzm. Dr. Pelin Taş; “Uyku bozuklukları psikiyatrik hastalıkların hem sonucu hem de sebebi olarak karşımıza çıkabiliyor. Ruhsal hastalığı olan bireylerin yaklaşık %50-80’inde uyku sorunu bulunmakla birlikte, uyku sorunu olan hastaların da yaklaşık %50’si psikiyatrik tanı almaktadır. Uyku sorunları birçok psikiyatrik hastalık için tanı ölçütlerinin bir parçasıdır. Depresyonda, anksiyete bozukluklarında, duygudurum bozukluklarında, bağımlılıklarda ve bilişsel bozukluklarda sıklıkla uyku bozuklukları görülebiliyor.”

Psikiyatrist Uzm. Dr. Pelin Taş, psikiyatrik hastalıkların tedavisinde yalnızca ilaç ve terapi değil, uyku hijyeninin de düzeltilmesi öneriyor. Bu anlamda yapılması gerekenler ise:

Her gün aynı saatte yatılmalı ve sabahları aynı saatte kalkılmalıdır. Eğer aynı saatte yatıp uykuya dalamıyorsanız bile sabah kalkış saatiniz mutlaka aynı olmalıdır.

Uykunuz gelmeden yatağa girmemeli, yattıktan sonra yarım saatten daha fazla süre uyuyamaması halinden yataktan kalkıp loş ışıkta kitap okuma, sakin bir belgesel izleme veya dinlendirici bir enstrümantal müzik dinleme gibi rahatlatan etkinliklerde bulunulmalı. Uyku geldiğinde ise yeniden yatağa dönülmeli.

Gündüz uyuklamalarından kaçınılmalı.

Yatak odasının karanlık ve sessiz olması sağlanmalı.

Yatak odası sadece uyumak ve cinsel yaşam için kullanılmalı.

Haftada en az üç gün ortalama 30-40 dk düzenli egzersiz yapılmalı. Ancak yatma saatine yakın ağır egzersizler yapılmamalı.

Yatağa girmeden bir saat önce elektronik cihazlardan uzaklaşılmalı.

Yatma saatine 2 saat kala yemek yeme eylemi sonlandırılmalı.

Akşam saatlerinde kafeinli gıdalardan (çay, kahve, çikolata, kola gibi), alkollü içeceklerden ve tütün kullanımından kaçınılmalı.

Uzm. Dr. Meltem Mutlucan tıp dilinde “Algoloji” olarak bilinen Ağrı Bilimi hakkında yaptığı açıklamada “Sebebi belli olsun veya olmasın kronik, uzun süren ağrıların tedavisi ile ilgilenen bir bilim dalıdır. Algoloji uzmanı olabilmek için öncelikle Nöroloji, Fizik-Tedavi ve Rehabilitasyon, Anestezi veya Reanimasyon dallarından uzmanlık eğitimi alması gerekmektedir. Ve bunların sonrasında bir yan dal uzmanlık sınavından sonra alınacak iyi bir derece ile “Algoloji” uzmanı olarak hizmet vermeye başlanıyor. Bakıldığında uzun ve zorlu bir süreç.” dedi.

Uzm. Dr. Meltem Mutlucan “Örnek vermek gerekirse kronik bel ve boyun ağrıları, migren ve baş ağrıları, kansere bağlı ağrılar, geçirdiği ameliyat sonrası ağrılar yaşayan, yüz siniri geçirmiş ve bundan dolayı ağrı çeken herkesin mutlaka bir Argoloji uzmanına danışmasını tavsiye ederim. Tedavi yöntemi olarak ilaç tedavileri ve bu tedavileri destekleyen girişimsel işlemler uyguluyoruz. Girişimsel işlemler dediğimiz eklem enjeksiyonları, sinir blokları, radyo frekans, migren için yapılan bir takım sinir blokları uyguluyoruz. Bu işlemler hem iğnelerle yapılıyor hem bazı cerrahi yöntemler hastaya uygulanarak yaşadığı ağrıyı tedavi etmeye çalışıyoruz.” diyerek sözlerini tamamladı.

Uzman Diş Hekimi Dr. Ümit Sait Yavuz, yirmilik dişlerin zamanında çekilmemesi halinde diğer dişlerin formunu bozabileceği ve gülüş estetiğini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Özellikle diş teli tedavisi görmüş hastaların bu konuda daha dikkatli olması gerektiğini belirten Yavuz, BravoDent'in uzman kadrosu ve Avrupa standartlarındaki kliniğiyle hastalarına en iyi hizmeti sunduğunu vurguladı.

Yirmilik dişlerin çene yapısına sığmadığı durumlarda diğer dişlere baskı yaparak onların pozisyonunu bozabileceğini belirten Dr. Ümit Sait Yavuz, "Yirmilik dişler zamanında çekilmezse dışarı çıkabilmek için yaptığı baskıyla diğer dişlerin formunu bozabilir. Bu durum, özellikle diş teli tedavisi görmüş hastalar için daha da riskli. Çünkü diş teli tedavisiyle düzeltilen dişlerin yeniden bozulmasına neden olabilir. Güzel bir gülümseme, inci gibi dişler için yıllarca verilen emek boşa gidebilir" dedi.

"GÜLÜŞ ESTETİĞİ BOZULABİLİR"

Yirmilik dişlerin sadece diş sağlığını değil, gülüş estetiğini de olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Yavuz, "Yirmilik dişlerin neden olduğu baskı, diğer dişlerin yamuk veya çarpık olmasına yol açabilir. Bu durum gülüş estetiğini bozar ve kişinin özgüvenini olumsuz etkiler" şeklinde konuştu.

Yirmilik dişlerle ilgili sorunların erken teşhis ve tedavi edilmesinin önemine dikkat çeken Yavuz, "Hastalarımızın düzenli olarak diş hekimi kontrolüne gitmelerini ve yirmilik dişlerle ilgili herhangi bir sorun yaşadıklarında vakit kaybetmeden bize başvurmalarını öneriyoruz" ifadelerini kullandı.

"BRAVODENT UZMAN KADROSUYLA HİZMETİNİZDE"

BravoDent'in uzman kadrosu ve Avrupa standartlarındaki kliniğiyle hastalarına en iyi hizmeti sunduğunu belirten Yavuz, "BravoDent olarak, hastalarımızın sağlığı ve memnuniyeti bizim için en önemli öncelik. Yirmilik dişlerle ilgili sorun yaşayan hastalarımıza uzman kadromuzla en iyi tedaviyi sunuyoruz. Kliniğimiz, Avrupa standartlarındaki teknolojik donanımıyla hastalarımıza konforlu bir tedavi süreci yaşatıyor" dedi.

DR. ÜMİT SAİT YAVUZ KİMDİR?

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden mezun olan Ümit Sait Yavuz, Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde Periodontoloji alanında uzmanlık eğitimini tamamladı. Birçok uluslararası hakemli dergide makale ve çalışmaları yayınlanan Yavuz, 25 yılı aşkın mesleki tecrübesiyle hastalarına en iyi hizmeti sunmayı amaçlıyor.

“Belirtiler göz ardı edilmemeli” BHK’nın, genellikle güneşe maruz kalan bölgelerde ortaya çıkmakla birlikte nadiren gölgede kalan bölgelerde de gelişebileceğini belirten Uzm. Dr. Losol, “En yaygın belirtiler yüzde oluşan ince damarlanmalı, inci beyazı, pembe ya da şeffaf bir şişlik olarak karşımıza çıkar.

Daha koyu ten rengine sahip bireylerde bu lezyonlar genellikle daha koyu renkte olabilir. Şeffaf olmasına rağmen kabarık kenarları, pulsu ve kırmızı alanlarıyla dikkat çeken lezyonlarda kahverengi, siyah ya da mavi renge çalan koyu noktaların bulunması da risk taşır. Yeni ortaya çıkan ya da iyileşmeyen yaraların mutlaka bir dermatolog tarafından

değerlendirilmesi gerekir” dedi.

“Risk faktörleri”

BHK’nın, epidermisin alt tabakasındaki bazal hücrelerin DNA’sında meydana gelen mutasyonlarla geliştiğini söyleyen Uzm. Dr. Losol, “Güneşe uzun süre maruz kalma, solaryum kullanımı, ciddi güneş yanıkları, açık ten rengi, renkli gözler, ailede deri kanseri geçmişi ve bağışıklığı baskılayan hastalıklar gibi faktörler riski artırır” ifadelerine yer verdi.

“Tedavi sonrası hekim muayenesi önemli” BHK’nın, tedavi edildikten sonra dahi sıkça tekrarlayabildiğini belirten Uzm. Dr. Losol, “Bu durum, bireyin başka deri kanserlerine yakalanma riskini de artırıyor. Tedavi edilmediği

durumlarda nadiren de olsa diğer organlara yayılma riski bulunur. Bu nedenle tedavi sonrası

düzenli dermatolog muayenesi önem taşıyor” dedi.

“Korunma yolları”

Güneşten korunmanın önemine vurgu yapan Uzm. Dr. Losol, “Güneşin yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmamak, en az 30 SPF’lik güneş koruyucular kullanmak ve bu koruyucuları 2-3 saatte bir yenilemek korunmada etkili adımlar olarak gösterilir. Ayrıca, solaryumdan uzak durmak ve ciltteki değişiklikleri düzenli olarak kontrol etmek büyük önem taşır” şeklinde konuştu.

“Tanı ve tedavi”

BHK tanısının, dermatologlar tarafından yapılan ayrıntılı dermatoskopik muayene ve deri biyopsisi ile konulduğunu belirten Uzm. Dr. Losol, “Tedavide ise kanserli dokunun tamamen çıkarılması amaçlanır. Cerrahi yöntemler, kriyoterapi, elektrokoter, radyoterapi, kemoterapi ya da lokalize krem tedavisi gibi alternatifler kullanılır. Tedavi seçenekleri, kanserin türüne ve evresine bağlı olarak değişiklik gösterebilir” dedi.

“Tedavi sonrası hastaların yarısında 2 yıl sonra tekrar nükseder”

Tedavi sonrası hastaların yüzde 33’ünde ilk yılda, yüzde 50’sinde ikinci yılda ve yüzde 66’sında üçüncü yılda nüks gözlemlenebildiğini söyleyen Uzm. Dr. Losol, “Bu yüzden ilk 5 yıl boyunca 6 aylık aralıklarla kontrol önerilir. Sağlığınızı korumak için erken tanı ve düzenli kontrollerin önemini unutmayın. Güneşe karşı alınacak basit önlemlerle bazal hücreli karsinomdan korunabilirsiniz” şeklinde konuştu.

Bayramlarda şekerli ve karbonhidratlı yiyeceklerin tüketiminin arttığını söyleyen Gökhan, bu durumun ağız ve diş sağlığı başta olmak üzere genel sağlık üzerinde de olumsuz etkiler yaratabileceğini dile getirdi.

Özellikle şekerli gıdalar tüketildikten sonra diş fırçalama imkanı yoksa, bol su ya da süt içilerek ağızın alkalin dengesinin sağlanması gerektiğini belirten Gökhan, şekersiz sakız çiğnemenin de faydalı olabileceğini ekledi.

“Sahur, gün boyu enerjinin anahtarıdır”

İlk olarak sahuru atlamamanın büyük önem taşıdığını söyleyen Dyt. Yılmaz, “Sahur, gün boyu enerjinizi korumanızı sağlar. Sahurda, yumurta, peynir, yoğurt ve süt gibi protein içeren gıdalar tercih edilmelidir çünkü bunlar tokluk süresini uzatır. Ayrıca, tam buğday ekmeği, yulaf gibi kompleks karbonhidratlar, vücudun enerji ihtiyacını karşılamak için faydalıdır. Sağlıklı yağlar, ceviz, badem, fındık ve avokado gibi seçenekler de enerjinizi destekler. Sahurda, vücudun susuz kalmaması için en az iki bardak su içilmelidir. Burada içilen suyun iftar ile sahur arasında dengeli bir şekilde yayılması önemlidir. Bu süreçte salam, sosis, cips gibi tuzlu ve işlenmiş gıdalardan hızlı susatabileceği için kaçınılmalı, şekerli gıdalar ise kan şekerinin hızla yükselip düşmesine yol açabileceği için sınırlı tüketilmelidir” diye konuştu.

“İftara hafif besinlerle başlayın”

İftarda ise gün boyu kaybedilen enerjiyi sağlıklı bir şekilde yerine koymak için dengeli bir beslenme tercih edilmesi gerektiğini belirten Dyt. Yılmaz, “İftara bir bardak su ile başlanmalı, ardından hafif bir çorbayla mide hazırlığa sokulmalıdır. Çorbaların fazla unlu, şehriye veya yarma gibi yoğun karbonhidratlı olmamasına dikkat edilmelidir. Ana yemekte ise kas kaybı yaşamamak adına mutlaka et, tavuk, balık ya da kuru baklagiller gibi bir protein kaynağı tercih edilmelidir. Pilav veya makarna yerine, tam tahıllı ekmek ya da bulgur gibi daha sağlıklı karbonhidratlar seçilmelidir. İftarda, sebze yemekleri ve salatalar da sindirimi destekleyici ve vitamin kaynağı olarak sofrada yer almalıdır” dedi.

“Meyve Tüketmeyi İhmal Etmeyin”

Ara öğünlerde ise meyve ve çiğ kavrulmamış kuruyemiş kombinasyonunu öneren Dyt. Yılmaz, ”Ayrıca haftada iki kez güllaç, sütlaç veya kazandibi gibi sütlü tatlılar da tercih edilebilir. Ramazan ayında meyve tüketimi azalabileceği için bu dönemde bir porsiyon meyve tüketmeye özen gösterilmelidir” şeklinde konuştu.

“Yetersiz sıvı tüketimi yorgunluğa yol açabilir”

Su tüketiminin Ramazan boyunca genellikle azaldığını dile getiren Dyt. Yılmaz, “Ancak günlük ortalama iki litre su içmeye özen gösterilmelidir. Özellikle çocuklar gün boyunca aktif olup terleyebilecekleri için ekstra su kaybı yaşayabilirler. Bu yüzden günde bir şişe maden suyu içilebilir, içine limon ve çok az tuz eklenerek kaybedilen elektrolitler yerine konabilir. Bu önerilere dikkat edilerek, oruç tutan çocuklar ve gençler sağlıklı bir şekilde Ramazan ayını geçirebilir ve gün boyu enerjik hissedebilirler” dedi.

Klasik Check-Up’tan Farkı Nedir? Ruh sağlığı check-up programları, geleneksel taramalardan farklı olarak yalnızca fiziksel belirtileri değil, bireyin ruhsal, bilişsel ve biyokimyasal durumunu da göz önünde bulunduruyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Erhan Yüksek’e göre, “Ruh sağlığının değerlendirilmesi çok hassas bir konudur. Çoğu insan kendi yaşamında derinden hissettiği ve düşündüğü şeyleri kendince değerlendirir ve bunları nereye koyacaklarını bilemezler. Bu tür programlar, bir profesyonel ile ilk teması sağlaması açısından büyük önem taşır.”

Bu program sayesinde birey, ruhsal bir sorunundan habersiz yıllarca geçen sürecin önüne geçebilir ve profesyonel destek alma fırsatı yakalayabilir. Bizim programımızda ruh sağlığı, ayrıca hafıza, beslenme ve biyokimya testleri bir araya getirilerek bireyin genel sağlık durumu, çok daha geniş bir perspektiften ele alınır.

Beyin Haritalama ve Bilişsel Testlerin Önemi Ruh sağlığı check-up programlarında kullanılan QEEG (Beyin Haritalama) ve CNS Vital Signs testleri, bireylerin zihinsel ve duygusal sağlığını objektif verilerle değerlendirme fırsatı sunuyor. Dr. Yüksek, “QEEG ile beyin dalgalarının frekans ve yoğunluk dağılımı analiz edilerek bilişsel süreçler, ilaç faydasının olup olmayacağı ve ayırıcı tanı da umut vadediyor. CNS Vital Signs ise bellek, yürütücü işlevler, dikkat ve işlem hızı gibi alanları değerlendiren kapsamlı bir nöropsikolojik test bataryasıdır” diye belirtiyor.

Geleneksel yöntemlerden farklı olarak bu testler, tanı koyma sürecinde sübjektif hata payını azaltabilir psikiyatrik ve nörolojik rahatsızlıkların daha erken teşhis edilmesini sağlayabilir. Örneğin, depresyon, anksiyete veya DEHB tanısı konulurken yalnızca klinik gözlemler değil, beyin aktivitesine dair objektif bulgular da değerlendirmeye alınıyor.

Biyokimya Testleri ve Ruh Sağlığı Kan testleri, ruh sağlığını belirleyen en önemli unsurlardan biri. Yapılan biyokimyasal analizlerle vitamin ve mineral eksiklikleri, hormonal dengesizlikler ve metabolik süreçler hakkında detaylı bilgi elde ediliyor. B12 vitamini eksikliğinin unutkanlık ve depresyon belirtileriyle ilişkili olduğu, D vitamini seviyesinin düşük olmasının ise anksiyete riskini artırdığına dair kanıtlar var. Dr. Yüksek, “ Bazı hastalarda Kan değerlerindeki değişiklikler sayesinde yönlendirilen tedavi süreçlerinde belirgin iyileşmeler gözlemledik. B12 ve D vitamini eksikliği giderildiğinde depresyon belirtileri azaldı, hipotiroidi tedavi edildiğinde ise bilişsel yavaşlama büyük ölçüde düzeldi,” diyerek biyokimya testlerinin önemine dikkat çekiyor.

Erken Teşhis ve Önleyici Sağlık Hizmetleri Psikiyatrik hastalıkların büyük bir kısmı yıllar içinde gelişiyor ve çoğu hasta, belirtiler dayanılmaz hale gelene kadar profesyonel yardım almaktan kaçınıyor. Oysa, erken teşhis edilen psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların tedavi süreci çok daha başarılı oluyor. Örneğin, Alzheimer hastalığının erken dönemde tespit edilmesi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatan önlemlerin daha erken alınmasını sağlıyor. Aynı şekilde, depresyonun ilk evrelerinde başlanan tedaviler, ilerleyen aşamalara göre çok daha etkili sonuçlar veriyor.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikoloğu Mert Kaya; “RİTA ((Ruhsal Sorunlar Riski Tarama Aracı), ruhsal sağlık sorunlarının erken teşhisinde önemli bir rol oynar. Bu araç, bireylerin ruhsal sağlık durumu hakkında detaylı bilgi edinmek, risk faktörlerini belirlemek ve olası psikolojik sorunların erken belirtilerini tespit etmek için kullanılan sistematik bir yöntemdir. Ruhsal sağlık sorunlarının erken teşhisi, tedavi sürecini hızlandırarak, olası ruhsal bozuklukların önlenmesine veya şiddetinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ayrıca bu tür araçların güvenilirliği ve etkinliği çeşitli bilimsel kriterlere ve araştırma yöntemlerine dayanarak değerlendirilir.”

Multidisipliner Yaklaşım ve Gelecek Planları Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi, check-up programlarında psikiyatristler, psikologlar, nörologlar ve diyetisyenlerin ortak çalıştığı multidisipliner bir yaklaşım benimsiyor. Diyetisyenler, beslenme ve ruh sağlığı arasındaki bağlantıyı değerlendirerek kişiselleştirilmiş öneriler sunarken, nörologlar ise nörolojik hastalıkların erken teşhisinde kritik bir rol üstleniyor.

Gelecekte bu programlara genetik testlerin eklenmesi, bağırsak mikrobiyotası analizlerinin entegre edilmesi ve dijital sağlık teknolojilerinin kullanımıyla bireylerin ruhsal ve bilişsel sağlığını sürekli takip edebileceği sistemlerin geliştirilmesi planlanıyor.

Ruh sağlığı check-up programları, bireyin sadece anlık şikayetlerine değil, uzun vadeli ruhsal ve bilişsel sağlığına da odaklanarak kapsamlı bir değerlendirme sunuyor. Erken teşhis ve kişiselleştirilmiş sağlık hizmetleri sayesinde bireylerin yaşam kalitesi artırılabiliyor ve ileride oluşabilecek psikiyatrik ya da nörolojik hastalıklar önlenebiliyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nin sunduğu bu bütüncül yaklaşım, gelecekte sağlık taramalarının standart bir parçası olmaya aday görünüyor.

Küresel ısınma, böbrekleri olumsuz etkiliyor

Prof. Dr. Zerrin Bicik Bahçebaşı, “Dünya Böbrek Günü” dolayısıyla yaptığı açıklamada, “Diyabet ve hipertansiyona ilave olarak özellikle sosyoekonomik düzeyi düşük toplumlarda yeterli hijyen koşullarının sağlanamaması, tedaviye ulaşma zorlukları enfeksiyon ilişkili böbrek hastalıklarını artırıyor. Son zamanlarda etkilerini daha şiddetle hissettiğimiz küresel ısınmaya paralel olarak temiz su kaynaklarına ulaşma zorluklarının da bu artışa katkı sağladığı araştırmalara yansıyor” diye konuştu.

Günlük yaşamdaki değişiklikler büyük fark yaratıyor

“Diyabet ve hipertansiyonu kontrol edebilmek amacıyla dengeli beslenme, tuz tüketimini azaltma ve günlük yaşamın içine yerleştireceğimiz bedensel aktivite böbrek hastalığının en sık iki sebebini kontrol etme imkânı verir” değerlendirmesinde bulunan Daviva Healthcare Medikal Direktörü Prof. Dr. Zerrin Bicik Bahçebaşı, sıvı tüketiminin böbrek hastalığından korunmak için son derece önemli olduğunu ve günlük tüketim miktarının kişinin yaş, cinsiyet, yaşam biçimi gibi gerekliliklerine göre belirlenmesi gerektiğini aktardı.

Böbrek yetmezliği evresine gelen hastaların diyaliz ve böbrek nakli olmak üzere temel olarak iki seçeneği bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Zerrin Bicik Bahçebaşı, “Böbrek nakli canlı organ vericisi olan hastalar için doğru seçim yapıldığında bilinen en iyi tedavi seçeneğidir” diye konuştu.

Verimli diyaliz tedavisi için hasta, doktor ve başhemşire ilişkisi çok önemli

Diyaliz tedavisinin evde veya bir diyaliz merkezinde olmak üzere iki şekilde uygulanabildiğine dikkat çeken Daviva Healthcare Medikal Direktörü Prof. Dr. Zerrin Bicik Bahçebaşı, diyalize ilişkin şu önemli noktalara değindi:

“Evde uygulanan diyaliz, merkezde uygulamaya göre daha uzun süreli ve hasta konforunu daha fazla sağlayan bir tedavi modelini oluşturuyor. Kadavra kaynaklı böbrek nakillerine yakın veya eşdeğer sağlık sonuçları olduğunu bildiren çalışmalar mevcut. Diyaliz tedavisinin yeterli ve verimli olabilmesi için doktor ve diyaliz hemşiresinin kişiye özel olarak planladığı diyet programına ve ilaç tedavisine uyumu çok önemli. Aynı şekilde hastanın yaşam kalitesi, kendisinin tedavi planına uyumu ile çok yakından ilişkili. Düzenli yürüyüş, kas esneklik ve gücünü artırıcı egzersizler böbrek hastalığına bağlı olarak gelişebilecek kas ve kemik problemlerini önleyen unsurlardır.”

Ev hemodiyalizi daha çok konfor sağlıyor

Prof. Dr. Zerrin Bicik Bahçebaşı, böbrek hastalığının bireyin yanında aileleri de etkilediğini belirterek, “Aile bireylerinin kendi aralarındaki dayanışma; örneğin diyet planına uygun yemekler yapılması, diyaliz programını aksatmayacak seyahat ve iş planlamaları, hastanın yaşam kalitesi açısından çok önemli. Tüm ailenin etkilendiği bu durumda, gerek görülürse psikolojik destek almaktan kaçınılmamalı. Çalışma, okul gibi aktif yaşamın içinde olan hastalar için tedavi saatlerini düzenleme özgürlüğü olduğundan ev diyalizi modelini seçmek daha doğru olabilir” ifadelerini kullandı.

Hızlı bir şekilde hekime başvurulmalı

“Grip tedavi edilebilir bir hastalıktır. Özellikle risk grubundaysanız, belirtilerin ortaya çıkmasıyla birlikte bir doktora danışmalısınız. Grip virüsüne yönelik spesifik antiviral ilaçlar mevcuttur ve erken dönemde başlanan tedavi, hastalık süresini azaltmanın yanında belirtileri de hafifletir. Hatta zatürre gibi komplikasyonları önleme oranı %50’nin üzerindedir.”

İstirahat önemli

“Grip virüsü, belirtiler başlamadan bir gün önce bulaşıcılık göstermeye başlar ve hastalık süresince bulaşıcılığı devam eder. Bu nedenle dinlenmek hem iyileşme sürecinizi hızlandırır hem de çevrenizdeki kişileri korumanıza yardımcı olur. Ateşiniz düştükten bir gün sonra işinize veya okulunuza dönebilirsiniz.”

Sıvı tüketimine dikkat!

“Vücudunuzu susuz bırakmayın. Su, iyileşme sürecini hızlandırır. Su, portakal suyu, ıhlamur ve limonlu çaylar gibi sıvılar solunum yollarındaki mukusu yumuşatarak balgamın daha kolay atılmasını sağlar. Balgamın birikmesi hastalığın daha ağır seyretmesine neden olabileceğinden, bol sıvı tüketmek öksürüğü hafifletmenin en doğal yollarından biridir.”

Beslenmeye özen gösterilmeli

“Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için C vitamini açısından zengin besinler tüketin. Turunçgiller, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve tavuk suyu çorbası gibi besinler vücut direncinizi artırarak iyileşmenize yardımcı olacaktır.”

Ateş ve ağrı için önlem alınmalı

“Ateş, vücudun virüsle savaştığının bir işaretidir. Ancak yüksek ateş ve ağrı sizi rahatsız ediyorsa, hekiminizin önerdiği ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlarla daha rahat bir iyileşme süreci geçirebilirsiniz.”

Burun temizliği için tuzlu su

“Burun tıkanıklığını hafifletmek için tuzlu su ile burun temizliği yapabilirsiniz. Bunun için 1 bardak kaynatılmış ve soğutulmuş suya 1 çay kaşığı tuz ekleyerek doğal bir burun spreyi hazırlayıp bu sprey ile burnunuzu temizleyebilirsiniz. Ayrıca sıcak duş almak veya mentollü buhar solumak da burun ve bronşları rahatlatarak tıkanıklığı gidermeye yardımcı olur.”

İFTARDA ÇOK HIZLI YEMEK YEMENİN ZARARLARI

İftar sonrası oruç açılınca genellikle büyük bir açlık hissiyle hızlıca yemek yenildiğini belirten Dyt. Pekşen, “Bu, sindirim sistemini aşırı zorlar ve mideyi aşırı doldurur. Ayrıca, hızlı yemek yemek, beyne doygunluk sinyallerinin geç ulaşmasına neden olur, bu da fazla yemek yemeye yol açar. Fazla yemek, mide ağrısı, şişkinlik ve sindirim problemleri yaratabilir. İftara önce birkaç yudum su içtikten sonra hurma ve çorba gibi hafif yiyeceklerle başlayıp daha sonrasında 5-10 dakika mola verebilirsiniz” dedi.

SÜTLÜ TATLILAR TERCİH EDİLEBİLİR

İftar sofrasında tüketilen tatlı ve şekerli içeceklerin, kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olduğuna değinen Dyt. Pekşen, “Bu durumda halsizlik, yorgunluk gibi olumsuz etkiler oluşabilir. Ayrıca, yüksek kalori içerikleri nedeniyle kilo alımına yol açabilir. Şekerli içecekler yerine su, ayran veya taze sıkılmış meyve suları tüketilmelidir. Ağır tatlılar yerine sütlü tatlı, meyve tüketebilirsiniz” şeklinde konuştu.

AĞIR YEMEKLERDEN KAÇINILMALI

Dyt. Pekşen, “İftar sofralarındaki kızartmalar, yağlı ve ağır et yemekleri sindirimi zorlaştırır. Mideyi yoran bu besinler kilo alımına ve kolesterol artışına yol açabilir. Yağlı yemeklerden kaçınılmalı, bunun yerine ızgara, haşlama veya buharda pişirilmiş yemekler tercih edilmelidir” dedi.

SU TÜKETİMİ DENGELİ OLMALI

Oruç tutarken su kaybı yaşanabileceğini, ancak iftarda fazla su içmenin mideyi rahatsız edebileceğini söyleyen Dyt. Pekşen, “Gün boyunca yetersiz su içmek ise dehidrasyona, baş ağrısı, halsizlik ve mide problemlerine yol açabilir. İftardan sonra, suyu yavaş yavaş ve düzenli aralıklarla içmek önemlidir. İftarla sahur arasındaki sürede su tüketimini dengeli bir şekilde yaymak gerekir” şeklinde konuştu.

Türkiye’de ve dünyada çocukluk çağında görülen kanserlerin yüzde 30’unu lösemi oluşturuyor. Ülkemizde ikinci sırada lenf bezi kanserleri (Hodgkin ve Hodgkin-dışı lenfoma) yer alıyor. Bunları sırasıyla sinir sistemi tümörleri, nöroblastoma, Wilms tümörü ve yumuşak doku sarkomaları (rabdomiyosarkoma) izliyor. Kemik, deri, göz ve karaciğer tümörleri ise çocuklarda daha nadirdir. Çocukluk çağında tümörlerin çoğu embriyonel kaynaklı, erişkin kanserlerinin çoğu ise karsinomlardır. Genetik nedenler, erişkin kanserlerinden çok daha sık saptanıyor. Ailevi yatkınlık, doğumsal hastalıklar, doğumsal anomaliler, gen bozuklukları, immün yetmezlikler ve nörofibromatozis gibi genetik hastalıklar kansere yatkınlık yaratıyor.

İyileşme oranları yüzde 5’ten 80’e çıktı

Çocuk kanserlerinin özelliklerinden biri, çok hızlı çoğalan ve büyüyen kanserler olmalarıdır. Hızlı büyüdükleri için de ilaç tedavisi (kemoterapi) ve ışın tedavisine (radyoterapi) duyarlı oluyorlar. Çocuk kanserlerinde genellikle cerrahi, ışın ve ilaç tedavileri birlikte kullanılıyor. Işın geç yan etkileri fazla olduğu için giderek çocukluk çağı kanser tedavilerinde daha az sıklıkla ve azalan doz ve süreler ile yer alıyor. Genellikle tedavinin kesilmesinden sonra 5 yıl geçmiş ve kanser tekrarlamamışsa hasta tamamen kür olmuş deniliyor. 1960’lı yıllarda yüzde 5’i iyileşen çocukluk çağı lösemilerinin günümüzde yüzde 75-80’i şifa buluyor.

Hangi belirtilerde çocukluk çağı kanserlerinden şüphelenilmeli?

Çocukta beze, kansızlık, karın şişliği, herhangi bir dokuda anormal bir büyüme fark edildiğinde derhal hekime başvurmalı ve nedeni araştırılmalıdır.

Hastada solukluk, deride nokta kanamalar veya morluklar, halsizlik, yorgunluk, kemik ağrısı gibi belirtiler varsa; dalağı ve karaciğeri, bezeleri büyümüşse akla öncelikle lösemi gelmelidir. Bu durumda hemen bir kan tetkiki ve kesin tanı için gerekiyorsa kemik iliği tetkiki yapılır. Lenf bezi büyümelerine ateş, gece terlemeleri, halsizlik, kilo kaybı, kaşıntı gibi belirtiler eşlik ediyorsa, Hodgkin hastalığı düşünülmelidir. Tanıya, lenf bezinden biyopsi yapılarak gidilir.

Küçük çocuklarda ağrısız bir karın kitlesi, deri altında küçük şişlikler (nodül), öksürük veya ateş, solukluk, gözlerin tek veya çift taraflı öne fırlaması ve göz çevresinde morluk gibi belirtiler, kemik ağrıları varsa “nöroblastoma” adı verilen böbreküstü bezinden veya sempatik sinir sisteminden kaynaklanan bir tümör akla gelir. Tanıya biyopsi veya kemik iliği tetkiki, tümör belirteçleri (NSE testi) ile gidilir.

Ağrısız karın kitlesi veya nadiren karın ağrısı ve karında şişlik, idrarda kan, gözün renkli tabakası irisin yokluğu gibi belirtiler küçük bir çocukta böbrek tümörünü (Wilms tümörü) düşündürmelidir. Tanı, görüntüleme yöntemleri (MR veya BT) ve biyopsi ile konur.

Karaciğer bölgesinde şişlik, sarılık, bulantı, kusma, kilo kaybı gibi belirtiler ise karaciğer tümörünü akla getirmelidir. Bu durumda kanda alfa-fetoprotein (ALP) denen tümör belirteci yükselmiş olarak saptanacaktır. Tanı biyopsi ile konur.

Tedavide farklı yöntemler uygulanıyor

Çocuk kanserlerinde cerrahi yöntemler genellikle tümör kaynaklandığı organ içinde sınırlı ise tümörün çıkarılması şeklindedir. Ancak tümör çıkarılamayacak büyüklükte ise veya başka dokulara yayılma yapmış ise (metastaz) bu durumda tümörden biyopsi almakla yetinilir ve öncelikle kemoterapi uygulanarak tümör ve/veya metastazları bu yol ile yok edilmeye çalışılır. Tümör küçülüp, metastazlar kaybolduktan sonra tümör kalıntısı cerrahi olarak çıkarılabilir.

Kemoterapi, belirli aralıklarla kemoterapi ilaçlarının ağız veya damar yolu ile verilmesiyle yapılır. Lösemi tedavisi sırasında ilaçlar beyin-omurilik sıvısı içine de verilebilir; buna “intratekal tedavi” denir.

Kemoterapi süreleri, uygulanan tedavi şemalarına göre farklılıklar gösterir. 2-3 günden 7-8 güne değişen sürelerde, blok halinde genellikle 21-28 günde bir ilaçların birlikte kullanımı söz konusudur. Kemoterapinin süresi genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında değişir.

Kemoterapide kullanılan ilaçların bazı yan etkileri olur ancak bu etkilerin çoğu geçicidir ve birtakım ilaçlarla başarılı bir şekilde önlenebilir. Kemoterapi döneminde çocuk oldukça halsiz olur, ayrıca bulantı, kusma, kemik ağrıları görülebilir. Kemoterapinin dıştan fark edilen en belirgin yan etkisi ise saçların dökülmesidir. Tedavileri biter bitmez saçlar hemen çıkmaya başlar.

Kemoterapinin bir etkisi olarak enfeksiyon riski arttığından bu dönemde hijyen çok önem kazanır. Genellikle okul çağı çocukların bir süreliğine okuldan uzak kalmasında yarar vardır.

Radyoterapi ise tümörün bulunduğu alana doğrudan ışın verilmesi şeklinde uygulanan tedavi şeklidir. Radyoterapi çocuklarda mümkün olduğu kadar az kullanılır, özellikle büyüyen vücutlarda gelişme bozukluklarına yol açabileceğinden zorunlu durumlar dışında ilk tercih edilen tedavi değildir.

Sağlıksız Beslenme Kanser Riskini Artırıyor

Dr. Şule İnci’nin açıklamalarına göre, tütsülenmiş ve kızartılmış gıdalar, yanlış pişirme yöntemleri, işlenmiş gıdalar ve ağır metal içeren yiyecekler, kanserin gelişiminde önemli bir rol oynuyor. Bu tür beslenme alışkanlıkları, sadece kanser riskini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda bağışıklık sistemini de zayıflatarak vücudu diğer hastalıklara karşı savunmasız hale getiriyor. İnci, “Sağlıklı bir diyetle beslenmek, sadece kanserin önlenmesi açısından değil, genel sağlığın korunması için de büyük önem taşır. Doğal ve sağlıklı gıdalarla beslenmek, kanserin gelişimini engellemede kritik bir rol oynuyor,” ifadelerini kullandı.

Erken Teşhis Hayat Kurtarır

Teknolojideki gelişmeler, özellikle onkoloji alanında tedavi yöntemlerinin daha etkili hale gelmesini sağlamaktadır. Erken teşhis için geliştirilen yenilikçi yöntemler, kanser tedavisinde başarılı sonuçlar alınmasını kolaylaştırmaktadır. Dr. Şule İnci, bu konuda şu değerlendirmelerde bulundu: “Kanserin erken teşhis edilmesi, tedaviye erken başlanmasını ve böylece hastaların iyileşme şansının artmasını sağlar. Erken teşhis edilen her hastalık, tedaviye açık hale gelir ve hastalığın seyri olumlu yönde değişebilir. Bu nedenle farkındalığın artırılması büyük önem taşımaktadır.”

Kanserle Mücadelede Farkındalık ve Bilinçlenme Şart

Kanserle mücadelede bireysel farkındalığın yanı sıra toplumsal bilinçlenmenin de kritik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Dr. İnci, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının bir yaşam biçimi haline getirilmesi gerektiğini belirtti. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, tütün ürünlerinden uzak durma ve düzenli sağlık kontrollerinin kansere karşı alınabilecek en etkili önlemler olduğunu vurgulayan İnci, bireylerin bu konuda bilinçlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Dr. Şule İnci, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı: “Kanserin erken teşhis edilmesi ve tedavinin zamanında başlatılması, bireylerin yaşam kalitesini artıran en önemli faktörlerden biridir. Ancak kanserle mücadelede en etkili yol, hastalığın önlenebilir nedenlerini ortadan kaldırmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemektir. Bu konuda toplumun tüm kesimlerinin bilinçlendirilmesi ve doğru bilgiye erişimi sağlanmalıdır.”

Bitki bazlı beslenme ön planda

Bitki bazlı diyetler, 2025 yılında da popülaritesini artırıyor. Daha fazla insan, çevresel etkileri azaltmak ve sağlıklarını desteklemek için et tüketimini azaltarak sebze, baklagil ve tahıl ağırlıklı beslenmeye yöneliyor. Bitki bazlı “et” ve “peynir” alternatiflerinin çeşitliliği artarken, bu ürünler lezzet ve besin değeri açısından da gelişim gösteriyor.

Fermente gıdalara ilgi artıyor

Bağırsak sağlığının genel sağlık üzerindeki etkisinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte, fermente gıdalara olan talep artıyor. Kombucha, kefir, kimchi ve yoğurt gibi probiyotik zengini gıdalar, bağışıklık sistemini desteklemek ve sindirimi düzenlemek için sofraların vazgeçilmezi haline geliyor.

Kişiselleştirilmiş beslenme rehberliği

Teknolojinin sağlıklı yaşam alanında yaygınlaşması, bireylerin genetik yapısına ve biyolojik ihtiyaçlarına uygun beslenme planlarını mümkün kılıyor. DNA testleri, mikrobiyom analizleri ve giyilebilir sağlık cihazlarıyla desteklenen kişiselleştirilmiş beslenme, bu yılın yükselen trendleri arasında.

Alternatif unlar ve tahıllar

2025’te mutfaklarda daha fazla alternatif un ve tahıl çeşitleri göreceğiz. Karabuğday, kinoa, teff ve sorgum gibi besleyici tahıllar, hem glütensiz beslenmeyi tercih edenler hem de besin çeşitliliğini artırmak isteyenler için popüler hale geliyor.

Sürdürülebilir beslenme bir yaşama biçimi olma yolunda

Gezegenimizin geleceğini düşünerek yapılan sürdürülebilir beslenme seçimleri, artık bir trend olmaktan çıkarak bir yaşam biçimi haline geliyor. Mevsiminde üretilmiş yerel gıdaların tercih edilmesi, gıda israfının azaltılması ve çevre dostu ambalaj kullanımı, 2025’te sağlıklı beslenme anlayışının bir parçası.

Yeterli ve kaliteli protein tüketimi

Protein tüketimi konusunda da yeni bir yaklaşım benimseniyor. İnsanlar artık daha yüksek proteinli diyetlerden uzaklaşıp yeterli ve daha kaliteli protein kaynaklarına yöneliyor. Serbest dolaşan hayvanlardan elde edilen et ve yumurta, organik süt ürünleri ve yenilikçi protein alternatifleri tercih edilenler arasında.

Akıllı mutfaklar ve teknoloji destekli beslenme

Akıllı mutfak cihazları ve beslenme uygulamaları, yemek planlamayı ve hazırlamayı daha kolay ve sağlıklı hale getiriyor. Gıda tarayıcıları, yiyeceklerin besin içeriğini analiz ederken, akıllı tarif uygulamaları bireylere özel menüler öneriyor.

Mental sağlık odaklı beslenme

Beslenmenin yalnızca fiziksel değil, mental sağlığı da etkilediği gerçeğiyle, ruh halini destekleyen gıdalar bu yıl daha fazla gündemde. Omega-3 yağ asitleri, magnezyum ve antioksidanlar açısından zengin besinler, stresle başa çıkmak ve zihinsel dengeyi sağlamak için ön planda.

OP.DR Candan Mezili, “Toplum içinde maruz kalınan bakışlar, istenmeyen yorumlar ve hatta kimi zaman utanç hissi, bu durumu daha da zorlaştırabilir. Kendi bedeninizle barışık yaşamak yerine, dikkat çekmemek için kıyafet seçimlerinizi kısıtlamak zorunda kalabilirsiniz. Oysa bir kadın olarak bedeninizle özgür hissetmek en doğal hakkınızdır. İşte bu yüzden meme küçültme ameliyatı, sadece estetik bir müdahale değil, aynı zamanda konforlu, ağrısız ve özgüvenli yaşamın kapısını aralayan önemli bir adımdır”dedi.

Kimlere yapılabilir?

Meme küçültme ameliyatı, büyük ve ağır göğüsleri nedeniyle günlük hayatı olumsuz etkilenen kadınlar için ideal bir seçenektir. Genellikle şu durumlarda önerilir:

Kronik sırt, boyun ve omuz ağrısı çekenler,

Büyük göğüsleri nedeniyle fiziksel aktivitelerde zorlananlar,

Sutyen askılarının omuzlarında derin izler ve tahrişler oluşturduğu kişiler,

Göğüs altı bölgesinde sık sık pişik veya mantar enfeksiyonları yaşayanlar,

Göğüs büyüklüğünden dolayı özgüven kaybı yaşayanlar,

Meme gelişimini tamamlamış olan genç yetişkinler ve yetişkin kadınlar.

Kimlere önerilmez?

Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, meme küçültme ameliyatı da herkese uygun değildir. Ameliyatın önerilmediği bazı durumlar şunlardır:

Hamilelik veya emzirme sürecinde olanlar: Ameliyat süt kanallarına zarar verebileceği için, emzirme sürecini tamamlayan kadınlar için daha uygun bir zamana ertelenmesi önerilir.

Kronik hastalıkları kontrol altında olmayanlar: Diyabet, kalp hastalıkları veya iyileşme sürecini etkileyebilecek diğer sağlık sorunları olan bireyler öncelikle doktorlarına danışmalıdır.

Sigara kullananlar: Sigara, doku iyileşmesini olumsuz etkileyerek komplikasyon riskini artırabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde sigarayı bırakmak önerilir.

Beklentileri gerçekçi olmayanlar: Ameliyat, göğüslerin şeklini ve boyutunu küçültür ancak her hastanın anatomisine bağlı olarak farklı sonuçlar elde edilebilir.

Meme küçültme ile sarkma aynı anda giderilebilir mi?

Evet! Meme küçültme ameliyatı genellikle aynı anda meme dikleştirme (mastopeksi) işlemi ile birlikte yapılır. Büyük göğüslerde zamanla sarkma oluştuğu için sadece küçültme işlemi yapmak estetik açıdan yeterli olmayabilir. Bu nedenle cerrah, fazla dokuyu çıkarırken meme başını daha yukarı konumlandırarak daha dik ve doğal bir görünüm sağlar.

Meme küçültme ameliyatı zor bir ameliyat mı?

Meme küçültme ameliyatı, plastik cerrahinin sık uygulanan operasyonlarından biridir. Genel anestezi altında yapılan bu işlem, memenin boyutuna ve tercih edilen cerrahi tekniğe bağlı olarak 2 ile 3saat arasında sürebilir. Ameliyat sırasında fazla meme dokusu ve deri alınarak göğüs daha küçük ve dik bir form kazandırılır.

Operasyon sonrası hastalar genellikle 1gün hastanede kalır ve yaklaşık 1 hafta içinde günlük hayatlarına dönebilirler. Ancak tamamen iyileşme süreci kişiden kişiye değişmekle birlikte bir ayı bulabilir. Modern cerrahi teknikler sayesinde iyileşme süreci geçmişe göre çok daha konforlu hale gelmiştir.

Meme küçültme ameliyatı yöntemleri:

Meme küçültme izli bir ameliyat mıdır?

Meme küçültme ameliyatları izli ameliyatlardır. Bu izler bikini içinde kalacak şekilde planlanır ve izin kalitesinin daha iyi olması için estetik dikiş uygulanır.

Lolipop tekniği olarak bilinen yöntemde, kesi miktarı daha az olduğu için ameliyat izleri genellikle daha küçük ve fark edilmez olur. Kesinin meme başı çevresinden aşağı doğru inerek lolipop şeklinde görünür.

Ters T tekniğinde ise daha büyük bir kesi yapılır. Meme başından aşağı doğru inen dikey iz, zamanla cilt tonuna uyum sağlayarak daha az dikkat çeker. Memenin katlantı noktasında oluşan yatay iz ise doğrudan karşıdan bakıldığında görülmez.

Ameliyat sonrası izlerin görünürlüğü, memenin sarkma derecesine ve ne kadar küçültüldüğüne bağlı olarak kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Ancak uygun cerrahi teknikler ve düzenli bakım ile izler zaman içinde daha az belirgin hale gelir.

Ameliyat sonrası nelere dikkat edilmeli?

İlk birkaç gün istirahat etmek ve ağır kaldırmaktan kaçınmak gerekir. Ameliyat sonrası doktorun önerdiği özel sutyeni düzenli kullanmak iyileşmeyi destekler. Enfeksiyon riskini önlemek için hijyene dikkat edilmeli ve pansumanlar düzenli yapılmalıdır. Sigara ve alkol tüketiminden kaçınarak iyileşme sürecini hızlandırabilirsiniz. İlk birkaç hafta ağır egzersizlerden uzak durulmalı, cerrahın onayı olmadan spor yapılmamalıdır.

Duruş Bozuklukları: Gün boyu masa başında yanlış oturma veya telefon ekranına eğilerek bakma gibi kötü alışkanlıklar. Hareketsizlik: Düzenli egzersiz yapılmaması kas zayıflığına yol açarak ağrıları artırabilir. Stres ve Kas Gerginliği: Günlük stres, omuz ve boyun bölgesinde kronik bir gerilime neden olur. Fizyoterapinin Tedavi ve Önleme Gücü Ağrı Yönetimi: Manuel terapi, derin doku masajları ve germe egzersizleriyle ağrılar azaltılabilir.

Duruş Eğitimleri: Kişiye özel egzersizlerle doğru oturma ve ayakta durma alışkanlıkları kazandırılır. Ergonomik Tavsiyeler: Çalışma alanında yapılacak küçük değişikliklerle (örneğin, masa ve sandalye yüksekliği) büyük sonuçlar elde edilebilir.

Günlük Hayatta Neler Yapabilirsiniz?

Mikro Hareketler: Her saat başı kısa esneme hareketleriyle kaslarınızı aktif tutun. Telefon Kullanımına Dikkat: Telefonu göz hizasına kaldırarak boyun eğilimini azaltın. Sırt ve Karın Kaslarını Güçlendirin: Bu kas grupları, omurgayı desteklemede kilit rol oynar.

Bel ve boyun ağrılarınızı görmezden gelmek yerine harekete geçin! Bir fizyoterapist yardımıyla hem ağrılarınızı hafifletebilir hem de uzun vadede yaşam kalitenizi artırabilirsiniz. Unutmayın, sağlıklı bir omurga, sağlıklı bir yaşamın anahtarıdır.

Balıkların omega-3 içeriğinin değişkenlik gösterdiğini kaydeden Prof. Dr. Ahmet Var, “Bilinen omega-3 türleri arasında deniz ürünlerinde bulunan DHA ve EPA ile bitkilerde bulunan ALA yer alır. Somon, uskumru, ton balığı, ringa balığı ve sardalya gibi soğuk suda yaşayan yağlı balıklar yüksek miktarda omega-3 içerir. Levrek, çipura ve morina gibi balıklar ve kabuklu deniz ürünleri daha düşük omega-3 kaynaklarıdır. Balık alerjisi olanlar veya vejetaryenler omega-3’ü bitki bazlı kaynaklardan veya alternatif olarak takviyelerden sağlayabilir. Bitki bazlı omega-3 kaynakları arasında kuruyemişler ve keten tohumu, chia tohumu ve ceviz gibi tohumlar ile keten tohumu yağı, soya fasulyesi yağı ve kanola yağı gibi bitkisel yağlar yer alır” diye konuştu.

OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ KALP VE DAMAR SAĞLIĞI İÇİN FAYDALI

Omega-3 yağ asitlerinin kalp ve damar sağlığı için birçok faydası bulunduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ahmet Var, “Omega-3'ler vücutta hücreleri çevreleyen zarların önemli bileşenleri olup tüm hücrelerin yapısal bütünlüğünün sağlanmasında ve hücreler arasındaki etkileşimleri desteklemeye yardımcı olur. Omega-3 yağ asitlerinin kalp ve damar sağlığı için birçok potansiyel faydası vardır. Önemli faydalarından biri, trigliserit seviyelerinizi düşürmeye yardımcı olmalarıdır. Kalp hastalığı olanlarda, balık yağı takviyeleri, doktor tavsiyesi altında uygun dozaj ile kullanıldığında miyokard infarktüsü, felç ve ani ölüm gibi riskleri azaltacaktır. Omega-3'ler kalp sağlığının ötesinde, alzheimer hastalığı, bunama, yaşa bağlı makula dejenerasyonunun önlenmesinde, bebek sağlığı ve nörolojik gelişiminde ve kanserden korunmada da faydalıdır” ifadesini kullandı.

HAFTADA 2 KEZ BALIK TÜKETİN

Omega-3 yağ asitlerinin sağlığa faydalı olduğunun artık kesin olarak bilindiğini hatırlatan Prof. Dr. Ahmet Var sözlerini şöyle sürdürdü: "Amerikan Kalp Derneği, konjestif kalp yetmezliği, koroner kalp hastalığı, inme/felç ve kalpten kaynaklanan ani ölüm riskini azaltmak için haftada iki porsiyon balık yemeyi önermektedir. Ancak bu mümkün değilse balık yağı takviyeleri alınması düşünülmelidir. Özellikle koroner kalp hastalığı veya kalp yetmezliği olan kişilerin günlük olarak EPA ve DHA içeren omega-3 takviyeleri alması kardiyoloji dernekleri tarafından önerilmektedir. Hamilelerin ve emziren annelerin yeterli miktarda omega-3 ve özellikle DHA alması bebeğin sağlığı için çok önemlidir. Aynı şekilde büyüme çağındaki çocukların da haftada 1-2 porsiyon balık tüketmeleri gelişimleri açısından çok değerlidir”

Kolajen üretimini uyarıyor

45 yaş altı için genellikle fokus ultrason, sıvı yüz germe gibi yöntemlerin ön planda olduğunu belirten Dr. Günay Mammodova, bu yöntemin daha çok kalın ve yağlı deriye sahip kişilerde kullanıldığını belirtiyor. Gözenek problemleri olan birinde ise önceliklerinin iğneli radyofrekans yöntemi olduğunu ifade eden Dr. Günay Mammodova, “Altın iğne, cildin alt katmanlarına mikro iğnelerle ince ve küçük delikler açarak doğal iyileşme sürecini tetikleyen ve kolajenlerin uyarılmasını hedefleyen bir tedavi yöntemi. Bu yöntemle cilt mikro travmalarla uyarılıyor, yeni hücrelerin üretimi artıyor ve derin kırışıklıklar, ince çizgiler gibi yaşlanma belirtileri azalıyor. Özetle aslında kolajen üretimini uyararak cildin daha genç, daha sıkı, daha pürüzsüz ve daha ışıltılı görünmesini sağlıyor. Tedavi sonrası ciltteki sıkılaşma, gerginlik genellikle birkaç hafta içerisinde belirginleşmeye başlıyor” dedi.

“Cilt yaşını yıllar önceki cilt yaşına geri çevirmeyi amaçlıyoruz”

İğneli radyofrekansı sadece yüz germe için değil akne izleri ve cilt lekelerinde de kullandıklarını belirten Dr. Mammodova sözlerine şöyle devam etti: “Sarkmadan farklı olarak kombine kullandığımız mezoterapi içerikleri değişiyor. Örneğin kuru ya da ince cilde sahipseniz bunu hyaluronik asit içeren mezoterapi ya da gençlik aşıları ile kombine tedavi şeklinde planlayarak uyguluyoruz. Özellikle yaş aldıkça yerçekiminin de etkisiyle, çene hattındaki ‘bulldog sarkmaları’nı tedavi ediyor, sarkmış göz kapaklarını düzeltiyor bunun haricinde gıdı toparlanması, çene hattının dolgu enjeksiyonu olmadan belirginleşmesini sağlayarak kişinin cilt yaşını yıllar önceki haline geri çevirmeyi amaçlıyoruz.”

Dr. Mammodova, ameliyatsız yüz germe tekniklerini ve uygulama yöntemlerini şöyle sıraladı;

Örümcek ağı ve ip tedavisi: Ortalama 30 dakika sürüyor. İşlem sırasında anesteziye gerek olmuyor ve uygulama lokalanestezik kremlerle, genellikle 35 ile 70 yaş arası gruba yapılıyor. Ancak yöntem 25’li yaşlarda da uygulanabiliyor.

İğneli radyofrekans: Fraksiyonel radyo frekans cihazının altın iğne uçları ile sorunlu bölgedeki cilt altına yüksek radyo dalgaları verilmesiyle yapılıyor. Uygulama; ihtiyaca göre 35-40 dakika boyunca devam ediyor. Cildin durumuna göre ortalama 3 seans sonunda etki gösteriyor, ortalama 2-4 hafta ara ile yapılıyor.

Fokus ultrason: Tek seanslık bir uygulama olan fokus ultrason, hafif ve orta derecede cilt gevşekliği olan kişilerde tek seans da bile sonuç veriyor. Klinik gözlemlere göre 1,5-2 sene kadar etkisini sürdüren bu uygulamada asıl sonuçlar vücudun doğal olarak kolajeni yeniden üreteceği 2-3 ay içinde gerçekleşiyor.

Likid yüz germe: Bu işlemde, uygulama bölgesi anestezik krem sürülerek uyuşturuluyor. Çok ince uçlu iğneler kullanılarak daha önce belirlenen bölgelerden deri altına sıvı yüz germe enjekte ediliyor. Yaş ve cilt yapısına bağlı olarak bir ay arayla 2 seans şeklinde yapılan bu uygulamanın senede bir defa yaptırılması tavsiye ediliyor.

Grip, bulaşıcı bir hastalıktır

Murat Yaycı şöyle konuştu: “Grip, İnfluenza virüsünün neden olduğu ve genellikle sonbahar ile kış aylarında ortaya çıkan oldukça bulaşıcı bir hastalık. Üst solunum yollarını etkileyen grip, bazen akciğerlere kadar inebilir ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Hastalık, yüksek ateş, baş ağrısı, aşırı yorgunluk, öksürük, boğaz ağrısı, burun akıntısı veya tıkanıklık gibi belirtilerle kendini gösterir. Ayrıca, vücut ağrıları sık görülürken, çocuklarda ishal ve kusma gibi belirtiler de yaygın. Grip, tedavi edilmediğinde, viral ya da bakteriyel zatürre, sıvı kaybı, orta kulak enfeksiyonları ve sinüzit gibi sorunlara neden olabilir. Özellikle kalp yetmezliği, astım veya diyabet gibi kronik hastalıkları olan bireylerde, bu hastalıkların seyrini kötüleştirebilir. Bazı durumlarda kas iltihabı, sinir sistemi rahatsızlıkları ve kalp problemleri de görülebilir.”

Belirtiler başladıktan sonraki ilk 48 saat içinde doktora başvurulmalı                                              

Grip nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşama riskinin bazı gruplar için daha yüksek olduğuna dikkat çeken Murat Yaycı, “Özellikle 65 yaş üstü bireyler, 5 yaşından küçük çocuklar, kalp veya akciğer hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi zayıf kişiler ve hamile kadınlar bu risk grupları içerisinde yer alıyor” dedi. Yaycı, gribe yakalanan kişilerin, belirtiler başladıktan sonraki ilk 48 saat içinde doktora başvurarak antiviral tedaviye başlamaları gerekiyor. Grip hastalığının tedavisi mevcut. Erken dönemde tedaviye başlandığında gribin yol açabileceği hastalıklardan korunmuş olursunuz.”

Düzenli olarak çocukların yıllık kontrollerini ve kan tahlillerini yaptırmak gerektiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Ataş, “Özellikle demir, B12, D vitamini ve tiroid açısından mutlaka tarama yapılmalı. Eğer bunlarda bir eksiklik varsa mutlaka bu vitaminleri yerine koyuyoruz. Bunlar için preperatlarımız var. Vitaminin yanısıra haftada 3-4 gün probiyotik ve çinko takviyeleri de öneriyorum. Balık yemeyen çocuklar için ebeveynlere balık yağı başlamalarını tavsiye ediyorum. Çocukların okula giderken güzel kahvaltı yapmaları gerekiyor. Düzenli meyve ve sebze tüketimi, tam tahıllar ve sağlıklı yağ kaynakları çocuğun bağışıklığını destekler. Düzenli uyku, hijyen alışkanlıkları ve fiziksel aktivitenin de bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkileri vardır. Çocukların en geç saat 21.00 da yatakta olmaları gerekiyor” dedi.

Çocukların stresten uzak, sıcak bir aile ortamında büyümesinin de sağlık açısından etkili olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Bahar Ataş, şunları söyledi: “Çocukların yeterince dinlenmeleri, dışarıda aktif olmaları ve el yıkama gibi basit hijyen kurallarına dikkat etmeleri de hastalıklardan korunmada etkilidir. Ayrıca çocuklarda bağışıklığı desteklemenin bir diğer yolu da stres seviyesini düşürmekten geçer. Çocukların stresten uzak bir ortamda büyümelerinin yanında sosyal ve duygusal desteğin sağlanması çocukların genel sağlığı üzerinde çok olumlu etkileri vardır”

Hava Kirliliği

Kimyasallarla kirlenmiş hava veya küf, toz gibi etmenler öksürüğü tetikleyebilir. Bu durumu önlemek için maske takılabilir veya klimalarda özel filtreler kullanılabilir.

Soğuk Algınlığı

Soğuk algınlığına yol açan virüs ‘rinovirüs’tür. Virüslerin havadaki küçük parçacıklar yoluyla ağızdan, gözlerden ve burundan vücuda girmesi sonucu görülür. Hasta birinin öksürüğünden, hapşırmasından veya temas yoluyla da (üzerinde virüs bulunan bir kapı kolunun tutulması gibi) bulaşabilir. Burun akıntısı ve hapşırığa ek olarak soğuk algınlığı da öksürüğe neden olabilir. Genellikle bir hafta veya daha kısa sürede geçer. Ancak şiddetliyse veya 2 hafta veya daha uzun sürerse doktora gidilmesi gerekir.

Grip

Grip virüsü, soğuk algınlığı gibi boğazı, burnu ve akciğerleri enfekte eder. Hasta insanların hapşırdığı veya öksürdüğü havadan veya dokundukları nesnelere dokunulduğunda bulaşır. Grip genellikle soğuk algınlığından daha kötü hissettirir.

Postnazal Akıntı

Vücut çok fazla balgam ürettiğinde, bu balgam boğazın arkasından aşağıya doğru akarak öksürüğü tetikleyebilir. Bu duruma enfeksiyonlar ve alerjiler dahil olmak üzere birçok şey neden olabilir, tedavi de buna göre planlanır. Örneğin bir enfeksiyonunuz varsa doktorunuz antibiyotik verebilir. Alerjiler ise yaşam tarzı değişiklikleri veya ilaçlar ile önlenebilir.

Astım

Hava yolları daraldığında ve şiştiğinde astım görülür. Nefes almanız zorlaşabilir ve balgam çıkarabilirsiniz. Polen, toz, duman, egzersiz, soğuk hava, soğuk algınlığı ve stres, astım ataklarını tetikleyen etmenlerdir. Doktorunuz bu etmenleri tespit edip önlemenize yardımcı olur. Ayrıca astım atağını önleyici ilaçlar ve ani atakta soluyacağınız bir ilaç verebilir.

Akut Bronşit

Boğaz, burun ve akciğer bölgesindeki bir enfeksiyon, havayı akciğerlere ve akciğerlerden dışarıya taşıyan bronşiyal tüplerin iltihaplanmasına neden olur. Genellikle birkaç gün içinde geçer. Ancak birkaç hafta boyunca kalın ve renkli balgam çıkartan bir öksürüğünüz olabilir. Eğer bu öksürük geçmezse veya tekrar ederse, kronik bronşit gibi başka bir sorununuz olabilir. Doğru tedavi için doktorunuza danışmanız gerekir.

Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GERD)

Mide asidinin, bazen kısmen sindirilmiş gıda ile karışarak boğaza doğru akmasıyla meydana gelir. Bu durum, boğazı mideye bağlayan tüpü tahriş edebilir ve yutkunmayı zorlaştırabilir. Ayrıca kuru bir öksürüğe de neden olabilir. Genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz ilaçlarla geçebilir. Ancak ciddi bir durum varsa, reçeteli ilaçlar veya cerrahi işlem gerekebilir.

Zatüre

Bakteri, virüs veya mantar, akciğerleri enfekte ettiğinde, buradaki hava kesecikleri sıvı veya iltihapla dolabilir. Bu durum kalın balgamlı bir öksürüğe neden olur. Ayrıca ateş, titreme ve nefes darlığı da yapabilir. Tedavi için, bakteriyel bir enfeksiyon varsa antibiyotikler, öksürük kesici, ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir.

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)

KOAH, amfizem ve kronik bronşit de dahil olmak üzere solunum problemlerine neden olan bir grup hastalığın adıdır. Akciğerlerdeki küçük hava kesecikleri hasar görür veya tahriş olur, bu da havanın akışını zorlaştırır. Tedavi nedene bağlıdır ancak doktorunuz ilaç verebilir ve sigara içmemek gibi yaşam tarzı değişikliklerini önerebilir.

Boğmaca

Bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır ve belirgin, derin, hırıltılı bir öksürük ile seyreder. Birçok kişi boğmacaya karşı aşılanmıştır; ancak yaşlandıkça tekrar doz gerekebilir. Evinizde bir bebek varsa aşılarınızın güncel olduğundan emin olmanız gerekir. Antibiyotiklerle tedavi edilebilir ancak boğmaca bebekler ve yaşlılar için çok tehlikeli olabilir.

Obstrüktif Uyku Apnesi

Boğaz kaslarının uyku sırasında gevşemesi ve hava yolunun kapanması nedeniyle nefes almanın zorlaşması durumudur. Horlama, bu durumun en yaygın belirtisidir. Doktorunuz, uyurken hava yolunuzu açık tutmaya yardımcı olan CPAP (sürekli pozitif hava yolu basıncı) adı verilen bir makine önerebilir, ancak bazı kişilere cerrahi müdahale gerekebilir.

İlaçlar

Yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılan ilaçlardan bazıları ile her 5 kişiden birinde öksürük görülür. Böyle bir durumla karşılaşırsanız doktorunuza danışın, size farklı bir ilaç önerebilir.

Kalp Yetmezliği

Daralmış atardamarlar, yüksek tansiyon veya başka bir durumun, kalbin gerektiği kadar güçlü pompalamasını engellemesi durumudur. Belirtilerden biri; beyaz veya pembe, köpüklü ve balgamlı öksürüktür. İlaç tedavisi ve egzersiz, daha iyi beslenme veya kilo kaybı gibi yaşam tarzı değişiklikleri yardımcı olabilir.

Akciğer Kanseri

Kanlı öksürük, akciğer kanserinin bir işareti olabilir; uzun süreli bir öksürük ile de fark edilebilir. Göğüs ağrısı, yorgunluk, kilo kaybı, hırıltı ve nefes alma zorluğu da belirtiler arasındadır. Akciğer kanserinin tedavileri arasında radyasyon, kemoterapi ve cerrahi müdahale yer alır.

Gün içine kilonun dalgalı bir şekilde değiştiğini dile getiren Kahraman, “Gün içende kilomuzu etkileyen birçok neden vardır. kadınlarda adet dönemlerinde ödemden dolayı artıyor. Spor sonrası kasların şişliğinden dolayı kilomuz tartıda fazla çıkabiliyor. Fazla karbonhidrat yönünden zengin gıdalarla beslenirseniz de vücuttaki su tutulumundan dolayı kilo fazla çıkıyor. O nedenle en doğru kilo ölçümü haftada 1 kez sabah aç karnına, 1 gün öncesinden ağır spor yapılmadan yapılan ölçümdür. Günlük olarak tartılmak gereksiz stres yaratabilir. Bu durum da kilo verme motivasyonunuzu negatif yönde etkileyebilir” diye konuştu.

KİŞİYE ÖZEL PROGRAM HAZIRLANIYOR

Aynı tartıyı kullanmanın ve tartılma işlemini aynı koşullarda gerçekleştirmenin, daha tutarlı sonuç vereceğini de vurgulayan Uzm. Dyt. Cansu Kahraman, sözlerini şöyle sürdürdü: “Tartı sonuçlarına fazla odaklanmadan, genel sağlık ve vücut kompozisyonu gibi diğer önemli faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerekiyor. Sadece kiloya odaklanmak bu süreçte yanıltıcı olabilir. Kas kütlesi artışı gibi pozitif değişimlerin de göz önünde bulundurulması gerekiyor. Herkesin vücut yapısı, yağ ve kas oranı farklıdır. Çok sık düşük kaloride diyet yapmak, sürekli kilo alıp vermek, kişiye uygun olmayan kilo verme diyetlerini bilinçsizce yapmak da metabolizmayı yavaşlatır ve kilo verimini zorlaştırır. Kilo verme veya kilo kontrolü sürecinde uzman diyetisyen tarafından kişiye özel olarak hazırlanan bir programın takip edilmesi daha sağlıklı ve etkili şekilde kilo vermenizi sağlayacaktır”

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı “Prof. Dr. Yiğit Özer Tiftikçioğlu “Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen kanser türlerinden biri. Günümüz kadınlarının korkulu rüyası olan meme kanseri ilerleyen yaşla birlikte artıyor. Özellikle 40 yaş üzerinde tarama ve erken tanı çok önemli. Meme kanseri, kadınların yaşayabileceği önemli travmalardan biri çünkü meme kaybı, depresyon, beden algılamasında bozulma, hastalığın tekrarlama endişesi gibi sorunlara yol açabiliyor. Meme kanseri sonrası meme onarım ameliyatı (rekonstrüksiyon cerrahisi), meme kanseri tedavisi sırasında alınan veya hasar gören meme dokusunun cerrahi yöntemlerle yeniden oluşturulması işlemidir. Bu ameliyat, mastektomi (memenin alınması) veya parsiyel mastektomi (memenin bir kısmının alınması) sonrası vücut bütünlüğünün yeniden oluşturulmasını sağlar. Son derece estetik sonuçlar elde etmek mümkündür ve hastanın hastalık öncesi haline geri dönmesi ve kanser psikolojisini geride bırakması için faydalıdır.” dedi.

Prof. Dr. Tiftikçioğlu, “Mastektomi, meme kanseri sebebiyle memenin yeniden yapılması ya da onarımı işlemidir ve plastik cerrahinin gelişmiş teknikleri sayesinde mümkündür. Meme onarımına karar veren kadınların birden fazla seçeneği var. Silikon protezlerle ya da kendi öz dokularından meme hacmi yerine konabilir. Meme onarımı ameliyatları eş zamanlı ve geç onarım olarak iki şekilde planlanır. Eş zamanlı onarım meme kanseri ameliyatında memenin çıkarıldığı anda yapılır. Geç zamanlı onarım ise tümörün agresifliği ve hastanın yapısına göre tedavi sonrasına ertelendiği durumlarda kanser tedavisi tamamlandıktan yaklaşık 1 yıl sonra yapılabilir.” dedi.

Meme Onarım Yöntemleri Nelerdir?

Prof. Dr. Tiftikçioğlu, Öz dokuyla onarım seçenekleri arasında birinci sırada karın flepleri gelmektedir. Göbek deliğinin altındaki yağlı bölgeden alınan deri ve yağ dokusu mikro cerrahi tekniklerle eksik memenin yerine nakledilerek meme şekli verilebilir. Bunlar ileri merkezlerde yapılan kapsamlı ameliyatlardır. Öz doku ile onarım için sırt dokusu veya başka dokular da kullanılabilmektedir. Bir başka yöntem de silikon meme protezleri ile onarım. Mastektomi sonrası hemen yapılabileceği gibi bazı durumlarda birkaç ay veya birkaç yıl sonra da gerçekleştirilebilir.

Meme Başı Onarımı Ne Zaman Yapılmalı

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı “Prof. Dr. Yiğit Özer Tiftikçioğlu, Eksik olan meme şekli düzgün bir şekilde oluşturulduktan sonra ilerleyen sürede daha küçük operasyonlarla meme başı ve meme başı etrafındaki kahverengi doku da onarılabilmektedir. Yine bazen karşı sağlam memede sarkma küçüklük veya aşırı büyüklük gibi problemler varsa eşitlik simetri sağlanması için karşı memeye de estetik meme cerrahisi müdahaleleri yapılabilir. Günümüzde Mastektomi ameliyatlarının çoğunda meme derisi korunmaktadır hatta gene büyük bir grup hastada meme başı ve etrafındaki kahverengi dokuda korunmaktadır. Sadece meme derisi altındaki meme dokusu çıkarılmaktadır bu durumda meme derisi korunduğu için aynı anda eşzamanlı olarak hacim eksikliğini yerine koyarak meme onarımı yapmak mümkündür.

Dikkate Alınması Gereken Diğer Faktörler

Tedavi Geçmişi: Radyoterapi gibi tedaviler cildi ve dokuları etkileyebilir, bu yüzden doku sağlığı ve elastikiyetine göre uygun onarım yöntemi belirlenir. Fiziksel Durum: Hastanın yaşı, genel sağlığı, vücut yapısı ve başka sağlık sorunlarının varlığı gibi faktörler de onarım seçeneklerini etkiler. Psikolojik Destek: Meme onarım süreci, hastaların duygusal olarak da desteklenmesini gerektirebilir. Onarım ameliyatı öncesi ve sonrası psikolojik danışmanlık veya terapi, birçok hasta için faydalı olabilir. Prof. Dr. Tiftikçioğlu, Meme onarımı, hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı destekleyen önemli bir adımdır. Her hasta için özelleştirilmiş bir plan yapılması önemlidir, bu nedenle cerrahlar ve onkologlar süreci titizlikle değerlendirir ve hastayı ayrıntılı olarak bilgilendirir.” İfadelerinde bulundu.

Prof.Dr. Yiğit Özer Tiftikcioğlu Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi olup meme kanseri sonrası onarım özel ilgili alanları arasındadır ve 2011’den beri Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi meme kanseri konseyinde Plastik Cerrahi Anabilim Dalını temsilen yer almaktadır.

En yaygın kronik hastalıklarından biri olan diyabet, milyonlarca insanın yaşam kalitesini düşürürken ciddi sağlık sorunlarına da yol açıyor. Diyabetin başlangıcının giderek daha erken yaşlara düşmesi ise bu hastalıkla ilgili farkındalığın henüz tam olarak sağlanmadığını gösteriyor. 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Uzmanı Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli; “Diyabet, dünya çapında 530 milyondan fazla insanı etkileyen bir hastalık, ülkemizde ise 12 milyon kişi diyabet hastası olarak kayıtlarda yer alıyor. Daha da önemlisi Türkiye’de yaklaşık 35 bin civarında 18 yaş altında tip 1 diyabetli çocuk olduğu biliniyor. Bu noktada sağlıklı bir toplum ve gelecek inşa edebilmek için farkındalık oluşturmak atılabilecek en önemli adım. Doğru tedavi ve tedaviyi kolaylaştıracak teknolojilerle diyabet ile mücadele edebilir” dedi.

Farkındalık arttıkça diyabet yönetimi kolaylaşıyor, yaşam kalitesi artıyor

Diyabet farkındalığının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli; “Diyabet, erken teşhis edildiğinde daha iyi yönetilebilen bir hastalık. Bu nedenle diyabet hakkında farkındalık kazanmak, insanların vücutlarındaki sinyalleri daha iyi anlamalarına ve zamanında doktora başvurmalarına yardımcı olur. Erken tanı ve etkin diyabet yönetimi ile kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, görme kaybı gibi ciddi sağlık komplikasyonlarının da önüne geçilebilir. Diyabet sadece ilaçlarla değil aynı zamanda sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle de yönetilebiliyor. Diyabetle mücadelede en etkili stratejilerimiz farkındalık ve bilinçtir” dedi.

Diyabetle yaşam dengeyi bulmayı gerektiriyor

Diyabetle yaşamanın bir denge sanatı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli; “Glukoz seviyelerinin düzenli olarak izlenmesi, doğru beslenme, düzenli egzersiz ve ilaç kullanımı arasındaki hassas uyum, sağlıklı bir yaşam sürdürmek için kritik öneme sahip. Diyabet yönetimi uzun vadede yaşam tarzında köklü değişiklikler gerektiriyor, bu da bireyler için zaman zaman zorlu bir süreç haline gelebiliyor. Geleneksel parmaktan kan alarak yapılan glukoz ölçüm yöntemleri zahmetli ve yorucu olabildiği gibi anlık kararlar almak da her zaman kolay olmayabiliyor. İşte bu noktada farkındalığın ve teknolojinin önemi ortaya çıkıyor. Günümüzde teknoloji, diyabetin zorluklarını hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmak için büyük adımlar atıyor. Özellikle sensör teknolojisi, diyabetli bireylerin yaşamında devrim niteliğinde bir yenilik. Bu teknoloji, parmak delme işlemi olmadan glukoz seviyelerinin gündüz her saatinde ve gece uykuda da olmak üzere kesintisiz sürekli olarak izlenmesine imkân tanıyarak diyabet yönetimini daha güvenilir ve konforlu hale dönüştürüyor. Bu sayede bireyler, glukoz dalgalanmalarını önceden görebiliyor ve daha etkili kararlar alabiliyor. Sürekli glukoz takip sistemleri, diyabetli bireylerin daha sağlıklı bir yaşam sürdürmesi için büyük katkı sağlıyor” şeklinde konuştu.

Nikita Türkmen’in yeni geliştirdiği sistem, yapay zeka destekli bir 3D printer teknolojisine dayanıyor. Diş tedavisinde büyük bir zaman ve maliyet tasarrufu sağlayan bu teknoloji, sürecin her aşamasını hızlandırıyor ve daha güvenli hale getiriyor. Projenin temel işleyişi ise oldukça etkileyici:

Hasta, koltuğa oturduğunda doktor tarafından 3 boyutlu bir tarama işlemi başlatılıyor. Sistem, tüm dişlerin detaylı bir taramasını yaparak verileri anlık olarak 3D printer sistemine yüklüyor. Burada devreye giren yapay zeka, tarama verilerinden diş tasarımı yaparak bu verileri güvenli bir şekilde 3D printere iletiyor. Bu sayede, hastanın tüm tedavi süreci birkaç saat içerisinde tamamlanarak kullanıma hazır hale geliyor.

Neden Bu Teknoloji Devrim Niteliğinde?

Hızlı ve Etkili Tedavi: Geleneksel yöntemlerle günler veya haftalar sürebilen diş tedavileri, Nikita Türkmen’in geliştirdiği teknoloji sayesinde artık 1-2 saat içinde tamamlanabiliyor.

Güvenli Veri İşleme: Yapay zeka destekli sistem, hastaların tarama verilerini güvenli bir şekilde işleyerek bilgi güvenliği konusunda da yüksek standartlar sağlıyor.

3D Printer ile Hassas Tasarım: Sistem, 3 boyutlu tarama verilerini anında analiz ederek kişiye özel diş tasarımlarını hatasız bir şekilde üretiyor.

Nikita Türkmen’in bu yeniliği, özellikle diş sağlığı sektöründe verimlilik ve hassasiyet açısından devrim yaratarak hem doktorlara hem de hastalara büyük kolaylık sunuyor. Diş hekimlerinin iş süreçlerini hızlandıran bu çözüm, aynı zamanda hastaların randevu sürelerini kısaltarak daha kısa sürede daha fazla hastaya ulaşılmasını sağlıyor.

Nikita Türkmen’in liderliğinde geliştirilen bu teknoloji, yalnızca diş hekimliği ile sınırlı kalmayarak gelecekte başka tıbbi alanlarda da kullanılabilecek bir altyapı sunuyor. Türkmen, bu yenilikçi yaklaşımıyla sağlık sektörüne katkı sağlamaya devam ederken, teknolojinin sınırlarını zorlamaya ve daha fazlasını sunmaya kararlı.

Op. Dr. Zeynep Banu Erdoğdu, menopozun üç temel aşamada incelenebileceğini söyleyerek şu bilgileri paylaştı: “Perimenopoz dönemi menopozun yaklaştığı, fakat hala adet döngüsünün devam ettiği süreçtir. Östrojen seviyelerindeki dalgalanmalar nedeniyle adet düzensizlikleri, sıcak basmaları, ruh hali değişiklikleri, gece terlemeleri ve uyku bozuklukları gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Perimenopoz birkaç yıl sürebilir. Menopoz, kadının ardışık 12 ay boyunca adet görmemesi ile resmi olarak başlamış kabul edilir. Bu dönemde yumurtlama durur, hormon seviyeleri belirgin şekilde düşer ve artık doğurganlık sona erer. Postmenopoz ise menopoz sonrası dönemi ifade eder. Vücut düşük östrojen seviyelerine alışırken, kemik erimesi (osteoporoz) ve kalp hastalığı gibi uzun vadeli sağlık riskleri bu dönemde artabilir. Bu nedenle bu süreçte düzenli doktor kontrolleri önemlidir” ifadelerine yer verdi.

“Menopoz belirtileri”

Her kadında menopoz belirtilerinin farklı şiddette yaşanabileceğini belirten Op. Dr. Erdoğdu, yaygın olarak görülen belirtileri şöyle sıraladı: “Sıcak basmaları ve gece terlemeleri: Ani vücut sıcaklığı artışları, özellikle gece terlemeleri yaygındır. Uyku bozuklukları: Hormonal değişiklikler uyku düzenini etkileyebilir ve uyku kalitesini düşürebilir. Ruh hali değişiklikleri: Anksiyete, depresyon, sinirlilik gibi duygusal dalgalanmalar yaşanabilir. Vajinal kuruluk: Düşen östrojen seviyeleri vajinal dokuların elastikiyetini ve nemini azaltabilir, bu da cinsel ilişki sırasında rahatsızlığa neden olabilir. Kemik yoğunluğunda azalma: Östrojen kaybı, kemik yoğunluğunu azaltarak osteoporoza yol açabilir. Saç ve cilt değişiklikleri: Saç dökülmesi ve ciltte kuruluk görülebilir.”

“Doğru beslenme oldukça önemli”

Menopoz sürecinde yaşanan hormonal değişikliklerin yaşam kalitesini etkileyebileceğini dile getiren Op. Dr. Erdoğdu, “Ancak doğru bakım ve yaşam tarzı değişiklikleriyle bu belirtiler hafifletilebilir. Menopoz döneminde dengeli bir beslenme önemlidir. Kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin gıdalar tüketmek, kemik sağlığını korumaya yardımcı olur. Ayrıca, meyve, sebze, tam tahıllar ve sağlıklı yağlar içeren bir diyet menopoz semptomlarını hafifletebilir. Düzenli fiziksel aktivite, hem kemik sağlığını korur hem de ruh halini iyileştirir. Hafif ağırlık kaldırma egzersizleri, yürüyüş ve yoga menopoz döneminde önerilen egzersizler arasındadır” ifadelerini kullandı.

“Biyoeşdeğer östrojenin faydaları”

Doktor tarafından önerilen östrojen veya progesteron takviyelerinin bazı kadınlar için semptomları hafifletmek amacıyla uygulanabileceğini belirten Op. Dr. Erdoğdu, “Biyoeşdeğer östrojen, menopoz döneminde östrojen seviyelerindeki düşüşe bağlı belirtileri hafifletmek için kullanılan, vücutta doğal üretilen östrojenle kimyasal olarak birebir aynı yapıya sahip hormonlardır. Genellikle bitkisel kaynaklardan elde edilen bu östrojenler, sıcak basması, gece terlemesi ve vajinal kuruluk gibi menopoz belirtilerini hafifletmek için kullanılır. Biyoeşdeğer östrojen tedavisi, hormon dengesini yeniden sağlayarak yaşam kalitesini artırmayı hedefler, ancak bu tedavinin herkes için uygun olup olmadığı doktor tarafından değerlendirilmelidir. Ancak, hormon tedavisi herkes için uygun olmayabilir ve olası yan etkiler konusunda doktorunuza danışmanız önemlidir. Menopozun duygusal etkileriyle başa çıkmak zorlayıcı olabilir. Gerekirse bir terapistten destek almak, ruh hali değişikliklerini yönetmeye yardımcı olabilir” şeklinde konuştu.

“Menopoz döneminde yapılması gereken kontroller”

Menopoz döneminde sağlık kontrollerinin büyük önem taşıdığına dikkat çeken Op. Dr. Erdoğdu, “Düzenli yapılan mamografi, kemik yoğunluğu ölçümü ve jinekolojik muayeneler, olası sağlık sorunlarını erken aşamada tespit etmeye yardımcı olur. Ayrıca, kalp sağlığı ve kemik sağlığına yönelik testler de bu dönemde önem kazanır. Menopoz her kadının yaşadığı doğal bir süreçtir. Bu dönemde yapılacak yaşam tarzı değişiklikleri, doktor kontrolleri ve gerekli tedavilerle bu süreci daha rahat geçirmek mümkündür” dedi.

COVID-19 pandemisi, kalp ve damar hastalıklarının görülme sıklığını doğrudan etkiledi. Kalp-dolaşım sistemine zarar veren virüs, geçirilen enfeksiyon sonrası birçok kişide kalp sorunlarına yol açtı. Kalp Damar Cerrahı Prof. Dr. Bora Farsak, “Pandemi dönemi sadece virüsün etkisiyle değil, aynı zamanda kapanma döneminde yaşanan hareketsizlik, artan sigara ve yiyecek tüketimi gibi faktörlerle de kalp ve damar hastalıklarını tetikledi” şeklinde açıklama yapıyor.

TANISAL ZORLUKLAR VE ERKEN TEŞHİSİN ÖNEMİ

Kardiyovasküler hastalıklar, özellikle koroner arter hastalıkları, her iki cinsiyet için de başlıca ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Kalp krizi geçiren hastaların %20’sinin, hastaneye yetişemeden hayatını kaybettiği gerçeği, erken teşhisin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Günümüzde kullanılan tanı yöntemleri arasında elektrokardiyografi, efor testi, sintigrafi ve koroner anjiyografi bulunuyor. Ancak bu yöntemlerin bir kısmı, yüksek maliyet, komplikasyon riski ve radyasyon maruziyeti gibi dezavantajlara sahip.

KALP SAĞLIĞINDA YAPAY ZEKA DÖNEMİ

Son yıllarda Almanya’da geliştirilen ve yapay zeka destekli vektörkardiyografi teknolojisine dayanan CardisioTM, erken tanı için umut vadediyor. Kalp sağlığı analizini sadece 4 dakika içinde gerçekleştiren bu sistem, invaziv olmayan, taşınabilir ve düşük maliyetli bir tarama yöntemi sunuyor. Prof. Dr. Bora Farsak, “Bu sistem sayesinde kalp kasının oksijenlenmesi, yapısal bozukluklar ve ritim sorunları güvenilir bir şekilde tespit edilebiliyor. Erken teşhis, hastaların hayatını kurtarma potansiyeline sahip” diyerek yöntemin önemine dikkat çekiyor.

Kalp ve damar hastalıklarında erken tanı hayat kurtarıyor. CardisioTM gibi yeni teknolojiler, bu alanda önemli bir adım olarak görülüyor. Erken teşhisle, kalp sağlığı sorunlarına karşı önlem almak mümkün hale geliyor. Unutulmaması gereken en önemli konu, düzenli tarama ve uzman kontrolü ile risklerin minimize edilmesi.

Diş Hekimi Çelik: “Şekerli yiyecek ve içecekler, karbonhidrat, protein ve yağlı gıdalar diş sağlığını da direkt olarak etkiliyor. Sabah uyandığımızda tükürük salgısının hızı ve miktarı azalıyor. Tükürüğün hem antibakteriyel hem de yıkama görevi bulunuyor. Çürük oluşumu da tükürük salgısının azalması ve hızının azalmasıyla beraber daha da artıyor. Bu nedenle

sabah uyandığınızda eğer kahvaltı yapıyorsanız kahvaltıdan sonra, bir şey yemiyorsanız da uyandıktan sonra dişlerin fırçalanması gerekiyor”dedi.

DOĞRU DİŞ FIRÇASI SEÇİMİ ÖNEMLİ

Doğru diş fırçası seçiminin de önemli olduğunu vurgulayan Diş Hekimi Cennet Tuncer Çelik “Hastalarımız bize ulaştığı zaman önce ağız içi muayenesini yapıyoruz. Hastaların diş etinin biyotipi ve kalınlığına göre diş fırçası seçimi de değişiyor. Diş etinin durumuna bakıyoruz. Herhangi bir enflamasyon var mı diş kontakları nasıl bunlara bakıyoruz. İnce veya kalın uçlu bir fırça mı kullanmalı karar veriyoruz. Dişlerinizin ve diş etlerinizin temizliği için en iyi diş fırçası yumuşak, ucu yuvarlatılmış kılları olanlardır. Eğer diş kontakları çok sıkıysa veya protez diş kullanıyorsa ara yüz fırçaları da öneriyoruz. Sabah ,öğlen ve mutlaka yatmadan önce dişlerimizin fırçalanmasını öneriyoruz.. Mümkünse diş fırçalamanın yanı sıra belli markaların içinde florür bulunan ağız gargaraları ve diş ipi kullanılması da gerekiyor” diye konuştu.

Diş Hekimi Cennet Tuncer Çelik son olarak şunları söyledi: “Diş hekimi muayenesi normal şartlarda 6 ayda bir gerçekleştirilmelidir. Yani herhangi bir probleminiz yok ise senede 2 kere mutlaka diş hekiminizi ziyaret etmelisiniz”

GÖZ VE EL TEMİZLİĞİ ÖNEMLİ

Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, Konjonktivit tedavisinde göz damlaları kullanıldığını ve hangi damlaları ne kadar kullanacağınıza göz doktorunun karar verdiğini belirterek hastalığın yaşam kalitesini düşürdüğü bilgisini verdi.

Asena, şöyle devam etti: “Gözün beyazı olan sklera ince, soğan zarı gibi bir tabakayla kaplıdır. Konjonktiva adı verilen bu tabaka gözün yüzeyini nemlendiren maddeler salgılar. Bu tabaka içinde ince damarlar vardır ve dikkatli bakıldığında çıplak gözle dahi görülebilirler. Konjonktivada iltihap olduğunda damarlar daha belirginleşir ve göz kızarır. Konjonktivit, farklı sebeplerle görülür. En sık mikroplar, alerji ve çevredeki irritan maddeler, örneğin sigara dumanı ve hava kirliliğidir. Konjonktivit, Damlalarla tedavi edilebiliyor. Kimi durumlarda tedavi yapılmaksızın da geçebilmektedir. Burada en en önemli konu göz ve el hijyenine dikkat edilmesi, kapalı ortamların havalandırılmasıdır. Vücut bağışıklığının sonbaharda havaların serinlemesiyle birlikte düştüğü için vitamin alınmasına da bu dönemde dikkat edilmelidir”

Evde dinlenme hem hızlı toparlanmayı sağlar hem de hastalığın bulaşmasını önler

Belirtiler başladığı an, hatta 1 gün önce bulaştırıcılık başlar. Belirtiler olduğu sürece bulaştırıcılık devam eder.Hastalık süresince evde dinlenmek, toparlanmanıza yardımcı olurken hastalığı çevrenize bulaştırmanızı da önler. Ateş düştükten 1 gün sonra okula veya işe dönmek en iyisidir.

BELİRTİLER BAŞLADIĞI AN HEKİMİNİZE GİDİN

Grip hastalığının tedavisi vardır. Belirtilerin başladığı ilk andan itibaren hekiminizin başlayacağı antiviral tedaviyle hastalığın süresini belirgin şekilde kısaltabilir ve belirtilerin hafif geçmesini sağlayabilirsiniz. Hatta erken dönemde başlanacak antiviral tedavi zatürre gibi gelişebilecek daha ağır sonuçlarda %50’nin üzerinde azalma sağlar.

BOL SIVI TEDAVİYE YARDIMCI OLUR

Hastalığınız süresince fazla miktarda sıvı alın. Bu sıvının yalnızca su olması da gerekli değildir; C vitamininden zengin portakal suyu, ıhlamur, ada çayı, limonlu çay içebilirsiniz. Bu sıvıların hepsi solunum sisteminde mukusu yumuşatarak balgamın daha rahatlıkla atılmasını sağlar. Bunu yapabilmek çok iyidir çünkü balgamın solunum yollarında kalması hastalığın ağırlaşmasına neden olur. Öksürüğünüzün doğal tedavisi bol sıvı almaktan geçer.

İYİ VE DENGELİ BESLENME DİRENCİNİZİ ARTIRIR

C vitamini vücudun savunma sistemini güçlendirdiğinden özellikle turunçgiller olmak üzere meyve tüketin. Koyu yeşil yapraklı taze sebzeleri sıkça tüketmeniz de vücut direncinizi artıracaktır. Ayrıca, tavuk suyu çorbası da hastalığınızın iyileşmesinde çok yardımcı olur.

AĞRI VE ATEŞ İÇİN ÖNLEM ALIN

Ateşinizin olması vücudunuzun virüsle savaştığının göstergesidir. Ateşiniz yükseldiğinde antiviral tedaviye ek olarak alınacak ağrı kesici ve ateş düşürücüler rahatlamanızı sağlar.

BURNUNUZU TUZLU SU İLE RAHATLATIN

Burnunuzu tuzlu su ile temizlemeye özen gösterin. Kaynatılmış ve soğutulmuş 1 bardak suyun içine 1 çay kaşığı tuz atılarak tuzlu su hazırlanır. Hazırladığınız karışımı burun deliği içine sıkarak burunu temizleyebilirsiniz. Suyla temizlendiğinde yeterli bir açıklık sağlanamaz ise sıcak bir duş yapmak, buhar etkisiyle mukozaları gevşeterek tıkanıklığa çözüm olabilir. Yine burun sağlığı açısından ev ortamında sıcak su ve mentol ile buğu yapmak burun ve bronşları rahatlatır.

İmplante edilebilir işitme çözümleri sunan Cochlear, 40 yılı aşkın süredir işitme kaybı olan bireyler için hayatı daha kolay hale getirme tutkusuyla öncü teknolojilere imza atıyor. İşitme kaybının sadece sesleri duyamama değil, aynı zamanda iletişimde zorluklar yaşama ve sosyal izolailerisyon riskiyle karşı karşıya kalma anlamına geldiğine dikkat çeken Cochlear Türkiye Genel Müdürü Gül Erden, işitme kaybı konusunda farkındalığın artırılmasının toplumsal bir kazanım olarak değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Dünyada toplam 430 milyon kişi işitme kaybı yaşıyor

İşitme sağlığının yaşam kalitesini belirleyen önemli unsurlardan biri olduğunu belirten Gül Erden; “İşitme sağlığımızın iyi olması, iletişim kurma, etkin ve üretken bir yaşam sürdürme ve sosyal etkileşimlerden tam anlamıyla faydalanabilme gücümüzü etkiler. İşitme kaybı ise okul hayatımızdan başlayarak yaşamımızın hangi evresinde olursak olalım iletişim ve etkileşim becerilerimizi zayıflatarak hem verimliliğimizi hem de sosyal ilişkilerimizi riske sokabilir, yaşam kalitemizi önemli ölçüde negatif yönde etkileyebilir.Bu nedenle işitme sağlığına dikkat etmek, işitme kaybını önlemek ve en önemlisi işitme kaybına çözüm sunabilecek imkânların farkında olmak kritik öneme sahip. Ancak bugün bilinç eksikliği nedeniyle dünya üzerinde binlerce insan yaşamın seslerinden mahrum kalıyor, üstelik seslere rahatlıkla ulaşabilecekken… Dünya Sağlık Örgütü’nün 2023 yılında yayınladığı işitme sağlığı özel raporu verilerine göre, 34 milyonu çocuk olmak üzere dünyada toplam 430 milyon kişi ileri veya çok ileri derecede işitme kaybı yaşıyor. 2050'ye kadar belli bir derecede işitme kaybı yaşayacak insan sayısı yaklaşık 2,5 milyar, ileri veya çok ileri derecede işitme kaybı nedeni ile rehabilitasyon hizmetlerine ihtiyaç duyacak insan sayısı ise en az 700 milyon kişi olarak öngörülüyor. En düşündürücü ve hızla önlem alınması gereken veri ise dünyada önlenebilir işitme kaybı riski altında bulunan genç sayısının 1 milyardan fazla olması. Gene tedavi edilebilir durumda olan ama bir aksiyon alınmamış kronik kulak enfeksiyonu olan kişi sayısı ise 200 milyon. Bu noktada tıp dünyasında çığır açan teknolojinin gücüne ihtiyacımız olduğu aşikâr. Önlenebilir işitme kayıplarının önüne geçmek ve mevcut durumda işitemeyen bireylerin tekrar sese kavuşmasını sağlamak için koklear implantların yaygınlaştırılarak daha fazla kişiye ulaştırılması ise şart” dedi.

Devlet geri ödemesi sayesinde maliyetsiz olarak işitme tedavisi yapılabiliyor

Koklear implant teknolojisinin ileri ve çok ileri düzeyde işitme kaybı yaşayan bireylerin tekrar işitmesi noktasında devrim yarattığını belirten Erden; “Bu teknoloji, işitsel sinirlere doğrudan ses sinyalleri ileterek işitme yetisini geri kazandırıyor ve bireylere seslerin büyüsünü yeniden deneyimleme imkânı veriyor. Koklear implantlar, işitme engelli bireylerin hayatlarını dönüştürürken, aynı zamanda onların aileleri ve çevreleriyle daha yakın bir bağ kurmalarına da yardımcı oluyor. Geleneksel işitme cihazlarını kullanamayan ya da geleneksel işitme cihazıyla yeterli fayda sağlayamayan ileri veya çok ileri derecede işitme kayıplı hastalar koklear implanttan yararlanabiliyor. Koklea içine yerleştirilen bir elektrod sistemi olan koklear implant, işitmenin geri kazandırılmasını sağlıyor. Ülkemizde birçok işitme kayıplı birey, koklear implant tedavisinin çok maliyetli bir tedavi olduğunu düşündüğü için bu seçeneği hiç değerlendirmiyor. Oysa koklear implant ameliyatı ülkemizde devlet geri ödemesi kapsamında ve yüzde 100 geri ödeniyor. Çocuklarda devlet dört yaşa kadar iki kulağı, erişkinlerde ise tek kulağı karşılıyor” diye belirtti.

Bilinçlendirmeden destek programlarına kadar her alanda çalışmalar yürütüyor

Cochlear olarak misyonlarının sadece cihaz sağlamanın ötesinde işitme engelli bireylerin yaşamlarını destekleyerek onların toplumda tam ve etkin bir şekilde yer almasını sağlamak olduğunu ifade eden Gül Erden; “Tam da bu noktada eğitim, bilinçlendirme ve destek programları düzenleyerek, işitme kaybı yaşayan bireylere ve ailelerine yol gösterip destek olmayı hedefliyoruz. İşitme sağlığı farkındalığı konusunda toplumsal bilinç düzeyinin artması, tedavide standardizasyon, aday ve hasta yolculuğunda tanımlanmış adımlar, klinisyen ve odyologların eğitiminde süreklilik, işitsel rehabilitasyon uygulamalarının ülke çapında yaygınlaştırılması ve eğitimlerle desteklenmesi gibi projelerde çalışmalar yürütüyoruz. Aynı şekilde ilgili sektör paydaşları ile çalıştaylar düzenliyor, danışma kurulları ile standart tedavi ve hizmet kılavuzu hazırlanması için projelerde yer alıyoruz. Ülkemizdeki erişkin bireylerde işitme sağlığı kalitesini ölçmek üzere 50 yaş ve üstü gruplarda işitme tarama çalışmaları sürdürüyor, sağlıklı yaşlanmanın önemli bir parçası olan ve bilişsel gücü de destekleyen işitme kalitesinin önemini anlatmak istiyoruz” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, “ Son yıllarda göz bozukluklarının düzeltilmesi için çok sayıda başvuru oluyor. Uzağı, yakını görememe veya netlik kaybı olarak adlandırdığımız, miyopi, hipermetropi ve astigmat bunların başında geliyor. Göz bozukluklarında en basit çözüm gözlük ve kontakt lens kullanmaktır. Eğer hasta bunları kullanmak istemiyorsa lazer veya mercek ameliyatları tercih edilmelidir. Lazer ameliyatları en yaygın uygulanan ve sonuçları da kısa sürede aldığımız bir tedavi türüdür. Eğer kişinin göz yapısı lazer ameliyatı için uygun değilse mercek ameliyatı söz konusu olmaktadır. 40-50 yaşlar arasında ise hastanın durumuna göre lazer veya mercek operasyonlarından biri tercih edilmelidir” dedi

GÖZ İÇİ MERCEKLER BAŞARILI SONUÇ VERİYOR

Lazer ameliyatlarında yüksek numaralarda uygulama yapılamadığı bilgisini veren Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, şöyle devam etti: “ Bu gibi durumda ICL denen göz içi mercekleri tercih ediyoruz.

Uygun hasta seçimi burada çok önemlidir. Akıllı lensler sayesinde kişiler gözlüksüz olarak yakını ve uzağı rahatlıkla görebilmektedir. Eğer kişide göz tansiyonu, glokom veya göz tembelliği varsa bu operasyon yapılması uygun değildir. Akıllı lens ameliyatlarında sonuçların olumlu olabilmesi için doktorun hastayı iyi muayene etmesi, göz yapısı, yaşı, mesleği hatta kişilik yapısı ile ilgili bilgi sahibi olması da önemlidir. En büyük avantajı kişinin gözlüksüz olarak her işini yapabilmesidir. Akıllı mercek kullananlar geceleri ışıkların etrafında hareler görebiliyor. Bu durum belli bir süre sonra hasta tarafından fark edilmiyor. Bu mercekler seçilirken özel cihazlarla merceğin numarası ve astigmat derecesi ölçülüyor. Uygun mercek temin edilip ameliyatla yerleştiriliyor. Bu aynı bir katarakt ameliyatı gibi yapılıyor. Dolayısıyla akıllı mercek ameliyatı olanlar katarakt olmuyorlar. Operasyon bir göz için yaklaşık 10 dakika kadar sürüyor. Hasta kısa süre içinde normal yaşamına geri dönebiliyor”

YURTDIŞINDAN HASTALAR GELİYOR               

Türkiye'nin hem hekim kalitesi hem de teknoloji ve maliyet avantajı nedeniyle sağlık turizmi konusunda tercih edildiğini ifade eden Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, “Yurtdışından da önemli bir hasta potansiyeline sahibiz. Son iki yıldır pandemi nedeniyle sağlık turizminde bir azalma söz konusuydu. Bu yılın başından itibaren yabancı hasta sayısında yeniden artış gözlemliyoruz. En çok Avrupa ülkelerinden hastalar hastanemizi tercih ediyor. Burada tedavi olanlar ülkelerine döndüklerinde kendi çevrelerine de bizi tavsiye ediyor. Kurulduğumuz günden bu yana binlerce yabancı hastayı sağlık turizmi kapsamında tedavi ettik” diye konuştu.

Veteriner Hekim Uğur Selin Çelikten İstanbul’da artan Giardia vakaları nedeniyle vatandaşlara uyarıda bulundu. Giardia’nın, kirli su, yiyecekler veya enfekte bir birey ya da hayvanla temas yoluyla bulaşabilen, insanlarda ve hayvanlarda ishal, kusma ve diğer sindirim sistemi problemlerine yol açan mikroskobik bir parazit olduğunu hatırlatan Uğur Selin Çelikten, “Hem insanlarda hem de hayvanlarda görülebilen bu enfeksiyon, özellikle köpek ve kedilerde yaygın” dedi.

“Kliniğimizin bulunduğu bölge olan Şişli’de ve İstanbul genelinde şiddetli bir Giardia salgını var. İnsanlara da bulaşabilen bir hastalık olduğu için hangi belirtileri gösterir? Tedavisi nasıldır, bilmek büyük önem taşıyor. İstanbul’daki bu salgına karşı toplumsal olarak duyarlı ve dikkatli olmamız gerekiyor. Salgının diğer illerimizde de yaygınlaşmasını istemiyorsak dikkatli olmalıyız. Giardia enfeksiyonları, uygun önlemler alındığında büyük ölçüde önlenebilir” sözleri ile açıklama yapan Çelikten, şu önemli bilgileri verdi: “Giardia, kirli su, kirli mama veya su kabı, hastalığın bulaşmış olduğu yemekle beslenen hayvandan bulaşabilir. Öte yandan sokaktaki bir Giardia etkenini patisine bulaştıran ve daha sonra patisini yalayan bir hayvanın da bu hastalığı kapması mümkün. Ayrıca evde ayakkabıyla gezilen bir bölümde oynayan kediniz de bu hastalığa yakalanabilir. Bu noktada kediniz evden çıkmasa bile Giardia olabilir.

Bu aralar dışarıda salata yemeyin!

İnsanlara ise; hastalık bulaşmış bir hayvandan, kirli su, yeterince yıkanmamış meyve ve sebze, dışarıda tüketilen iyi yıkanmamış sebzelerden yapılan bir salatadan da bu paraziti bağırsak yoluyla bünyemize alabiliriz. Giardia, hayvan popülasyonunun fazla olduğu çiftlik, barınak gibi yerlerde daha yaygın gözükür. Evde birden fazla sayıda hayvan varsa ve birinde Giardia varsa diğerine de bulaşma olasılığı yüksektir.”

Uğur Selin Çelikten hastalığın semptomları ve tedavi yolları hakkında şöyle konuştu:

“Yağlı mukuslu hatta bazen kanlı dışkı, dışkıda kötü koku, kusma, halsizlik, iştahsızlık, yüksek ateş, gaz, karın ağrısı ve buna bağlı olarak kambur durma, kilo kaybı, titreme gibi belirtilerden bir veya birkaçı varsa patili can dostlarımızı acilen bir veteriner kliniğine götürelim.

Hastalığın tanısını koymak son derece kolaydır. Taze dışkıyla yapılacak mikroskobik inceleme veya hızlı test kitleriyle hemen sonuç alınmaktadır. Hastanın genel durumuna göre kan analizleri de yapmak gerekebilir.

Kuru mama dışında, patates ve pirinç lapası ile besleyin, süt - yoğurt vermeyin!

Hastalığın tedavi başarısı oldukça yüksektir. Hasta aileleri çoğu kez ishal kendiliğinden geçer diye düşünüp günlerce bekliyor. Bu oldukça yanlış bir davranıştır. İshal süresince kuru mama dışında yoğurt, süt gibi gıdalar vermeyin. İshal durumunda verebileceğiniz mama dışındaki iki gıda haşlanmış patates veya pirinç lapasıdır. Bu iki gıda bağırsaktan suyu çeker ancak Giardia olan bir hastada bu paraziti yok etmek gerektiğinden bu gıdalar da tek başına işe yaramaz. O nedenle ishal durumlarında mutlaka çok ertelemeden dışkı örneğiyle veteriner hekiminize başvurun.

Giardia enfeksiyonu geçiren evcil hayvan ile teması sınırlandırın!

Giardia enfeksiyonu geçiren bir kedi veya köpeği öpmek, aynı bardaktan su içmek hastalığı size de bulaştırabilir. O yüzden bu tip bir enfeksiyonda küçük dostunuzu klinikte bırakmayı tercih edebilirsiniz ya da hijyen kurallarına çok dikkat etmeniz gerekir.

Giardia tanısı konmuş bir küçük dostunuz varsa ve kendinizde de ishal görürseniz mutlaka doktorunuza başvurunuz. İnsanlarda ve hayvanlarda bu kadar yaygın ishal olduğu bir dönem ishal kendiliğinden geçer diye düşünüp sağlığımızı göz ardı etmeyelim. Dışkı numunelerimizin tahlillerini ivedilikle yaptıralım.”

Uğur Selin Çelikten bu salgından korunmak için alabilecek önlemleri şöyle sıraladı:

Giardia'dan Nasıl Korunabiliriz?

Gıdalara Dikkat Edin: Yediğiniz ve evcil hayvanlarınıza verdiğiniz gıdaların temiz ve iyi pişmiş olduğundan emin olun. Kirli su veya yiyecekler Giardia'nın başlıca bulaşma yollarındandır.

Temiz Su Tüketin:

Sadece güvenilir kaynaklardan su içtiğinizden emin olun. Sokakta patili dostunuzun su birikintisinden su içmesine izin vermeyin.

Çevre Temizliğine Dikkat Edin:

Evcil hayvanlarınızın dışkısını toplamak ve uygun şekilde atmak, çevredeki diğer hayvanları ve insanları enfeksiyondan korumak için önemlidir.

Köpek Parkları ve Kalabalık Alanlardan Uzak Durun:

Evcil hayvanlarınızı kalabalık köpek parklarına veya enfekte olma riski taşıyan bölgelere götürürken dikkatli olun. Özellikle salgın dönemlerinde bu tür yerlerden uzak durmak faydalı olabilir.

“Sağlığınız için saf su tüketin”

Dünya Sağlık Örgütü’nün, sağlıklı bir bireyin günlük basit şeker tüketiminin 50 gram olarak açıkladığını, ancak Türkiye'de kişi başı şeker tüketimi bunun üç katı olan 150 gram seviyesinde olduğunu, yaz aylarında ise bu miktarın daha da arttığını söyleyen Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, Türkiye’de yüzlerce, ileri safhada obez insan olduğuna dikkat çekerek, bu oranın yüzde 60’ının 18 yaş altında genç bireylerden oluştuğunu söyledi. Erk, “Türkiye’nin sağlıklı nesillerin yetişmesi ile ilgili sıkıntıları var. Biz Türkiye’de sağlıklı neslin yetişmesi konusunda çalışmalar yapıyoruz. Bu konuda birçok proje için Sağlık Bakanlığı ile işbirliği yaptık. Çocuk çağında obezite ile mücadele için şeker tüketimini azaltmaya yönelik hangi etkenler varsa, bunun üzerinde duruyoruz. Bu yaz küresel çapta hava sıcaklığı mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor. Bu da insanları sıvı tüketmeye zorluyor. Burada önemli olan ne tür sıvı alacağız, neyin faydası var, neyin zararı var bunun altını çizmek. Bu yüzden bugün burada bu etkinliği düzenledik.” dedi.

Su tüketimiyle ilgili bilgi veren Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, “Hazır paketli içeceklere alternatif olarak aklınıza mümkün mertebede su gelmeli. Suyun yerini hiçbir şey tutmaz. Su tüketimi de vücut kitle endeksine uygun olmalı. Benim gibi 90 kilo biri için miktar 2,5 litredir. Ben bile bu işin uzmanlarından biri olmama rağmen, bu yaz su tüketimi konusunda sınıfta kaldım. Suyun alternatifleri ne diye sorarsanız; ayran ve süt. Saf su içemeyenler ise suyun içerisine tarçın, zencefil, bir avuç kesilmiş salatalık ekleyerek hafif tat verebilirler. Ama şeker kesinlikle olmamalı. 1 teneke kutu gazlı içeceğin içerisinde 10 küp şeker yani 35 gram şeker var. Bu da vücuda şeker hastalığı olarak geri dönüyor. Diyabetin sonucu da obeziteye gidiyor. Dünyada her yıl yüzde 10’luk obezite artışı varsa bunun ilk 3’ünde ne yazık ki Türkiye var. Birinci sırada Amerika, ikinci sırada Meksika, sonra Türkiye geliyor. Hep beraber çalışarak bu oranı düşürmeliyiz. Şeker tüketimindeki bilinci artırarak, farkındalık yaratacağız. Son zamanlarda Tarım ve Orman Bakanlığı da limon aromalı limonata, şekersiz limonata gibi yanıltıcı etiketler olan ürünlerin satılmaması konusunda çalışmalar yapıyor. Limonataya, sıfır şekersiz deniliyor, millet hemen kapış kapış alıyor, içiyor. Halbuki içinde tatlandırıcı bulunuyor. Çocuklar bunu tüketiyor ve zaman içinde obez ve kanserojen etki oluşturabiliyor.”

“Çocuklar ve gençler şekerli içeceklerin cazibesine kapılmamalı”

İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrin ve Metabolizma Bilim Dalı’ndan Uz. Dr. Hümeyra Rekalı Şahin günlük hayatta sıklıkla tüketilen gazlı içecekler, hazır meyve suları, enerji içecekleri, hazır limonata, şurupların eklendiği ürünlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, şöyle konuştu:

“100 ml içecekte 11 gramdan fazla şeker içeren içecekler yüksek şekerli içecekler olarak tanımlanıyor. Örneğin, bir kutu şekerli içecek yaklaşık 39 gram şeker içerir, bu da yaklaşık 10 çay kaşığı şekere denk gelir. Bir kutu şekerli içecek, ortalama olarak 150 kalori içerir ve bu kalorinin büyük bir kısmı rafine şekerden gelir. Dünya Sağlık Örgütü'nün önerisine göre, günlük şeker alımı toplam kalorinin yüzde 10’unu geçmemeli, hatta yüzde 5’in altında olmalıdır. Bu oranı aşmak, kilo alımı ve obeziteye yol açabilir. Özellikle çocuklar ve gençler, bu tür içeceklerin cazibesine kapılmakta ve bu da genç yaşta sağlık sorunları riskini artırmaktadır. Yapılan çalışmalar aşırı şeker tüketiminin diş çürüğü riskinde artış, obezite, kardiyovasküler hastalık, tip 2 diyabet, metabolik sendrom ve karaciğer yağlanması ile ilişkili olduğunu ileri sürmektedir. Aşırı şeker tüketimi, karın bölgesindeki yağlanmayı artırabilir. Bu tür yağlanma, metabolik sendrom riskini artırarak tip 2 diyabet, kalp hastalığı ve felç gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Aşırı şekerli içecekler, pankreasın sürekli fazla insülin üretmesine neden olabilir. Zamanla bu durum, insülin direncine ve nihayetinde diyabete yol açabilir. Diyabet ise uzun vadede göze, kalbe ve böbreğe zarar verebilir. Bu tür içecekler yüksek kalori içerirler ancak besin değeri açısından fakirdirler. Vitaminler, mineraller veya lif gibi vücut için gerekli besin maddelerini içermezler. Bu da, şekerli içecek tüketenlerin sağlıklı besinlerden alabilecekleri faydaları kaçırmasına neden olabilir.

“Şekerli içecekler bağımlılık yaratabilir”

İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrin ve Metabolizma Bilim Dalı’ndan Uz. Dr. Hümeyra Rekalı Şahin, şekerli içeceklerin beyinde dopamin salgısını artırarak geçici bir mutluluk hissi yarattığını ve bu durumun, özellikle çocuklarda ve gençlerde bir tür bağımlılığa yol açabildiğini söyledi. Şahin, “Bu tür içecekleri sık tüketmek, beynin ödül merkezlerini uyarır ve daha fazla şeker tüketme isteği doğurur. Bu da zamanla sağlıksız bir döngü yaratır ve bireylerin uzun vadede sağlıklı alışkanlıklar geliştirmesini zorlaştırır. Peki, ne yapmalıyız? Öncelikle bireysel farkındalığı artırmak çok önemli. Tüketiciler olarak bilinçli seçimler yapmalı ve şekerli içeceklerin yerine daha sağlıklı alternatiflere yönelmeliyiz. Su, bitki çayları, şekersiz içecekler gibi seçenekler hem sağlığımızı korur hem de genel yaşam kalitemizi artırır. Ayrıca, çocuklara ve gençlere erken yaşta sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak, uzun vadeli sağlık sorunlarını önlemede kritik bir rol oynar.” diye konuştu.

“Evde limonata, soğuk çay, meyve suyu yapmak çok kolay”

TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, dışarıda satılan şekerli, gazlı içeceklere karşı evde bulunan malzemelerle sağlıklı, pratik içeceklerin tarif bilgisini paylaştı. Aydın, “Dışarıda satılan şekerli kutu içeceklerin ne kadar sağlıksız olduğunu hepimiz biliyoruz. O yüzden ev yapımı bazı içecekler hazırladık. Bu içeceklere tat vermesi için bal veya pekmez kullandık. Bunları da çok az miktarda kullandık ve sağlıklı, aromatik, şekersiz içeceklerimiz oldu. Ev yapımı limonata, buzlu çay yaptık. Bunların içerisine çok az miktarda bal ve pekmez koyduk. Komposto, reyhan şerbeti hazırladık ve yine içerisinde sadece meyvenin kendi şekeri var. Şeker miktarı az olduğu için sağlıklı oldu. Hazırlaması ise gerçekten çok kolay. Mesela limonatayı 5 dakika içerisinde hazırlayabilirsiniz ve sonrasında soğutmanız gerekecek. Limonu aldığınızda kabuğunu bal ile karıştırıp, biraz üzerine limonun suyunu sıkıp sonra nane ve su ile karıştırdığınızda bir limonata oluşuyor. Bunun yanında buzlu çay yapabiliriz. Evde herkes mutlaka çay demliyordur. O kalan çayı atmayıp, biraz kullanıp sonra üzerine limon sıkıp nane ve suyla onu çoğaltabiliriz. Üzerine bal koyarak bir soğuk çay elde etmiş olabiliriz. Maliyet olarak baktığımızda da yine son derece uygun. Herkesin evinde çay, limon, nane, bal var. Çok fazla pahalı diyebileceğimiz bir ürün yok. Bir bahçe varsa çok daha kolay. Yine bahçeden topladığımız meyveleri kaynatıp aslında onun suyunu elde edebiliriz.. Bu şekilde çok daha uygun bir fiyata sağlıklı içecekler elde edebiliriz.” diye konuştu.

Dışarıda satılan kahvelerle ilgili ise meyve ve sebze şurupları kullanılmayan içecekleri tercih etmemizi söyleyen Aydın, “Dışarıdan aldığımız kahvelerde bir sürü meyvenin, sebzenin şurupları var. Hepsinin içerisinde ya şeker ya nişasta bazlı şeker var. Bunların miktarının da çok fazla olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla vücudumuza zararlı diyebiliriz. Bunları dışarıda içiyorsak özellikle şurupsuz, sade bir şekilde içmemiz çok daha iyi olacaktır. Kahvenin içerisinde sadece süt kullanılarak tüketilmesi daha yararlı olacaktır.” dedi.

Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte kalp ve damar problemlerine bağlı ölümler de artış gösteriyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Köksal, aşırı sıcak havanın kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini ve alınması gereken önlemleri anlattı.

Sıcak havalarda vücudun ısı dengesinin korunması için kalp, akciğerler ve böbreklerin daha fazla çalışması gerekir. Bu da özellikle kalp hastaları için büyük bir risk oluşturuyor. En önemli kardiyoloji dergilerinden Circulation’da yakın zamanda yayınlanan ve 27 ülkede yapılan çalışmaya göre aşırı sıcaklar, her 100 kalp nedenli ölümden birinin nedeni olarak saptanmıştır.

Prof. Dr. Köksal, aşırı sıcak havalarda vücudun kendini serin tutmak için daha fazla çalıştığını, bu durumun ise kalbin üzerine ciddi bir yük bindirdiğini belirtiyor. Sıcak havalarda damarlar genişleyerek tansiyonun düşmesine yol açar ve kalp, tansiyonu dengelemek için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Ayrıca aşırı terleme ile vücudun su kaybı artar, bu da kalbin iş yükünü iki katına çıkarır.

Kimler Risk Altında?

Kalp problemi olan kişiler

Kalp ameliyatı geçirenler

Kalp ilacı kullananlar

65 yaş üstü bireyler

İlaç Kullanımı ve Doktor Tavsiyeleri

Eğer kalp yetmezliğiniz varsa ve size doktorunuz tarafından sıvı kısıtlaması yapıldı ise veya kalp yetmezliği ve kapak hastalığı nedeni ile idrar söktürücü kullanıyor iseniz?

Kalp yetmezliğiniz olsa da sıcak havalarda daha fazla sıvı tüketmeniz zorunludur aksi halde tansiyonunuz düşecektir. Eğer kalp yetmezliği veya kalp kapak problemi nedeniyle idrar söktürücü alıyor iseniz lütfen doktorunuza danışın. Aşırı sıcaklarda terleme yolu ile sıvı kaybınız fazla olacağı için doktorunuz idrar söktürücünüzü kesebilir.

Eğer kalp yetmezliğinden dolayı günlük 1.5 litre ile sıvı alımınız kısıtlandı ise bu miktarı aşırı sıcaklarda 2 litreye çıkarmak doğru olacaktır. Belli aralarla (Günlük veya haftalık) kilo takibi ile vücudunuzda fazla su toplanıp toplanmadığını kontrol etmek mümkündür. Takiplerde kilo alımı veya kaybı size doğrudan vücutta fazla su toplanıp toplanmadığı veya yeterli sıvı alıp almadığınız konusunda fikir verecektir.

Tansiyon hastalarına, kalp yetmezliği olan veya kalp kapak hastalarına tuz kısıtlaması yapılmıştır. Hastalara özellikle aşırı tuz içeren gazlı içecekler, turşu vb. gıdalar yasaklanmıştır. Bunun nedeni ise tuz tüketiminin vücutta aşırı sıvı yüklenmesine neden olmasıdır. Ancak aşırı sıcaklarda terleme yolu ile su ile beraber tuz kaybı da olacağı için dikkatli olunmalıdır. Tansiyonunuz sürekli düşük, ağızda kuruluk var ve bacaklarda kramplar olmaya başladı ise bir miktar tuz tüketmekte fayda vardır. Ayrıca idrar söktürücü kullanan hastaların aşırı potasyum kaybını önlemek için günde 1 tane muz veya birkaç parça kayısı tüketmeleri önerilir.

Kan sulandırıcı kullanan hastalar aşırı sıcaklarda nelere dikkat etmeli?

Kapak ameliyatı (mekanik kapak) geçirmiş olan ya da kalp damarlarına stent konulmuş hastaların sıvı kaybına uğramaması önemlidir. Vücudun aşırı sıvı kaybına uğraması kanın pıhtılaşmaya yatkın olmasına yol açar. Bu pıhtılaşmaya yatkınlık da mekanik kapağın çalışmasını bozabilir veya kalp damarlarındaki stentlerin tıkanmasına sebep olabilir. Bu yüzden kan sulandırıcı ilaçlar düzenli alınmaya devam edilmelidir ve kaybedilen sıvının kontrollü olarak yerine konması gereklidir.

Warfadin kalp kapak ameliyatı olmuş, kalp ritim problemi olan veya damar tıkanıklığı olan hastaların yaygın kullandığı güçlü bir kan sulandırıcı ilaçtır. İdeal ilaç (warfadin) dozu, belli aralıklarla yapılan ve INR diye adlandırılan kan testi bakılarak ayarlanır. Yazın aşırı sıcaklarda vücuttaki sıvı kaybının da etkisi ile warfadin kullanan hastalarda INR değerleri daha yüksek çıkma eğilimindedir. Bu nedenle bu güçlü kan sulandırıcıyı kullanan hastaların yazın aşırı sıcaklarda daha sık INR kan tahlili yaptırarak, ilaç dozunu daha yakın takip etmeleri gerekmektedir.

Prof. Dr. Köksal, "Sıcak havalarda kalp sağlığını korumak için alınacak bu önlemler hayati önem taşımaktadır. Hiçbir koşulda doktor tavsiyesi olmadan ilaç kullanımında değişiklik yapılmamalıdır," diye uyarıyor.

Güneş gözlükleri özellikle yaz aylarında şıklığı tamamlayan bir aksesuar olarak düşünülür. Ancak gözleri ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan güneş gözlüklerinin faydalarını anlatan ünlülerin göz doktoru Tuncay Sezgin, herkese güneş gözlüğü kullanmasını önerdi. Sezgin, "Özellikle yaz aylarında, su sporları yapanların, güneş altında uzun süreli çalışanların ve araba kullananlar mutlaka güneş gözlüğü kullanmalı. Güneş gözlüğü bizi katarakt ve sarı nokta hastalığına karşı da korur" dedi.

GÖZLÜK CAMININ RENGİ NE OLMALI?

Gözlük camının renginin de önemli olduğuna dikat çeken Op. Dr. Tuncay Sezgin, renk seçerken kullanılacak hava ve amaca dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Sezgin, “Gözlük camının rengi, görüntü kalitesini, ışık yoğunluğunu, kontrast algılamayı ve renk algısını bozmayacak şekilde seçilmelidir. Farklı lens renkleri farklı ışık koşullarında görme kalitesine etki eder. Ancak UV korumasını artırmaz” şeklinde konuştu.

“Çocuğum için organik beslenmeye başladım”

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 22’si çocuğu olduğunda ilk kez organik gıda tüketimine başlıyor. Hamileyken başlayanların oranı ise yüzde 9. Kilo problemiyle organik beslenmeye yönelenler yüzde 8, sağlık problemi olduğunu öğrendikten sonra besinlerin organik olmasına dikkat edenler ise yüzde 5 oranında. Eşinin kilo ya da sağlık problemi sebebiyle organik beslenmeyle tanışanların oranı ise sadece yüzde 1.

“Organik besleniyorum çünkü “temiz içerikli”

Araştırmada organik beslenen kişilere nedeni sorulduğunda ise en büyük sebep, yüzde 50’den yüksek bir oranla güvenilir olması ve katkı maddesi içermemesi gösteriliyor. Bu da organik beslenenlerin bilinç düzeyine ışık tutuyor. Organik beslendiğini belirten katılımcıların çoğu, katkı maddesi ve koruyucu içermeyen tanımlamalarını sıklıkla kullanırken; “sağlıklı kalori”, “temiz içerik”, “temiz üretim” ve “güvenilir ve masum beslenme” gibi kavramları da telaffuz ediyorlar. Ve bu kişilerin çoğu etiket okuduğunu, etiket üzerinde bilmediği kavramları araştırdığını ya da çocuğundan önce kendisinin tattığını da belirtiyor.

“Organik beslendiğimde kendimi iyi ve zinde hissediyorum”

Sağlıksız abur cuburlar yerine organik atıştırmalık tüketenler; kendilerini zinde hissettiklerini, sindirim sistemlerine iyi geldiğini, vitamin eksikliğini gidermede yardımcı olduğunu belirtiyor. Yüzde 45 gibi büyük bir çoğunluksa organik ürünlerin tatlarını daha çok sevdiğini belirtiyor. Diyet ve spor yapanların organik atıştırmalık tercih etme oranı ise yüzde 20’nin üzerinde. Sebep ne olursa olsun organik beslenenlerin neredeyse tamamı bunun için kendini iyi hissettiğini söylüyor.

“Yetişkinlerde organik atıştırmalık için ideal zaman öğle vakti, çay kahve yanı”

Araştırmaya göre organik atıştırmalık tüketiminde özellikle yetişkinler, çoğunlukla (yüzde 75) öğle saatlerini tercih ediyor. Çay yanında iyi gider (yüzde 39) diyenler, kahve yanında iyi gider (yüzde 37) diyenlerden 2 puan yukarıda. Öğle yemeğini sağlıklı organik atıştırmalıklarla geçirenler (yüzde 10) azınlıktayken; akşamüzeri yemekten sonra yine çay ve kahve yanında tüketenlerin oranı ise yüzde 14.

Beslenme Uzmanı’ndan tavsiyeler

Temiz beslenmenin çocukların gelişiminde büyük öneme sahip olduğunu ve ebeveynlerin bu konuda çocuklarını yönlendirmeleri gerektiğini söyleyen Humm Organic Beslenme Uzmanı Andaç Yeşilyurt; “Organik besinler olası tarım ilaçlarının kalıntılarını ve eklenti yapay ürünleri içermeyeceği için daha sağlıklı seçimlerdir. Hem meyve sebze alışverişlerinde hem de paketli ürünlerde organik olanlar tercih edilmeli. İyi bir etiket okuyucusu olmak temiz içerikli ürünleri sepete eklemenize yardımcı olur. Alacağınız ürünlerin içeriğine bakarak koruyucu ve katkı maddesi içermeyen güvenilir markaları tercih edebilirsiniz. Özellikle doğal ve organik malzemelerle hazırlanmış olan ürünler alışveriş sepetinizdeki öncelikli tercihler olmalı” dedi.

“Organik atıştırmalık pazarı hızlı büyüyor”

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Humm Organic Genel Müdürü Şirin Işık, organik atıştırmalık pazarının son yıllarda çok hızlı büyüdüğünü ancak tüketicinin zihnindeki organik algısının geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Işık; “Organik denilince akla meyve sebze tüketimin geliyor olması henüz yapılması gereken daha çok şey olduğunu gösteriyor. Humm Organic olarak biz de bundan 6 yıl önce başta çocuklar için olmak üzere yetişkinlerin de rahatlıkla tüketebileceği organik bunun yanında şeker ilavesiz, koruyucu ve renklendirici içermeyen sağlıklı atıştırmalıkları tüketicilerimizle buluşturduk. Şimdi artık yetişkinlerin de tercih ettiği bir markayız. Kısa sürede 5 kattan fazla büyüyerek bulunduğumuz kategorinin lider markaları arasına girmeyi başardık. Son 3 yılda 3 kat büyüme elde ettik, önümüzdeki 5 yıl içinde hedefimiz 5 kat büyümek” dedi.

Araştırma Künyesi: Araştırma, Türkiye genelinde son 1 yıl içinde atıştırmalık satın almış, organik ürünler tercih eden veya sağlığına dikkat eden, AB ve C1 sosyo ekonomik sınıfa mensup 18-50 yaş arası Türkiye temsili 1002 katılımcı arasında gerçekleştirildi.

“SEZARYEN HARİÇ DİĞER TÜM HASTALIKLARDA KAPALI AMELİYATI UYGULAYABİLİYORUZ”

Sezaryen harici her türlü jinekolojik hastalıkta, uygun durumlar mevcut ise ameliyatı minimal invaziv yöntemlerle yapabildiklerini hatırlatan Doç. Dr. Nazlı Topfedaisi Özkan, “Laparoskopik cerrahi, birçok kadın hastalığında hem tanıda hem de tedavide kullanılabilmektedir. Karın ön duvarında göbek bölgesine yerleştirilen bir kamera ve yardımcı aletler ile yapılan bu cerrahi yöntemde, cerrahi kesiler genellikle 5 ila 10 milimetre boyutunda gerçekleştirilir. Miyom, yumurtalık kistleri, rahim alınması, infertilite (kısırlık) tedavileri , idrar kaçırma, rahim ve vajina sarkması gibi hastalıkların tedavisinin yanı sıra, endometriozis ve erken evre jinekolojik kanserlerin tedavilerinde de bu yöntemler sıklıkla kullanılabilmektedir.” ifadelerini kullandı.

“ESTETİK AÇIDAN DAHA İZSİZ BİR GÖRÜNÜM DE SAĞLANABİLMEKTE”

Minimal invaziv cerrahi yöntemlerin geleneksel cerrahi tekniklere kıyasla bir dizi avantaja sahip olduğunu belirten Doç. Dr. Özkan, “Örneğin, minimal invaziv cerrahi ile yapılan işlemler, daha küçük kesiler gerektirir ve bu da hastaların iyileşme sürecini hızlandırır ve ameliyat sonrası ağrıyı azaltır. Bu yöntem sayesinde hastada açılan kesiler ve atılan dikişler de küçük olduğundan estetik açıdan daha izsiz bir görünüm sağlamakta ve hastaların sosyal yaşamına daha hızlı dönmesine yardımcı olmaktadır.” şeklinde konuştu.

“AÇIK AMELİYAT SONRASI BAZI YAN ETKİLERİN ORTAYA ÇIKMA RİSKİ DAHA FAZLA”

Elbette, bazı ameliyatları gerçekleştirmenin en etkili yolunun daha büyük bir kesi ile olacağı durumlar her zaman olabilir. Ancak minimal invaziv yaklaşımlar uygun durumlarda ilk tercih olmalıdır. Açık ameliyat yöntemleri sonrası dönemde hastanede kalma süresinin daha uzun olduğunu ve tam iyileşme sürecinin 6 ile 8 hafta gibi bir dönemi kapsayabildiğini hatırlatan Doç. Dr. Özkan, “Minimal invaziv cerrahiler daha az doku hasarı, daha az kan kaybı ve daha az enfeksiyon riskiyle gerçekleştirilir. Açık ameliyat sonrası bu yan etkilerin ortaya çıkma riski ise fazladır.” açıklamasında bulundu.

“HASTANEDE KALMA SÜRESİNİ DE AZALTIYOR”

Minimal invaziv cerrahi yöntemlerin hastaların hastanede kalma süresini de azalttığının altını çizen Doç. Dr. Nazlı Topfedaisi Özkan, “Geleneksel açık cerrahiye kıyasla, minimal invaziv cerrahi ile yapılan işlemler genellikle daha kısa bir hastanede kalış süresine yol açar ve hastaların daha hızlı bir şekilde evlerine dönmesini sağlar.” diyerek bu yöntemlerin kadın hastalıklarının tedavisinde güvenli ve etkili bir seçenek olarak giderek daha fazla tercih edildiğini dile getirdi.

“FAZLA KİLOLU VEYA OBEZ HASTALAR İÇİN ÇOK DAHA AVANTAJLI”

Minimal invaziv ameliyatların kilolu ve obez hastalar için çok daha avantajlı olduğu söyleyen Doç. Dr. Nazlı Topfedaisi Özkan, büyük miktarda cilt altı dokuya büyük kesiler içeren ameliyatların enfeksiyonlara, doku ve organ yaralanmalarına yol açma olasılığının daha yüksek olduğunu da sözlerine ekledi.

“HER HASTA BENZERSİZ OLDUĞU GİBİ HER TIBBİ PROBLEM DE BENZERSİZDİR”

Kadın hastalıklarında laparoskopik cerrahinin geleceğinin, teknolojik ilerlemeler, cerrahi eğitim ve uzmanlaşma, hastaların tercihi ve cerrahi uygulama alanlarının genişlemesi gibi faktörlere bağlı olarak şekilleneceğini dile getiren Doç. Dr. Özkan, açıklamasının devamında şu ifadelere yer verdi:

“Minimal invaziv cerrahi yöntemler, her ne kadar birçok riski daha düşük olsa da yine de cerrahidir. Yan etkiler ve komplikasyonlar kanama, enfeksiyon ve organ yaralanmalarını içerebilir. Bazı durumlarda, cerrah minimal invaziv bir operasyon planlayabilir, ancak ameliyat edilen alanın daha iyi görüntülenmesi için açık bir prosedüre geçmeyi gerekli görebilir. Belirli bir ameliyatı sıklıkla gerçekleştiren deneyimli bir cerrahın ellerinde ise komplikasyonlar nadir olma eğilimindedir. Bu nedenle hastalığınız ile ilgili cerrahi seçenekleriniz hakkında doktorunuzla seçenek ve olasıkları konuşmanız son derece önemlidir. ”

 Göz kapağı estetiğinin birçok durumda tercih edilen bir estetik prosedür olduğunu kaydeden Dr. Alper Kurt, şunları söyledi: “İlk olarak, yaşlanmanın belirtilerini gösteren göz kapaklarına sahip olanlar için ideal bir seçenektir. Üst göz kapaklarındaki sarkmalar, gözleri küçük ve yorgun gösterirken, alt göz kapaklarındaki torbalar da kişinin yaşını olduğundan daha fazla gösterir. Ayrıca genetik faktörler, güneş hasarı ve stres gibi etkenler de göz çevresindeki yaşlanma belirtilerini artırabilir. Bu durumlar göz önüne alındığında, göz kapağı estetiği, bireyin genç ve dinamik bir görünüme kavuşmasına yardımcı olabilir.” dedi.

Cerrahi işlemin detayları nasıl oluyor

Göz kapağı estetiğinin genellikle lokal anestezi veya sedasyon altında gerçekleştirildiğini ifade eden Dr. Alper Kurt, şunları anlattı: “Üst göz kapağı estetiği, fazla deriyi ve yağ dokusunu çıkartarak göz kapağını sıkılaştırmayı içerir. Alt göz kapağı estetiği ise genellikle torbalanmış görünen dokuyu düzeltir. Cerrahi işlemler sırasında incelikle çalışmak, doğal bir sonuç elde etmek için önemlidir. Göz kapağı estetiği, genellikle kısa bir iyileşme süreci gerektirir ve hastalar, operasyon sonrasında gençleşmiş ve daha taze bir görünüm elde ederler.” diye konuştu.

İyileşme süreci nasıldır

Göz kapağı estetiğinin iyileşme süreci hakkında açıklamada bulunan Dr. Alper Kurt, konuşmasına şöyle devam etti: “Göz kapağı estetiği, yaşlanmanın etkilerini gösteren göz kapaklarına yönelik etkili bir çözümdür. Bu cerrahi müdahale, hem estetik hem de fonksiyonel bir iyileşme sağlar, kişinin genç ve dinamik bir görünüme kavuşmasına yardımcı olur. Göz kapağı estetiği sonrasında hafif şişlik ve morluklar olabilir, ancak bu genellikle birkaç gün içinde azalır. İyileşme süreci bireyden bireye değişebilir, ancak genellikle bir hafta içinde sosyal hayata dönülebilir. Sonuçlar ise genellikle hemen fark edilir ve zamanla iyileşir. Göz kapağı estetiği, kişinin yüzündeki gençleştirici etkiyi uzun vadeli olarak korumasına yardımcı olur.” şeklinde konuştu.

Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması sonuçlarına dikkatçeken KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi veRehabilitasyon Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Büşra Alkan; “Günümüzdehareketsizliğin en yaygın nedeni televizyon ve bilgisayar kullanımıdır. Bunedenle iki yaşın altındaki bebeklerin hiçbir şekilde televizyon seyretmesiniönermiyoruz. Daha büyük çocuklar ise günde bir saat televizyon izleyebilirfakat bu süre günde iki saati kesinlikle geçmemelidir.

Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması sonuçları gösteriyor ki6-11 yaş grubu çocukların %58.4’ü düzenli (günde 30 dakika veya daha fazla süreile) olarak egzersiz yapmıyor. Bu yaş grubunda televizyon, bilgisayar, internet,ev ödevi ve ders çalışma için hareketsiz geçirilen ortalama süre 6 saat; 12-14ve 15-18 yaş grubunda yer alan erkek çocuklarının hiç egzersiz yapmama oranları%41.4 ve %44.6 olarak gözlemleniyor” dedi.

“Aktiviteler, Çocukların Yaş Gruplarına Göre Belirlenmeli”

Çocukların yaş gruplarına göre aktiviteler yapılması gerektiğinedeğinen Alkan; “12-18 yaş arasındaki ergenler için hedef günde en az 60 dakika,orta şiddetliden daha yüksek şiddetli aktivitelere doğru şiddeti değişenaktiviteler olmalıdır. Aktivite tercihlerinin içerisinde haftada en az 3 defayüksek şiddette aktiviteler ile en az 3 defa kas ve kemikleri güçlendirenkuvvet aktiviteleri yer almalıdır. Aerobik aktiviteler, bu programın merkezindebulunmalıdır. Özellikle daha önce hareketsiz olanlar egzersize yavaş başlamalıve haftada 1-2 defa 15-30 dakikalık orta şiddetli aktiviteler yapmalıdır”şeklinde konuştu.

“Belirli Dönemlerde Ağır Egzersizler Büyümeyi Olumsuz YöndeEtkiliyor”

Fiziksel aktivitenin, çocukların bedensel, ruhsal ve sosyalsağlığı, gelecekteki yaşantıları üzerine etkilerine değinen Alkan; “Fizikselaktiviteler; çocukların kas kuvveti, refleks ve denge gelişimi, yorgunluğununazaltılması, kalp dolaşım sisteminin gelişmesi gibi birçok noktada önemli roloynuyor. Çocukların fiziksel aktiviteye katılımı ile kuvvet, çeviklik, denge vekoordinasyon gerektiren becerilerde artış gözlemleniyor. Kalp, damar ve solunum sistemi, dayanıklılıksporları için elverişli hale geliyor. Çocukların, kemik sağlığının ileriyaşlarda korunması için sıçrama aktivitelerinin yer aldığı ip atlama, voleybol,basketbol gibi sporlara özellikle teşvik edilmesi gerekiyor. Aşırı yüklenmenin,belirli dönemlerde büyümeyi olumsuz etkilediği görüşü kabul ediliyor. Bunedenle, çocuğun fiziksel kapasitesinin bilinmesi ve gereksiz zorlamalardankaçınılması çok önemli” diyerek önemli tavsiyelerde bulundu.

Her yaştan insanın yaz tatilinde denizin yanı sıra; havuzları da tercih ettiğini kaydeden Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, hijyen kurallarına uyulmayan yerlerde göz rahatsızlıklarının ortaya çıkabileceğini dile getirdi.

KORUYUCU YÜZME GÖZLÜĞÜ TAKIN

Havuz ve denize girerken koruyucu yüzme gözlüğü takılması gerektiğini vurgulayan Asena, “Özellikle kalabalık havuzlarda mikroplar daha fazla üremektedir. Bu nedenle havuzda uzun süre kalınmaması gerekir. Kontakt lens kullananların denize veya havuza mümkün olduğu ölçüde kontakt lensle girmemelerini öneriyoruz. Havuzlarda mikrop ürememesi için kullanılan klor, uzun yüzme sonrası göz sağlığına zarar verebilir. Bu nedenle yüzme gözlüğü kullanmak önemlidir. Havuzdan çıktıktan sonra duş alarak yüzünüzü yıkamanız da bir diğer önemli konu. Güneş kremi kullanırken de gözlerimizi iyi korumalıyız. Güneş kremi gözlerimize kaçtığı zaman içindeki kimyasallar tahrişe neden olabiliyor. Eğer krem gözümüze kaçarsa mutlaka bol suyla yıkamalıyız” diye konuştu.

KALİTELİ GÜNEŞ GÖZLÜĞÜ TERCİH EDİN

Yaz aylarında etkisi artan ultraviyole ışınlarının, gözlerimiz üzerinde olumsuz etkileri bulunduğunu kaydeden Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena sözlerine şöyle devam etti: “Güneşin uzun yıllar içinde göz kapağında yaratabileceği hasar kansere uzanan ciddi hasarlara yol açabiliyor. Güneş ışınlarına maruz kalan gözde birçok hastalık meydana gelebileceği gibi, güneş ışınları göz kapağında ben, leke, tümör oluşumuna kadar varabilecek sonuçlara da neden olabiliyor. Özellikle çocuklar yazın, güneş ışınlarının altında fazla kalmamalı. Çocuklar güneşe mutlaka şapka ve kaliteli güneş gözlüğüyle çıkmalı. Zararlı güneş ışınlarından korunmak için de mutlaka kaliteli bir güneş gözlüğü kullanılması gerekiyor”

AHEF Başkanı Dr. Türkü Yağmur Nehir aşılama dünyada difteri, tetanoz, boğmaca, grip ve kızamık gibi hastalıklardan her yıl 3,5-5 milyon ölümün önlenmesini sağlıyor. “Düşünün ki Covid’in daha ilk yılında aşı sayesinde 20 milyon hayat kurtarıldı. Bugün ASM’lerde yapılmakta olan bebeklik dönemi, gebelik ve grip aşıları gibi aşılarla hastalıklardan kaynaklanan salgın ve hastaneye yatışların önlenmesi sağlanıyor. Aşı ile önlenebilen hastalıklar arasında; kızamık, kızamıkçık, kabakulak, suçiçeği, çocuk felci, hepatit A, B ve grip gibi viral hastalıklar ile tüberküloz, difteri, boğmaca, tetanoz, menenjit gibi bakteriyel hastalıklar bulunuyor.”

Göçmen konusuna dikkat çeken Dr. Nehir, kayıtsız göçmenlerin aşı haritasının tamamlanmasının önünde önemli bir engel olduğunu, göçmen çocukların aile hekimlerinin sorumluluğunda olmamasının önemli boşluklar yarattığını söylüyor. “Aile hekimleri olarak aşılamada eksiksiz ve sistemli bir şekilde ilerlemek için çabalıyoruz. Ancak göçmenler aile hekimlerinin kullandığı aşı sistemi üzerinden takip edilmiyor, farklı bir sistem var ve bu sistemler entegre değil. Yani aşıları göremiyoruz. Bunun yanı sıra göçmenler genellikle evlerinde ve toplu yerleşkelerde aşılandığı için çoğu zaman sisteme işlenmiyor. Aileler bebeklerin, çocukların aşı kartlarını saklamıyor, takip etmiyor. Biz de beyana göre hareket etmek durumunda kalıyoruz.”

Kimi zaman göçmen bir çocuğun aynı aşıdan çok kez aşılandığına kimi zaman ise hiç aşılanmadıklarını fakat bunun kontrol edilebileceği bir sistem de olmadığına dikkat çeken Dr. Türkü Yağmur Nehir, bu sistemsizlik nedeniyle aşısız göçmen çocuk sayısının her geçen gün arttığını belirtiyor. Memleketlerinde de aşılanmamış olmalarından dolayı vakaların arttığını, normalde 100 çocuktan 90’dan fazlası aşılansa diğer 10 çocuğun da korunacağını vurgulayan Dr. Nehir göçmen çocuk sayısının kontrolsüz artışı nedeniyle ülke genelindeki çocukların da korunması riske giriyor diyor. Dönem dönem kampanyalarla kızamık aşılamaları yapılıyor ancak diğer aşılar ihmal ediliyor diyen Dr. Türkü Yağmur Nehir, kızamık vakalarının buna rağmena devam ettiğine dikkat çekiyor. “Göçmen konusunda çok istikrarlı bir aşılama programı hazırlanıp izlenmesi gerekiyor. Sağlık Bakanlığımızın bunu hızlı şekilde sistemleştirmesi büyük önem taşıyor. Türkiye’de yaşayan yabancı ve göçmenlerde bu konuda önemli bir boşluk var.”

Dr. Türkü Yağmur Nehir deprem bölgeleri için de değerlendirmede bulunuyor. “Deprem Bölgesinde ASM’lerde elektrik kesintileri hala devam ediyor ve bu nedenle aile hekimleri buzdolabında sürekli aşı bulunduramıyor. Örneğin haftada 1 aşı dağıtılan yerler var ve bu yetersiz. Bir de göç etmiş hastalar var ancak ulaşılamıyor. Deprem bölgesinde bunlar gibi sıkıntılar devam ediyor ancak aile hekimi meslektaşlarımız burada işi sıkı tutuyor ve çocuk hala bölgede ise muhakkak aşılanıyor.”

Aşılar konusunda toplumumuzun yeterli bilinç düzeyine ulaşamadığını belirten Dr. Nehir, vatandaşlarımızın aşılar konusunda daha takipçi olması, yalnızca aile hekimlerinin takibine bırakmamaları yönünde tavsiyede bulunuyor. “aile hekimlerinin birincil görevleri aşı ve izlemler olduğu için bu konuda var güçleriyle çalışıyorlar. Ancak aşı yaptırmak istemeyene veya yaptırmayana caydırıcı bir işlem olmadığı için aile hekimleri ne kadar uyarsalar da vatandaşlarımız ihmalkar olabiliyor. Bu da toplum sağlığıni riske atan bir davranış ve bazı salgınların tetiklenmesine sebep oluyor. Dolayısıyla vatandaşlarımızın ASM’lere giderek aşı talep eder bilince ulaşması çok önemli.”

Diğer yandan aile hekimleri tüm bu çabalarına rağmen birinci basamağa gösterilen önem, ayrılan ödenek oransal olarak sürekli azalıyor diyen Dr. Türkü Yağmur Nehir, aile hekimlerinin birçok sorununun çözülemediğini ve aile sağlığı çalışanı açığının da giderek arttığını söylüyor. “Nüfus arttıkça daha profesyonel yaklaşarak birinci basamağa önemin artırılması gerekirken ne yazık ki tam tersi bir durumla karşı karşıyayız ve aile hekimleri olarak sorunlarımızın çözülmesini bekliyoruz.”

“SAĞLIK UZMANINA DANIŞMAK ÖNEMLİ”

Safra kesesi taşının, genellikle safra kesesinde biriken katı parçacıklar olduğunu söyleyen Prof. Dr. Ali Kağan Gökakın, “Bu taşlar birçok kişi için ağrıya neden olabilir. Safra kesesi taşı ağrısı, genellikle safra kesesinin kasılması veya taşların safra kanallarında tıkanması sonucu ortaya çıkar. Bu ağrı şiddetli olabilir. Ağrı, genellikle belirli tetikleyicilerle ilişkilidir ve genellikle ağrılı nöbetler şeklinde ortaya çıkar. Ağrı çoğunlukla taşlar safra kesesinin çıkışını tıkadığında veya safra kesesinin kasıldığında şiddetlenir. Safra kesesi taşı ağrısı genellikle cerrahi müdahale gerektiren bir durumdur, bu nedenle bu tür semptomlar yaşayan kişilerin bir sağlık uzmanına danışması önemlidir.” şeklinde konuştu.

GENETİK GEÇİŞ DE TAŞ OLUŞUMUNDA ETKİLİ

Hastalığın diğer belirtilerine de değinen Prof. Dr. Gökakın, “Safra kesesi taşları sindirim sürecini etkileyebilir ve bu da bulantı ve kusmaya, gaz, şişkinlik ve sindirim güçlükleri gibi sorunlara neden olabilir. Safra yollarını tıkayan büyük taşlar sarılığa yol açabilir, bu durumda cilt ve gözler sarı renk alır. Safra kesesi iltihaplanması veya taşların tıkanması sonucunda ateş yükselmesi görülebilir.” açıklamasında bulundu.

Genetik geçişin de safra kesesi taşlarının oluşumunda etkili olduğunu da belirten Prof. Dr. Ali Kağan Gökakın, risk faktörleri hakkında ise, “Ailenizde safra kesesi taşı olduğunu biliyorsanız bu sizi de safra kesesi taşı olan bir hasta adayı yapar. Kilolu hastalarımızda, yaş grubu olarak da 40-50 yaş grubu olan hastalarda safra kesesi taşlarını daha sık görmekteyiz. Hızlı kilo alma-verme gibi durumlar da safra komponentinin içeriğini değiştireceği için safra kesesi taşı oluşumda risk faktörüdür.” sözleriyle yüksek kolesterolü olan kişilerin de safra kesesi taşlarının oluşumu adına risk faktörü taşıyan kişiler olduğu sözlerine ekledi.

CERRAHİ MÜDAHALE GEREKEBİLİR

Semptomlara yol açan veya komplikasyon riski taşıyan taşlar için cerrahi müdahale gerekebileceği konusunda uyaran Prof. Dr. Gökakın, “Safra kesesi taşlarının teşhisi için genellikle ultrasonografi kullanılır. Tedavi genellikle taşların boyutuna, semptomlara ve komplikasyon riskine göre belirlenir. Küçük ve semptomsuz taşlar genellikle tedavi gerektirmez. Safra kesesi taşı tedavisi genellikle safra kesesinin alınması (kolesistektomi) ile yapılır. Bu işlem günümüzde genellikle minimal invaziv yöntemlerle gerçekleştirilir ve hastaların çoğu hızla iyileşir.” ifadelerini kullandı.

SAFRA KESESİ TAŞLARI KANSERE DÖNÜŞÜR MÜ?

Safra kesesi taşlarının, safra kesesinin içinde oluşan ve bu organla ilişkili bir sorun olduğunu göstergesi olabileceğini dile getiren Prof. Dr. Ali Kağan Gökakın, açıklamasının devamında şu şekilde konuştu:

“Safra kesesi hastalıkları arasında safra kesesi iltihabı (kolesistit), safra kesesi polipleri ve safra kesesi kanseri yer alır. Safra kesesi taşları genellikle kansere dönüşmezler. Ancak, safra kesesi taşları olan kişilerde nadiren bazı durumlarda safra kesesi kanseri gelişebilir. Bu durumun olasılığı oldukça düşüktür, ancak dikkate alınması gereken bir risktir.

Büyük veya çok sayıda taşlar safra yollarını tıkayabilir, bu da safra yolu tıkanıklığına yol açabilir. Bu durum sarılık, deride ve gözlerde sararma (ikterus) gibi belirtilere neden olabilir.

Safra taşları, safra kanallarında tıkanmaya ve enfeksiyona yol açabilir, bu da safra taşı koliti olarak adlandırılan bir duruma neden olabilir. Bu durum şiddetli karın ağrısı, ateş, kusma ve hatta şok gibi ciddi belirtilere neden olabilir.

Nadir durumlarda, safra taşları safra kesesi sfinkterine doğru ilerleyerek akalazyaya yol açabilir. Bu durumda yemek borusunun alt kısmında kasların gevşemesi nedeniyle yutma güçlüğü ve diğer sindirim sorunları ortaya çıkabilir.

Safra kesesi taşı ve diyabet arasında bir ilişki olduğu bilinmemektedir. Ancak, bazı çalışmalar bu iki durumun aynı kişilerde sıklıkla bir arada görüldüğünü göstermiştir. Bu durum, diyabetin safra kesesi taşı oluşumuna etkisi olabileceğini düşündürmektedir.”

“Aşırı tuzlu ve şekerli gıdalardan uzak durun”

“Vücudumuzun ön hazırlığını ne kadar iyi yaparsak Ramazan’ı o kadar sağlıklı ve kolay geçiririz. İftarda bir bardak su ile oruç açmak, yemeğe çorba ile başlamak gün içinde kaybedilen suyun yerine konulmasına destek olabilir. İftar ve sahurda su içeriği yüksek sebze ve meyveler tüketmek de aynı görevi görür. Tam aksine sıvı ihtiyacını artıran aşırı tuzlu ve şekerli gıdaları tüketmekten kaçınmalı.”

“Çay kahve tüketimini sınırlandırın”

“Çay ve kahve gibi içecekler diüretik özelliğe sahip. Yani aşırı tüketildiğinde vücutta bir miktar sıvının azalmasına sebep olur. Dolayısıyla çay ve kahve sıvı ihtiyacımızı karşılamak yerine daha da artırabiliyor. Bu sebeple kontrollü tüketilmesinde fayda var.”

“Bireysel sıvı ihtiyacını hesaplamak mümkün”

“Genel olarak yetişkinler için günlük 8-10 bardak su tüketimi idealdir. Ancak kişinin kilosu, yaşı, cinsiyeti, fiziksel aktiflik durumu, yaşadığı yerin iklimi, tükettiği besinler bu miktarın değişmesine sebep olabilir. Pratik olarak kişi, kilosunu 30 veya 35 ile çarparak günlük sıvı ihtiyacını bulabilir. Ramazan döneminde de bu miktar desteklenmelidir. Ayrıca kişi gün içinde çok hareket ediyorsa, çok terleyen bir bünyeye sahipse, sıcak bir bölgede yaşıyorsa yine bu miktarı desteklemekte fayda var.”

“Yüzde 2’lik kayıp bile sorun oluyor”

Suyun, vücudun işleyişi için oldukça kritik bir öneme sahip olduğunun altını çizen Karakuş, “Suyun eksikliği vücuttaki sistemlerin çalışmasını olumsuz etkiliyor. Genel halsizlik durumu ve baş ağrısı sık rastlanan sorunların başında geliyor. Yapılan araştırmalar, vücuttaki su miktarında yaşanabilecek yüzde 2’lik bir kaybın bile mental durumu etkileyebileceğini, bilişsel fonksiyonlarda aksamalara sebep olabileceğini ortaya koyuyor. Susuzluğun kronikleşmesi durumunda ise böbrek taşı, idrar yolları enfeksiyonu ve kronik böbrek hastalığı gibi sorunlar baş gösteriyor. Yine son yıllarda ABD’de yapılan bir çalışma, yetersiz su tüketen bireylerde, kişinin obeziteye yakınlığını belirleyen Beden Kitle İndeksi’nin (BKİ) daha yüksek olduğunu, dolayısıyla su tüketimi ile obezite arasında doğrudan bir ilişki olabileceğini ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.

“Yüzde 90’ından fazlasının nedeni HPV virüsü”

Rahim ağzı kanserinin yüzde 99.7’sinin Human Papillom Virüsü (HPV) olarak bilinen bir virüs olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Şişli, şu bilgileri paylaştı: “HPV’nin 150 farklı tipi bulunmaktadır. Her 10 genç kadından biri, rahim ağzı kanserine yol açabilen HPV virüsüyle enfekte olma riski taşımaktadır. Bu da demektir ki, neredeyse tüm kadınlar hayatlarının bir döneminde HPV virüsüyle karşılaşabilir.”

“Aşı rahim ağzı kanserine karşı yüzde 100’e yakın bir koruma sağlar”

DSÖ erkek ve kız çocukları ile yetişkin kadınlar arasında rahim ağzı kanserine karşı aşılamanın önemli bir strateji olduğunu vurgulamakta olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Şişli, “Rahim ağzı kanserine karşı kullanılan aşıların farklı türleri bulunmaktadır. İkili, dörtlü ve dokuzlu aşılar olarak adlandırılan bu aşılar, rahim ağzı kanserine karşı yüzde 100’e yakın bir koruma sağlamaktadır. Ayrıca, HPV'nin diğer tiplerine bağlı olarak gelişen genital siğillere karşı da koruyucu etkisi bulunmaktadır” şeklinde konuştu.

“Aşılama ve tarama programları birlikte uygulanmalıdır”

Rahim ağzı kanserine karşı aşılamanın genç yaşlarda başlanması gereken bir süreç olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Şişli, “İdeal olarak aşılamanın cinsel aktivite öncesi dönemde gerçekleştirilmesi önerilmektedir çünkü bu dönemde henüz enfeksiyon riski en düşüktür. Aşılar HPV enfeksiyonunu önleme konusunda etkili bir şekilde çalışırken, düzenli tarama testleri (smear testi) de rahim ağzı kanserinin erken teşhisinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu yüzden aşılama ve tarama programlarının birlikte uygulanması, rahim ağzı kanserinin önlenmesinde büyük bir adım oluşturmaktadır” dedi.

“Toplumun bilinçlendirilmesi elzemdir”

Rahim ağzı kanseriyle mücadelede toplumun bilinçlendirilmesi ve eğitiminin de kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Şişli, “Kadınlar arasında HPV’nin yayılmasını engellemek için sağlıklı cinsel ilişki alışkanlıkları, düzenli tarama testlerine katılım ve aşılamaya erişim gibi konuların vurgulanması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, erkeklerin de HPV aşısına erişimi ve aşılanması da önemli bir adımdır çünkü HPV’nin yayılmasında erkekler de rol oynamaktadır” ifadelerini kullandı.

“Önleme ve bilinçlendirme çabalarıyla etkiler azaltılabilir’

Rahim ağzı kanserinin, önlenebilir ve korunabilir bir hastalık olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Şişli, “HPV’ye karşı aşılama programlarının yaygınlaştırılması, düzenli tarama ve testlerinin uygulanması ve toplumda bilinçlendirme çalışmalarının desteklenmesiyle bu sağlık sorunun etkili düzeyde azaltılması mümkündür. Bu önlemler kadınların hayatlarını koruma altına alırken, rahim ağzı kanseriyle mücadelede büyük bir ilerleme kaydedilmesine yardımcı olacaktır” dedi.

Mektubu, Ferring, UCB, Roche, GE Healthcare, SAP, Salesforce, Tech Mahindra ve Microsoft’un da dahil olduğu 40'tan fazla kuruluş imzaladı.

Mektupta kadınların sağlık hizmetlerinde yeterince temsil edilmediği ve bu durumun hem ekonomik hem de ahlaki açıdan kabul edilemez olduğu vurgulanıyor.

Sistemdeki sorunlar kadınlar için kötü sonuçlar üretiyor

Kearney tarafından hazırlanan sağlıkta cinsiyet eşitliği araştırmasında ise cinsiyet önyargısının sağlık ekosisteminin her köşesinde bulunduğuna dikkat çekiliyor. Araştırmada altı çizilen noktalardan bazıları şöyle:

Dijital sağlık alanındaki yatırımların sadece yüzde 3'ü kadın sağlığı girişimlerine ayrılıyor.

Kronik ağrı hastalarının yüzde 70’ini kadınlar oluşturmasına rağmen, ağrı ilaçlarının yüzde 80’i erkekler veya erkek fareler üzerinde test edilmiş durumda.

Kadın sağlığı konusunda eğitim ve kamuoyu bilinci de ihmal ediliyor. Birleşik Krallık’taki tıp fakültelerinin yüzde 41’inin müfredatında menopoz eğitimi zorunlu değil.

Sağlık ekosistemindeki bazı çarpıklıklara da yer verilen rapora göre bu çarpıklıkların sonuçları da ağır oluyor. Bu çarpıklıklardan doğan sonuçların bazıları şöyle:

Aynı hastalığa sahip kadınlar, erkeklerden 4 yıl daha uzun süre teşhis konulmayı bekliyor.

Kadınlarda yanlış kalp rahatsızlığı teşhisi konma olasılığı erkeklerden yedi kat daha fazla.

Tip 1 diyabetli kadınlarda sekonder komplikasyonlardan ölüm oranı erkeklerden yüzde 44 daha fazla.

Kadınların tıbbi ilaçların yan etkilerini yaşama olasılığı, erkeklerden yüzde 52 daha yüksek.

1 trilyon dolarlık ekonomik boyut !

Kearney ve diğer önde gelen kuruluşlar tarafından yayınlanan açık mektup ve raporda kadınların sağlık hizmetlerinde karşılaştığı eşitsizlikleri gidermenin sadece ahlaki bir gereklilik değil, aynı zamanda ekonomik açıdan da mantıklı olduğu belirtiliyor. Raporda kadınların sağlık ve refahına yatırım yapmanın, işgücüne katılımı ve üretkenliği artıracağı ve daha güçlü bir ekonomiye yol açacağı belirtilirken “Kadınların sağlık açığını gidermeye yönelik yatırımlar potansiyel olarak 2040 yılına kadar küresel ekonomiyi yıllık 1 trilyon dolar artırabilir” değerlendirilmesine yer veriliyor.

Raporda sağlık sistemini kadınları düşünerek yeniden tasarlamak ve cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak için 6 öneride bulunuluyor:

1. Kadın sağlığı konusunda savunuculuğu ve farkındalığı artırmak

2. Müfredatı kadın sağlığı konularını yeterince kapsayacak şekilde genişletmek

3. Kadın sağlığı üzerine klinik ve politika araştırma denemelerinin hacmini artırmak

4. Kadın merkezli entegre bakım yolları oluşturmak

5. Sağlık ekosisteminde cinsiyete özgü veri setlerinin toplanması, düzenlenmesi, analiz edilmesi, kullanılması ve paylaşılmasının sağlanması

6. Kadın sağlığı alanında akademik araştırma, ürün araştırma ve geliştirme ve tüketici sağlık çözümleri için fon desteğini artırmak

Kearney öncülüğünde çalışmalar sürecek

Kearney Ortağı Paula Bellostas rapor ve mektupla ilgili şu değerlendirme bulundu: “Kadınlar, erkeklere kıyasla hayatlarının büyük bir bölümünde sağlık hizmetlerinden daha az yararlandıkları gibi, aynı zamanda reddedilme, yanlış teşhis konma veya tamamen gözden kaçırılma olasılığıyla da karşı karşıya. Son yıllarda bu konularda bazı gelişmeler kaydedilmiş olsa da, sağlık ekosistemindeki bireysel aktörler, bu büyüklükte ve karmaşıklıkta bir sorunu çözemezler. Bu mektubumuz, sorunun çözümü için bir öncüdür. Kadınların sağlık açığını kapatmak için tüm sektörlerden oyuncuları bir araya getirmekten heyecan duyuyoruz.”

Kearney Yönetici Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı Alex Liu ise şunları söyledi: “1860’lı yıllarda dünyanın gündemine giren cinsiyet eşitsizliği maalesef hala devam ediyor.

2024 yılındayız ve hala bu kritik sorunu çözmek için çalışıyoruz. Birlikte çalışmazsak, gerçek anlamda sağlıkta cinsiyet eşitliğine ulaşmak 160 yıl daha sürebilir. Bu kabul edilemez bir durumdur ve herkesin ve her şirketin üzerine düşeni yapması gerekiyor. Bu mektubumuzun, gerçekten eşit bir sistem yolunda bir adım olmasını amaçlıyoruz. Etkili olması için de katkıda bulunanlarla, sorun noktaları arasında büyük ölçekli koordinasyona ihtiyaç var. Daha adil bir gelecek şekillendirmek, ekonomiyi ve işgücünü güçlendirmek ve haksız bir sistemi herkese eşit hizmet verecek şekilde yeniden inşa etmek için sağlık sistemlerimizi kadınları ön planda tutarak yeniden düzenlemeliyiz.”

Türkiye’de de benzer süreç var

Kearney Türkiye kıdemli yöneticisi Mine Terzili ise “Türkiye'de kadınların sağlık hizmetlerine erişiminde bazı engeller yaşanabiliyor. Dünya ile benzer süreçler yaşanıyor. Bununla birlikte özellikle kırsal alanlarda yaşayan kadınlar, sağlık hizmetlerine erişmekte güçlük çekebiliyor. Ayrıca, bazı geleneksel ve kültürel normlar da kadınların sağlık hizmetlerine erişimini engelleyebiliyor’’ dedi.

Kearney Hakkında

Kearney, stratejik dönüşüm konusunda derin uzmanlığı olan bir yönetim danışmanlığı şirketidir. Fortune Küresel 500 listesinde yer alan şirketlerin dörtte üçünden fazlasıyla çalışan Kearney, kamu kuruluşları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara da hizmet sunmaktadır. Kırktan fazla ülkede faaliyet gösteren Kearney, büyük fikirler ile onları gerçekleştirme çabasının birleştiği çizgide faaliyet göstererek, müşterilerinin atılım yapmalarına yardımcı oluyor. Kearney hakkında detaylı bilgi için internet sitesini ziyaret edebilirsiniz: www.kearney.com.